Το επενδυτικό ενδιαφέρον και για άλλες θαλάσσιες περιοχές της χώρας, πέραν αυτών που πρόκειται ήδη να ερευνηθούν, καθώς και την δυναμική προσέλκυσης νέων παικτών, πέραν των δύο αμερικανικών κολοσσών, αναδεικνύουν οι τρεις προσφορές σχημάτων και εταιρειών που υποβλήθηκαν στον διαγωνισμό για την διενέργεια σεισμικών στη Δυτική και Νότια Ελλάδα, με έναρξη στις αρχές του 2027.
Και μπορεί η συζήτηση να είναι ακόμη πρόωρη, καθώς αυτή την στιγμή δεν γνωρίζουμε ούτε τους αναδόχους, ούτε ποιες θαλάσσιες ζώνες έχουν ζητήσει να χαρτογραφήσουν, ωστόσο η κίνηση ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο μελλοντικό γύρο παραχωρήσεων στις ελληνικές θάλασσες ή για την εκδήλωση ενδιαφέροντος για κάποια περιοχή από παίκτη που θα αγοράσει τα “φρέσκα" δεδομένα, όπως ακριβώς συνέβη με τα "μπλοκ" της Κρήτης στην περίπτωση της Chevron.
Τόσο οι 3 παίκτες που κατέθεσαν προσφορές, όσο και ο… παρ’ ολίγον 4ος που σύμφωνα με πληροφορίες εμφανίστηκε στον διαγωνισμό - από δικό του λάθος δεν υπέβαλε τα απαιτούμενα αρχεία και κόπηκε από την διαδικασία - λέγεται ότι είναι “διεθνείς εταιρείες εγνωσμένου κύρους με μεγάλη εμπειρία στο αντικείμενο”, όπως ανέφερε ο ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου.
Μένει επομένως να φανεί, αν εκτός από την PGS Exploration (UK) - τον βρετανικό βραχίονα της νορβηγικής PGS που χάρη στο δικό της ενδιαφέρον προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός - θα δούμε επίσης την γαλλική CGG, με τον μεγαλύτερο στόλο σκαφών γεωλογικής έρευνας στον κόσμο, την πολυεθνική SLB (από τους κορυφαίους παίκτες στην παροχή υπηρεσιών σε κοιτάσματα πετρελαίου), καθώς και την επίσης νορβηγική Shearwater GeoService.
Επίσης μένει να φανεί κατά πόσο οι ενδιαφερόμενοι είναι εταιρείες ή κοινοπρακτικά σχήματα, κάτι που είθισται σε αντίστοιχες περιπτώσεις, με τον ένα partner να “βάζει” την εμπειρία στα σεισμικά και τον άλλο τα καράβια.
Η ταυτότητα των παικτών και η πιθανή επαναδιαπραγμάτευση
Στο καλό σενάριο, η ταυτότητα των παικτών που θα ανταγωνιστούν για να διεκδικήσουν τα νέα ερευνητικά προγράμματα - κρίνοντας από τον χάρτη του διαγωνισμού η συνολική έκταση αφορά πάνω από το μισό ελληνικό θαλάσσιο χώρο - θα γίνει γνωστή στα τέλη της εβδομάδας, πιθανώς την Παρασκευή.
Και αφού νωρίτερα θα έχει συνεδριάσει το ΔΣ της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), θα έχει συγκροτήσει την Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία και θα αποσφραγίσει τους ηλεκτρονικούς φακέλους.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ανάλογα και με την φύση των προσφορών, δεν αποκλείεται η ΕΔΕΥΕΠ να προβεί σε διαπραγμάτευση με κάποια ή και με τα τρία σχήματα προκειμένου αυτές να βελτιωθούν και να αυξηθούν τα οικονομικά (και όχι μόνο) οφέλη για το Δημόσιο.
Επίσης είναι πιθανό να δούμε την χορήγηση αδειών σε περισσότερες από μια εταιρείες, προκειμένου να επιτευχθεί ένα ευρύτερο συνολικό πρόγραμμα με μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη από εκείνη που θα προέβλεπε ο ένας και μοναδικός ανάδοχος. Ειδικά εφόσον οι τρεις υποψήφιοι δεν έχουν επιλέξει ακριβώς τις ίδιες περιοχές, αλλά τα προγράμματα αλληλοσυμπληρώνονται γεωγραφικά.
Αλλωστε σύμφωνα με την προκήρυξη, οι ενδιαφερόμενες σεισμογραφικές μπορούν να προτείνουν έρευνες δισδιάστατων (2D) και τρισδιάστατων δεδομένων (3D), στο σύνολο ή σε τμήματα της περιοχής (για τα οποία προφανώς και θα έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από πελάτες τους).
Σεισμικά με το μοντέλο Μανιάτη
Τα δεδομένα που θα προκύψουν από την χαρτογράφηση θα είναι non-exclusive, δηλαδή θα μπορούν στη συνέχεια να πουληθούν σε εταιρείες υδρογονανθράκων, δημιουργώντας μια νέα βάση γεωλογικής πληροφόρησης για περιοχές που σήμερα είναι είτε παραχωρημένες είτε ελεύθερες.
Το μοντέλο είναι το ίδιο με εκείνο που είχε ακολουθήσει το Δημόσιο κατά τον πρώτο γύρο παραχωρήσεων στις ελληνικές θάλασσες επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη (2012-2013).
Τότε, η νορβηγική PGS, ακολουθώντας το μοντέλο «multiclient data», χρηματοδότησε τη χαρτογράφηση μιας τεράστιας θαλάσσιας έκτασης και εν συνεχεία πούλησε τα σεισμικά δεδομένα (2D ή 3D) σε εταιρείες υδρογονανθράκων, πολλές εκ των οποίων είναι σήμερα παραχωρησιούχοι σε ελληνικά οικόπεδα.
Στην πράξη, “η απόκτηση και επεξεργασία νέων δεδομένων, σύμφωνα με τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες, θα συμβάλλει στη δημιουργία πληρέστερης βάσης δεδομένων, τόσο για τις παραχωρημένες όσο και τις μη παραχωρημένες θαλάσσιες περιοχές. Πρόκειται για μία σημαντική προϋπόθεση για την περαιτέρω αξιολόγηση των προοπτικών της χώρας μας και την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος”, σημειώνει ο CEO της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος.
Τα ίδια μάλιστα δεδομένα μπορούν να διατεθούν εμπορικά σε περισσότερους ενδιαφερόμενους, ώστε η εταιρεία που πραγματοποίησε τις έρευνες να ανακτήσει το κόστος της και να αποκομίσει κέρδος.
Στο ερώτημα για την κυριότητα των δεδομένων, αυτή παραμένει στο Δημόσιο, με τους αναδόχους να αποκτούν δικαιώματα εμπορικής αξιοποίησης για χρονικό διάστημα που θα καθοριστεί στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Ταυτόχρονα προβλέπεται η καταβολή ανταλλαγμάτων προς την ΕΔΕΥΕΠ, είτε μέσω ποσοστού επί των πωλήσεων των δεδομένων είτε με ποσά που συνδέονται με τις συμφωνίες διάθεσής τους.