Επενδυτικό στόρι με εύθραυστα θεμέλια

Το επενδυτικό στόρι της ελληνικής οικονομίας έχει πλέον αριθμούς που δείχνουν αλλαγή τάσης, αλλά και προϋποθέσεις που η Eurobank Research βάζει καθαρά στο τραπέζι. Μετά από 12 χρόνια αποεπένδυσης, οι καθαρές επενδύσεις παγίων παραμένουν σε θετικό έδαφος για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, όμως η διατηρήσιμη συνέχεια της ανάκαμψης περνά μέσα από περισσότερη εγχώρια αποταμίευση, μεγαλύτερο εργατικό δυναμικό και υψηλότερη παραγωγικότητα.

Στην ανάλυση «7 Ημέρες Οικονομία», η Eurobank σημειώνει ότι η κρίση χρέους δεν μείωσε μόνο το πραγματικό ΑΕΠ, αλλά και τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας. Η συρρίκνωση του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού, η μείωση του εργατικού δυναμικού και η υποχώρηση της συνολικής παραγωγικότητας περιόρισαν το δυνητικό προϊόν της οικονομίας. Αυτό είναι το υπόβαθρο πάνω στο οποίο αποκτά σημασία η σημερινή επενδυτική ανάκαμψη.

Η εικόνα άλλαξε μετά το 2022. Το 2025, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου διαμορφώθηκε στο 16,9% του ονομαστικού ΑΕΠ και οι αποσβέσεις στο 12,9%. Ετσι, οι καθαρές επενδύσεις παγίων αυξήθηκαν στο 3,9% του ΑΕΠ, από 2,9% το 2024, 2,5% το 2023 και 2,0% το 2022.

Συνολικά, την τετραετία 2022-2025 ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός της ελληνικής οικονομίας αυξήθηκε κατά 26,4 δισ. ευρώ, ανακτώντας το 29,8% των απωλειών της περιόδου 2010-2021. Η μεγαλύτερη συμβολή προήλθε κυρίως από τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και ακολούθησε ο τομέας της γενικής κυβέρνησης.

Η ανάκαμψη αυτή, σύμφωνα με την ανάλυση, συνδέεται με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και με τη βελτίωση της δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας, όπως αντανακλάται στην ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Πρόκειται, δηλαδή, για πρόοδο που έχει σαφή θεσμικά και χρηματοδοτικά στηρίγματα.

Το αδύναμο σημείο της αποταμίευσης

Το σημείο προσοχής βρίσκεται στη χρηματοδότηση αυτής της πορείας. Η Eurobank υπογραμμίζει ότι μια ανοικτή οικονομία μπορεί να επενδύει περισσότερο από όσο αποταμιεύει, καλύπτοντας το κενό με εξωτερικό δανεισμό και άμεσες ξένες επενδύσεις. Ωστόσο, όταν το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διογκώνεται και παραμένει υψηλό για μεγάλο διάστημα, η κατάσταση δεν είναι διατηρήσιμη.

Η επισήμανση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ίδια ανάλυση αναφέρει ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων, τόσο σε όγκο όσο και σε πολλαπλασιαστικό αποτύπωμα, επειδή εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Η αύξησή τους, όμως, πρέπει να συνοδευτεί από μεγαλύτερη συμμετοχή εγχώριων πόρων στη χρηματοδότησή τους.

Για το 2025, η συνολική αποταμίευση διαμορφώθηκε στο 11,7% του ΑΕΠ, από 10,9% το 2024. Τη μεγαλύτερη θετική συμβολή είχαν οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και η γενική κυβέρνηση. Αντίθετα, η αποταμίευση των νοικοκυριών παρέμεινε αρνητική, στο -1,8% του ΑΕΠ, ή -4,4 δισ. ευρώ.

Η προϋπόθεση της παραγωγικότητας

Η δεύτερη προϋπόθεση αφορά το εργατικό δυναμικό. Από το 2010 έως το 2019, μειώθηκε κατά 299,2 χιλ. άτομα, λόγω εκροής ανθρώπινου δυναμικού στο εξωτερικό και δημογραφικών τάσεων. Το 2025 διαμορφώθηκε στα 4.761,7 χιλ. άτομα, αυξημένο κατά 31,8 χιλ. σε σχέση με το 2019, ενώ το ποσοστό συμμετοχής ανέβηκε στο 52,9%.

Το συμπέρασμα της Eurobank είναι ότι η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε φάση σταδιακής ανάκαμψης των παραγωγικών δυνατοτήτων της. Ομως η διατηρήσιμη ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής προϋποθέτει περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, σε όγκο και ποιότητα, μαζί με ενίσχυση της εγχώριας αποταμίευσης, του εργατικού δυναμικού και της συνολικής παραγωγικότητας, ώστε να αυξηθεί το δυνητικό προϊόν τα επόμενα χρόνια.