Η Ελλάδα διατηρεί τη δημοσιονομική της πορεία, με το δημόσιο χρέος να ακολουθεί σταθερά πτωτική τροχιά και τις προοπτικές νέων πιστοληπτικών αναβαθμίσεων να παραμένουν ανοικτές. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της Citi Research, με τίτλο «Greece: Staying on the right fiscal path», η οποία αναγνωρίζει τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το υψηλό επίπεδο χρέους εξακολουθεί να αποτελεί βασικό διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του αμερικανικού οίκου, το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 138% του ΑΕΠ το 2026 και στο 131% το 2027, έναντι προβλέψεων της κυβέρνησης για 137% και 129% αντίστοιχα. Η αποκλιμάκωση αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της πρόσβασης της χώρας στις διεθνείς αγορές, καθώς σταδιακά μειώνεται η συμμετοχή των δανείων με ευνοϊκούς όρους στη συνολική σύνθεση του δημόσιου χρέους.
Παράλληλα, η Citi εκτιμά ότι η περαιτέρω μείωση του χρέους αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για έναν νέο κύκλο αναβαθμίσεων της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας, ο οποίος θα μπορούσε να εκδηλωθεί από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Πρόωρες αποπληρωμές
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη διαχείριση του δημόσιου χρέους και στην αξιοποίηση των υψηλών ταμειακών διαθεσίμων της χώρας. Όπως επισημαίνει η Citi, η Ελλάδα έχει καταφέρει να προχωρήσει σε σημαντικές πρόωρες αποπληρωμές δανειακών υποχρεώσεων, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τα 12,8 δισ. ευρώ το 2026.
Στις αποπληρωμές αυτές περιλαμβάνονται όχι μόνο δάνεια του Greek Loan Facility (GLF) και του EFSF, αλλά και ελληνικά κρατικά ομόλογα με λήξη το 2027, μέσω επαναγορών.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει περαιτέρω τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα επόμενα χρόνια και μειώνει την ευαισθησία της Ελλάδας στις διακυμάνσεις των επιτοκίων της αγοράς. Η ευνοϊκή διάρθρωση του χρέους, σε συνδυασμό με την πολιτική συναίνεση ως προς την ανάγκη μείωσής του και την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των προηγούμενων ετών, αποτέλεσαν βασικούς παράγοντες της δημοσιονομικής προσαρμογής.
Προβλέψεις ανάπτυξης
Σε ό,τι αφορά τις μακροοικονομικές προβλέψεις, η Citi χαρακτηρίζει το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 σε γενικές γραμμές ευθυγραμμισμένο με τις εκτιμήσεις της, αν και ελαφρώς αισιόδοξο.
Η κυβέρνηση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2% για το 2026 και 2,3% για το 2027. Αντίθετα, ο αμερικανικός οίκος διατηρεί πιο συντηρητική προσέγγιση, τοποθετώντας την αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ στο 1,8% και για τα δύο έτη.
Παράλληλα, εκτιμά ότι τόσο το 2026 όσο και το 2027 θα υπάρξει κάποια επιδείνωση του πρωτογενούς αποτελέσματος και, κατ' επέκταση, του συνολικού δημοσιονομικού ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στο δημοσιονομικό πακέτο μέτρων, ύψους περίπου 0,7% του ΑΕΠ, που ανακοινώθηκε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, καθώς και στα πρόσφατα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν ως απάντηση στην αύξηση των ενεργειακών τιμών.
Ωστόσο, η Citi εκτιμά ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο αναμένεται να περάσει σε μικρό έλλειμμα το 2028.
Ταμείο Ανάκαμψης
Η Citi δεν εντοπίζει σημαντικούς βραχυπρόθεσμους δημοσιονομικούς κινδύνους για την Ελλάδα, επισημαίνει όμως ότι ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα ενδέχεται να ανακύψουν σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Όπως σημειώνει, ανάλογα με ό,τι συμβαίνει και στις υπόλοιπες οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, η ανάπτυξη της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό στην απορρόφηση των πόρων του NextGenerationEU, δηλαδή του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η χώρα εξακολουθεί να έχει διαθέσιμους πόρους από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, με σημαντικό μέρος των δαπανών να αναμένεται να πραγματοποιηθεί από σήμερα έως το 2027, ενδεχομένως και το 2028. Ως εκ τούτου, η Citi εκτιμά ότι η αναπτυξιακή δυναμική θα παραμείνει σχετικά ισχυρή, στηρίζοντας παράλληλα τα δημόσια οικονομικά σε μια μεταβατική περίοδο για την Ελλάδα και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντίθετα, η συμβολή του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένη. Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει κατανομή πόρων περίπου 787 εκατ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στους ρυθμούς ανάπτυξης.
Το μεγάλο ερώτημα, κατά τη Citi, μετατοπίζεται πλέον στην περίοδο 2028-2029: κατά πόσο η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να διατηρήσει τους ρυθμούς ανάπτυξής της χωρίς την ίδια ισχυρή στήριξη από τους ευρωπαϊκούς πόρους.
Ο οίκος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος ως προς αυτή την προοπτική, αναγνωρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις των προηγούμενων ετών, οι διαθέσιμοι πόροι που μπορούν ακόμη να αξιοποιηθούν και η βελτιωμένη δημοσιονομική αξιοπιστία δημιουργούν θετικές προϋποθέσεις.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και οι δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις, οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία της χώρας.