Στουρνάρας: Να επανεξετάσουµε φόρους και φοροαπαλλαγές

«Εχει έρθει η ώρα να προχωρήσουµε σε αλλαγές στο φορολογικό µας σύστηµα, να επανεξετάσουµε τις φοροαπαλλαγές, να δούµε εάν είναι σκόπιµο να υπάρχουν ακόµη όσες δόθηκαν στην Covid. Να φτιάξουµε µια νέα επιτροπή Γεωργακόπουλου», υποστηρίζει ο διοικητής της ΤτΕ Γ. Στουρνάρας σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή».

Χωρίς ακόµη ξεκάθαρο ορίζοντα για τον πόλεµο στη Μ. Ανατολή, πόσο ευάλωτη είναι η ελληνική οικονοµία, τι κινδύνους αντιµετωπίζει;

Ο πόλεµος είναι ένας σοβαρός κλυδωνισµός από την πλευρά της προσφοράς. Ξέρουµε από τη θεωρία, αλλά και από την πράξη ότι αυτό δηµιουργεί στασιµοπληθωριστικές τάσεις, δηλαδή τάσεις για αύξηση των τιµών και µείωση του ρυθµού οικονοµικής ανάπτυξης. Κάθε οικονοµία είναι ευάλωτη σε ένα στασιµοπληθωριστικό επεισόδιο. Η Ελλάδα, βέβαια, σε σχέση µε το παρελθόν έχει αρκετά «µαξιλάρια» ασφαλείας: δηµοσιονοµικά πηγαίνει πολύ καλά, καλύτερα από τους στόχους, ο ρυθµός οικονοµικής ανάπτυξης είναι διπλάσιος από της Ευρωζώνης, οι τράπεζες είναι σε καλύτερη κατάσταση παρά ποτέ, οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν «µαξιλάρια» ασφαλείας µε κεφάλαια πάνω από τα προαπαιτούµενα. Αρα, µπήκαµε στην κρίση, στη νέα κανονικότητα, µε αρκετά «µαξιλάρια» ασφαλείας.

Πώς περιµένετε ότι θα εξελιχθεί η νοµισµατική πολιτική της ΕΚΤ το επόµενο διάστηµα, στο φόντο του πολέµου;

Οι κλυδωνισµοί από την πλευρά της προσφοράς προσθέτουν δυσκολία στη νοµισµατική πολιτική διότι τα επιτόκια δεν µπορούν να θεραπεύσουν το πρόβληµα από την πλευρά της προσφοράς, δεν µπορούν να προσφέρουν περισσότερο πετρέλαιο. Στη θεωρία, ένα σοκ από την πλευρά της προσφοράς, αν δεν επηρεάσει τις προσδοκίες και δεν έχει δευτερογενείς επιπτώσεις, στους µισθούς για παράδειγµα, πρέπει να το αγνοήσουµε. Τα πράγµατα, όµως, στην πράξη δεν είναι τόσο απλά. Συνήθως επηρεάζονται οι προσδοκίες, έχουµε δευτερογενείς επιδράσεις, όπως είχαµε µετά την εισβολή στην Ουκρανία, ενδεχοµένως οι κυβερνήσεις πάρουν δηµοσιονοµικά µέτρα που αυξάνουν τη ζήτηση, άρα το καθήκον της νοµισµατικής πολιτικής δεν είναι τόσο απλό. Αν οι πληθωριστικές προσδοκίες δηµιουργήσουν µόνιµο πληθωρισµό, έχεις χάσει το παιχνίδι. Αυτές τις συνθήκες θα συζητήσουµε την επόµενη φορά που θα συναντηθούµε, στο τέλος Απριλίου.

Μπορούµε να περιµένουµε µια απόφαση για τα επιτόκια;

Είναι δύσκολο να σας πω. Η προσωπική µου άποψη είναι ότι όλα θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των ειρηνευτικών συνοµιλιών. Αν πράγµατι έως τότε, στις 30 Απριλίου, έχει σταµατήσει ο πόλεµος, αυτό θα είναι µια καλή βάση να επιχειρηµατολογήσουµε όσοι θα επιθυµούσαµε να µην έχουµε αύξηση. ∆ιαφορετικά, θα είναι δύσκολο.

Η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόµενο να λάβει και νέα µέτρα στήριξης. Συµφωνείτε και σε ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν;

Απ’ ό,τι φαίνεται υπάρχει δηµοσιονοµικός χώρος και κατά τις πληροφορίες µας ίσως είναι ακόµη µεγαλύτερος από αυτόν που πιστεύαµε µέχρι τώρα. Ισως το πρωτογενές πλεόνασµα του 2025 να ξεπεράσει το 4,4% του ΑΕΠ. Η στήριξη, όµως, πρέπει να είναι συγκεκριµένη, προσωρινή και στοχευµένη.

Αρα, στην κατεύθυνση των µέτρων που έχει ήδη πάρει η κυβέρνηση και όχι π.χ. µια µείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.

Οχι.

Εξακολουθείτε να είστε αντίθετος.

Ναι, εξακολουθώ.

Με το σκεπτικό ότι δεν θα περάσει η µείωση στον καταναλωτή;

Ναι, µε βάση τις µετρήσεις που κάναµε στην Τράπεζα της Ελλάδος και η κυβέρνηση τις υιοθετεί.

Ο πληθωρισµός, όµως, είναι επίµονα υψηλότερος στην Ελλάδα, τον Μάρτιο ήταν 3,5% έναντι 2,6% στην Ευρωζώνη. Ποιος ευθύνεται, κύριε διοικητά, για την άνοδο αυτή των τιµών και τι συµβουλεύει η ΤτΕ την κυβέρνηση;

Ο υψηλότερος κατά 1% πληθωρισµός στην Ελλάδα σε σχέση µε την Ευρωζώνη είναι χρόνιο πρόβληµα. Πλέον, έχουµε θετικό παραγωγικό κενό, υπάρχει ζήτηση που υπερκαλύπτει τις παραγωγικές δυνατότητες και αυτός είναι ο κύριος λόγος που ο πληθωρισµός είναι µεγαλύτερος. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι λόγοι, κλάδοι όπου υπάρχει συγκέντρωση, άρα αυτό που συµβουλεύουµε την κυβέρνηση είναι να κοιτάξει το θέµα του ανταγωνισµού και πού υπάρχουν εµπόδια στην είσοδο επιχειρήσεων.

Στην πρόσφατη έκθεσή σας µιλήσατε για µια παραοικονοµία υψηλότερη από της Ε.Ε., 20,9%-21,6% του ΑΕΠ, έναντι 15%-17%. ∆ηλαδή περίπου 50 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε φοροδιαφυγή 15 δισ. ευρώ. Υπολογίζω σωστά ότι έχουµε καλύψει περίπου τη µισή απόσταση για να φτάσουµε στον µέσο όρο της Ε.Ε.;

Εχουµε καλύψει µεγάλη απόσταση, το κενό ΦΠΑ έχει µειωθεί σηµαντικά. Η διαφορά πραγµατικής κατανάλωσης και δηλουµένων εισοδηµάτων, που είχα επικαλεστεί στο παρελθόν, µειώνεται κι αυτή. Τα 50 δισ. που είπαµε τώρα, παλαιότερα ήταν 70 δισ. Το 2025 υπήρχε καθαρή µείωση χαρτονοµίσµατος στην οικονοµία, είναι πρωτοφανές αυτό.

Τι προτείνετε στην κυβέρνηση για να µειωθεί περαιτέρω;

Περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές και περισσότεροι έλεγχοι στην υγεία, στα καύσιµα, στο κύκλωµα της οικοδοµής και στα ελεύθερα επαγγέλµατα.

Επίσης, στην έκθεσή σας ζητήσατε για άλλη µια φορά επανεξέταση των φοροαπαλλαγών...

Εµείς δεν συστήνουµε στην κυβέρνηση να τις κόψει, αλλά να τις ξαναδεί και να εξετάσει αν είναι επαρκώς στοχευµένες. Π.χ. θεωρούµε σκόπιµο να υπάρχουν ακόµη φοροαπαλλαγές που δόθηκαν στη διάρκεια της COVID; Μήπως είναι καλύτερα να στοχευθούν περισσότερο, π.χ. µε βάση τους κοινωνικούς και οικονοµικούς στόχους; Μήπως ήρθε η ώρα να κάνουµε µια νέα Επιτροπή Γεωργακόπουλου και να ξαναδούµε το φορολογικό βάρος, συµπεριλαµβανοµένων των φοροαπαλλαγών; Μιλάµε για µείωση του ΦΠΑ, ενώ αν λάβουµε υπόψη τις φοροαπαλλαγές στον ΦΠΑ, είναι ήδη µειωµένος.