Πρεμιέρα για τα «πορτοκαλί» τιμολόγια: Ευκαιρίες και κίνδυνοι

Η βασική ιδέα πίσω από τη δυναμική τιμολόγηση, που προς το παρόν αφορά μερικές μόνο χιλιάδες καταναλωτές με ψηφιακό μετρητή, είναι απλή: η χρέωση γίνεται ανά ώρα.

Ακόμη κι αν κανείς απουσιάζει από το σπίτι μπορεί να μεταφέρει μέρος της καθημερινής του κατανάλωσης από τα βράδυα όπου η ενέργεια είναι ακριβή, στα πρωινά και μεσημέρια, όταν οι τιμές χονδρικής είναι ακόμη και μηδενικές, προγραμματίζοντας εξ αποστάσεως (remote) μια σειρά ενεργοβόρων συσκευών.

Από πλυντήρια, στεγνωτήρια και κλιματιστικά μέχρι αντλίες θερμότητας, δηλαδή όλες τις μικρές ή μεγαλύτερες συσκευές ενός σπιτιού που ευθύνονται για το μεγαλύτερο κομμάτι του μηνιαίου του λογαριασμού. Το ίδιο ισχύει φυσικά για τους κατόχους ηλεκτρικού αυτοκινήτου που στην Ελλάδα σήμερα υπολογίζονται μεταξύ 30-35.000, με συνεχώς αυξανόμενες τάσεις. Ο κανόνας είναι ότι όσο περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια καταναλώνεται, τόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος στο λογαριασμό.

Τα πέντε πρώτα πορτοκαλί τιμολόγια για νοικοκυριά που κυκλοφορούν στην αγορά είναι των ΔΕΗ (myHome Dynamic), Protergia (Dynamic One Home), Hρωνα (Happy Hour Home), Enerwave (Dynamic Wave) και Ζενίθ (Power Home Flow) και ανάλογα με την ανταπόκριση που θα υπάρξει, πιθανόν να ακολουθήσουν κι άλλοι.

Για να γίνει αντιληπτό τι σημαίνει δυναμική τιμολόγηση:

Αν κάποιος είχε «πορτοκαλί» τιμολόγιο στις 30 Μαρτίου και είχε επιλέξει τη ζώνη 12-2 το μεσημέρι, οι πάροχοι θα τον τιμολογούσαν με μηδενική τιμή χονδρικής, όσο ήταν εκείνες τις ώρες λόγω της μαζικής λειτουργίας φωτοβολταικών. Η μέση τιμή ημέρας ήταν τα 11,8 λεπτά και η μέγιστη, στη βραδυνή αιχμή, 22 λεπτά / κιλοβατώρα.

Σήμερα στη ζώνη 2-3 το μεσημέρι, η χονδρική τιμή είναι 10-11 λεπτά / κιλοβατώρα, έναντι των 12,9 λεπτών που είναι η μέση τιμή ημέρας ή των 21 λεπτών που αυτή διαμορφώνεται στις 8 το βράδυ. Με βάση αυτή τη χαμηλότερη τιμή χονδρικής, υπολογίζουν οι παραπάνω πάροχοι και τις σημερινές τους χρεώσεις στο «πορτοκαλί» τους τιμολόγιο.

Στο βασικό ερώτημα πώς θα ενημερώνεται κανείς για τις τιμές, η απάντηση είναι ότι κάθε απόγευμα μέχρι τις 17:00, ο προμηθευτής του θα του αποστέλλει μέσω ενός app (στο κινητό του ή στο mail του) τις προσφερόμενες χρεώσεις ανά ώρα για όλο το επόμενο 24ωρο. Ετσι ώστε καταναλωτής να αποφύγει τις ώρες αιχμής, δηλαδή τις απογευματινές και βραδυνές όπου οι τιμές εκτινάσσονται.

Ποιους αφορούν τα δυναμικά τιμολόγια

Στη πραγματικότητα, τα συγκεκριμένα τιμολόγια δεν απευθύνονται στο μέσο νοικοκυριό, αλλά στους «υποψιασμένους» καταναλωτές. Δηλαδή σε όσους έχουν τόσο τη διάθεση και το χρόνο να ενημερώνονται καθημερινά για τις διακυμάνσεις των τιμών της επόμενης ημέρας, αλλά και μπορούν να προσαρμόσουν την κατανάλωσή τους στις ώρες χαμηλής τιμολόγησης.

Τις βραδυνές για παράδειγμα ώρες όπου η τιμή είναι υψηλή, ο κάτοχος του πορτοκαλί τιμολογίου, ακριβώς επειδή έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος της χρήσης των ενεργοβόρων συσκευών το πρωί και το μεσημέρι, πρέπει να περιορίζει τη κατανάλωση του. Αν δεν το κάνει, κινδυνεύει να πληρώσει περισσότερα απ’ όσα σήμερα.

Σημειωτέον ότι σε περιπτώσεις σημαντικών ανοδικών διακυμάνσεων της χονδρικής και τιμολογιακών αυξήσεων, οι προμηθευτές υποχρεούνται να ειδοποιούν τους πελάτες τους. Όταν οι τιμές ξεπερνούν κάποια συγκεκριμένα όρια, θα αποστέλλονται ενημερώσεις μέσω SMS ή εφαρμογών, επιτρέποντας στους χρήστες να προσαρμόζουν εγκαίρως τη χρήση των συσκευών τους.

10 πράγματα που πρέπει να ξέρετε

Συνοψίζοντας, οι καταναλωτές καλό είναι να έχουν υπόψη τους τα εξής για τη νέα αυτή κατηγορία τιμολογίων.

• Τι ισχύει αν έχω ψηφιακό μετρητή; Ακόμη και αν κανείς έχει ψηφιακό μετρητή, η παροχή του θα πρέπει να ενταχθεί σε καθεστώς τηλεμέτρησης, προκειμένου ο προμηθευτής να μπορεί να λαμβάνει τις πιστοποιημένες μετρήσεις στην απαιτούμενη συχνότητα. Και έτσι ο πελάτης να γνωρίζει ει δυνατόν σε real time την κατανάλωσή του για να έχει τη σωστή εικόνα ώστε να τη προσαρμόζει κατάλληλα.
• Δεν έχω έξυπνο μετρητή. Πώς μπορώ να τον αποκτήσω; Σύμφωνα με τα όσα αναγράφει στην ιστοσελίδα της η ΔΕΗ για το νέο δυναμικό της τιμολόγιο, ο καταναλωτής πρέπει να κάνει ηλεκτρονική αίτηση για αλλαγή μετρητή στον ΔΕΔΔΗΕ. Το πότε θα γίνει η εγκατάσταση εξαρτάται προφανώς από το προγραμματισμό και τη διαθεσιμότητα του τελευταίου. Στο διαδικαστικό πάντως κομμάτι, ο πελάτης επιλέγει τη «Δημιουργία νέου αιτήματος» και μετά το «Έλεγχος μετρητή» όπου στα σχόλια θα πρέπει να γράψει «Αιτούμαι την αντικατάσταση του μετρητή μου με ηλεκτρονικό».
• Έχουν υψηλό πάγιο τα δυναμικά τιμολόγια; Τα πάγια ποικίλουν. Στη περίπτωση της ΔΕΗ είναι 9 ευρώ, για τη Protergia 9,9 ευρώ, την Enerwave 5 ευρώ, τη Ζενίθ 15 ευρώ, ενώ ο Ηρων έχει μηδενικό πάγιο καθώς και μηδενική χρέωση προμήθειας ρεύματος για 3 ώρες κάθε ημέρα, ανεξάρτητα από το ύψος κατανάλωσης.
• Το τιμολόγιο είναι ενιαίο; Οχι, «σπάει» σε δύο μέρη, στο μηνιαίο πάγιο που θα είναι γνωστό εκ των προτέρων και τη τελική τιμή προμήθειας η οποία θα μεταβάλλεται ανά ώρα, και επίσης θα είναι γνωστή στον καταναλωτή από τη προηγούμενη μέρα.
• Πως προστατεύεται κάνεις από τις ακραίες διακυμάνσεις της χονδρικής; Αν η τιμή προβλέπεται να φτάσει ή να ξεπεράσει τα 180 €/MWh, του αποστέλλεται άμεσα ALERT μέσω email ή SMS, ώστε να προσαρμόζει τη χρήση του «πορτοκαλί» τιμολογίου και να αποφεύγει τις υψηλές τιμές.
• Ποιοι πάροχοι υποχρεούνται να το προσφέρουν; Ολοι οι προμηθευτές που διαθέτουν πάνω από 200.000 πελάτες, μαζί με την δέσμευση να δημοσιεύουν τις τελικές τιμές της επόμενης ημέρας, καθώς και αρχείο με τις χρεώσεις και τιμές των τελευταίων πέντε ετών.
• Μπορεί ο πάροχος να μου αλλάξει τους όρους κατά τη διάρκεια της σύμβασης; Το τιμολόγιο δεν θα αλλάζει κατά την διάρκεια της σύμβασης. Δεν προβλέπεται καμία δυνατότητα μονομερούς τροποποίησης εκ μέρους του προμηθευτή.
• Τα τιμολόγια αυτά έχουν ρήτρα πρόωρης αποχώρησης; Οχι. Κάθε επιβολή - άμεση ή έμμεση - ρήτρας πρόωρης αποχώρησης λόγω τερματισμού σύμβασης σε πρόγραμμα δυναμικής τιμολόγησης απαγορεύεται ρητά, σε περίπτωση που κάποιος καταναλωτής επιθυμεί τη λήξη της.
• Μπορεί η σύναψη σύμβασης να γίνει και τηλεφωνικά ; Η σύναψη σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης γίνεται εγγράφως (έγχαρτη ή ηλεκτρονική σύμβαση) και όχι τηλεφωνικώς.
• Τι πρέπει να αναρτά ο πάροχος; Κάθε προμηθευτής από τους παραπάνω υποχρεούται να έχει αναρτημένο στην ιστοσελίδα του ένα υπόδειγμα σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης.