Αμεσης εφαρμογής μέτρα, όπως η μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας από τον προσεχή Ιανουάριο, όσο και άλλα που θα φανούν σε δεύτερο χρόνο, όπως η αποσύνδεση των δημοτικών τελών από τους λογαριασμούς, μαζί με προγράμματα επιδοτήσεων για αντλίες θερμότητας και μπαταρίες, συνθέτουν το σχέδιο για φθηνότερο κατά 30% ρεύμα στη τριετία.
Τα συστατικά της χθεσινής εξαγγελίας Μητσοτάκη από το Βελλίδειο για σταδιακή μείωση του κόστους των λογαριασμών κατά την περίοδο 2027-2029, στηρίζονται σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων, με διαφορετικό χρόνο και διαφορετικό τρόπο επίδρασης στα όσα πληρώνει κάθε μήνα ο καταναλωτής.
Κάποια θα φανούν από τις αρχές του 2027, άλλα αφαιρούν στοιχεία κόστους από τους λογαριασμούς και θα γίνουν αισθητά σε βάθος χρόνου, ενώ ορισμένα δεν μειώνουν ευθέως το τελικό κόστος, αλλά αναμένεται να συμβάλλουν ώστε να περιορίσουν το συνολικό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής.
Το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί το σχέδιο, πώς θα χρηματοδοτεί και όλες οι κρίσιμες λεπτομέρειες θα εξειδικευτούν την Τρίτη από το ΥΠΕΝ και προφανώς το μεγάλο στοίχημα είναι κατά πόσο το άθροισμα όλων αυτών των παρεμβάσεων θα οδηγήσει σε πραγματική και μετρήσιμη μείωση του κόστους στο ρεύμα.
* Στην πρώτη κατηγορία, των άμεσων παρεμβάσεων, βρίσκεται η μείωση κατά 50% των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), μέτρο που θα ισχύσει από τον Ιανουάριο του 2027, όπως διευκρίνισε ο Πρωθυπουργός. Η χρέωση κλιμακώνεται ανάλογα με την κατανάλωση και για ένα μέσο νοικοκυριό (300 KWh το μήνα), υπολογίζεται σε περίπου 3-4% επί του συνόλου του λογαριασμού.
Η ετήσια επιβάρυνση των νοικοκυριών κυμαίνεται στα 250 εκατ. ευρώ, και μέσω των ΥΚΩ επιδοτούνται οι τιμές ρεύματος των κατοίκων στα νησιά, ώστε να πληρώνουν τις ίδιες τιμές με αυτούς στην ηπειρωτική χώρα. Όσο περισσότερα νησιά συνδέονται με το σύστημα, τόσο περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας των πετρελαϊκών μονάδων και τόσο μειώνεται το κόστος που μεταφέρεται στους καταναλωτές. Σημειωτέον ότι από την 1η Ιουλίου 2026, ισχύει μείωση κατά 50% των ΥΚΩ και για τη βιομηχανία.
* Αποσυνδέονται τα δημοτικά τέλη από τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, με εκτιμώμενη έναρξη εφαρμογής του μέτρου την 1η Ιανουαρίου 2028. Τα δημοτικά τέλη θα βεβαιώνονται ξεχωριστά για κάθε ακίνητο μέσω ετήσιου ειδοποιητηρίου, το οποίο θα εξοφλείται σε 12 ισόποσες μηνιαίες δόσεις.
Το γεγονός βέβαια ότι τα δημοτικά τέλη δεν θα εμφανίζονται πλέον στους λογαριασμούς ρεύματος, δεν σημαίνει ότι παύει να ισχύει η υποχρέωση πληρωμής τους. Απλώς αυτή θα καταβάλλεται με διαφορετικό μηχανισμό είσπραξης.
Στο ερώτημα, τι ποσοστό επί του συνολικού λογαριασμού είναι τα δημοτικά τέλη, η απάντηση συνδέεται με την επιφάνεια της κατοικίας και με τη κατανάλωση. Π.χ. για ένα διαμέρισμα 80 τμ στο Δήμο Αθηναίων, με ετήσια κατανάλωση περίπου 4.500 kWh, αντιπροσωπεύουν το 10% του συνολικού κόστους.
Παρεμβάσεις από πρόσθετο “δημοσιονομικό χώρο” έως 1,5 δισ. ευρώ για τη τριετία 2026-2028 που δημιουργεί η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Το πρώτο τέτοιο μέτρο αφορά τις επιδοτήσεις για την αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού θέρμανσης και ψύξης με νέο αποδοτικότερο, όπως οι αντλίες θερμότητας και οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, προκειμένου να μειωθεί ο τελικός λογαριασμός ρεύματος.
Ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε ένα νέο πρόγραμμα με στόχο να καλύψει 100.000 δικαιούχους, ενώ προφανώς θα ακολουθήσουν αντίστοιχες κινήσεις σε βάθος τριετίας με στόχο τον πολλαπλασιασμό των δικαιούχων.
Το συγκεκριμένο ωστόσο μέτρο αφορά ένα από τα πολλά που έχουν περιληφθεί στη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια, τα οποία αναμένεται να εξειδικευτούν τη Τρίτη από το ΥΠΕΝ. Έχει τη σημασία του ότι η ρήτρα δεν επιτρέπεται να επιδοτεί άμεσα τους λογαριασμούς ρεύματος, παρά μόνο μέτρα που έμμεσα θα μπορούσαν να τους μειώσουν.
Σχέδιο επιδοτήσεων για μπαταρίες
Από τον ίδιο κουμπαρά, της ρήτρας διαφυγής, πιθανολογείται ότι θα δοθούν και επιδοτήσεις σε μπαταρίες για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης σε μια ευρεία γκάμα εφαρμογών. Από Δήμους και επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, μέχρι ενδεχομένως και σε νοικοκυριά που θα μπορούν να εγκαταστήσουν αυτόνομες μπαταρίες (χωρίς φωτοβολταϊκά), πάντα για ιδιοκατανάλωση, όπως προβλέπει απόφαση του ΥΠΕΝ η οποία αναμένεται την επόμενη εβδομάδα.
Το σκεπτικό της κίνησης είναι να γίνει η αποθήκευση ενέργειας βασικό εργαλείο μείωσης του ενεργειακού κόστους για όλους, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που έχουν εμφανιστεί στην αγορά ηλεκτρισμού.
Στην ίδια απόφαση θα καθορίζεται και το τελικό πλαίσιο για την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι, χαμηλής ισχύος μέχρι 800 Watt, που υπόσχονται εξοικονόμηση 20%-30% σε έναν τυπικό ετήσιο λογαριασμό ρεύματος.
Ο ανταγωνισμός στο ρεύμα
Στη κυβέρνηση ποντάρουν πολλά και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού που έχει πυροδοτήσει η κίνηση της ΔΕΗ για σταθερή χρέωση 11,5 λεπτά, με μηνιαίο πάγιο 3,5 ευρώ, στη λογική ότι θα ανακατέψει αναπόφευκτα την τράπουλα στην αγορά, προς όφελος του καταναλωτή.
Τόσο στα μπλε, όπου η αγορά θα αναζητήσει τις δικές της απαντήσεις, όσο συνολικά σε όλες τις κατηγορίες τιμολογίων, όπως στα κίτρινα, αλλά και σε προϊόντα που προσφέρουν ενιαία μηνιαία χρέωση (ενέργεια και πάγιο σε μια τιμή), με τον πελάτη να πληρώνει σταθερό ποσό κάθε μήνα για μια προκαθορισμένη ποσότητα ενέργειας, εντείνοντας την τάση που έχει εμφανιστεί εδώ και ένα χρόνο.
Το δείχνει και η αναφορά του Πρωθυπουργού που έκανε ειδική μνεία στην κίνηση της ΔΕΗ “να εισάγει πρώτη ακόμη πιο ανταγωνιστικά προγράμματα”, με τις πληροφορίες από την αγορά να μιλούν για κινητικότητα σε όλες τις χρωματικές κατηγορίες.
Τέλος μένει να φανεί κατά πόσο το σχέδιο θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις για τον περαιτέρω περιορισμό των ρευματοκλοπών - η ετήσια επιβάρυνση για κάθε λογαριασμό ανέρχεται σε 60 ευρώ - καθώς και μέτρα για την εξομάλυνση των spikes στη χονδρική αγορά του ρεύματος, δηλαδή για τις επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τους Λογαριασμούς Προσαυξήσεων, όπως συχνά- πυκνά καταγγέλλει η ΕΒΙΚΕΝ.