Ενόψει των επικείμενων διαπραγματεύσεων στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) στο Λονδίνο (23/11-4/12/2026) για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ), Μελίνα Τραυλού, προειδοποιεί για τον κίνδυνο νέου αδιεξόδου στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG).
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στην Ευρώπη, η Ελλάδα μαζί με 3 ακόμα κράτη μέλη της ΕΕ, που ελέγχουν συνολικά το 70% του ευρωπαϊκού στόλου, επεσήμαναν την ανάγκη η Ευρώπη να προσέλθει στον IMO με πραγματική διάθεση διαπραγμάτευσης, χωρίς ωστόσο να εισακουστούν.
Όπως επισημαίνει, η μη ευέλικτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπονομεύει εκ των προτέρων τις διαπραγματεύσεις, εγείροντας το ερώτημα εάν προτεραιότητα των Βρυξελλών είναι η διατήρηση των δικών της περιφερειακών μέτρων και των εσόδων τους, αντί μιας ισορροπημένης παγκόσμιας συμφωνίας, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους Ευρωπαίους πολίτες με το αυξημένο κόστος διαβίωσης.
Η πρόταση της ναυτιλίας
Η κ. Τραυλού προτρέπει τα κράτη μέλη του IMO να ακούσουν τη φωνή της ναυτιλίας, τονίζοντας ότι μια αποτελεσματική ρύθμιση πρέπει να είναι ρεαλιστική, αναλογική και εφαρμόσιμη, εναρμονίζοντας τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες με τις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς και τον βαθμό τεχνολογικής ετοιμότητας.
Αυτό προϋποθέτει να ληφθούν υπόψη η διαθεσιμότητα και το κόστος των εναλλακτικών καυσίμων, των τεχνολογιών και των υποδομών, καθώς και η ανταγωνιστική ζήτηση από άλλους κλάδους. Το κανονιστικό πλαίσιο οφείλει να υποστηρίζει όλες τις αποτελεσματικές οδούς μείωσης των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών και λειτουργικών μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας.
Σύμφωνα με τη δήλωση, μια υπερβολικά στενή ερμηνεία της Στρατηγικής του IMO εντείνει τις διαφωνίες. Για τον λόγο αυτό, καλούνται όλα τα κράτη μέλη να εξετάσουν όλες τις βιώσιμες λύσεις που ανταποκρίνονται στις συνθήκες της αγοράς, διαμορφώνοντας ένα παγκόσμιο πλαίσιο που δεν θα υπονομεύει το διεθνές εμπόριο, την επισιτιστική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη.
Η δήλωση της Μελίνας Τραυλού
«Δύο μήνες μετά τον τελευταίο, αλλά χωρίς αποτέλεσμα, γύρο διαπραγματεύσεων στον IMO για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) από τη διεθνή ναυτιλία και ενόψει της επικείμενης κρίσιμης επανέναρξής τους, δε διαφαίνεται καμία ουσιαστική πρόοδος.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στην Ευρώπη, η Ελλάδα μαζί με 3 ακόμα κράτη μέλη της ΕΕ, που ελέγχουν συνολικά το 70% του ευρωπαϊκού στόλου, συνέχισαν να επισημαίνουν σταθερά την ανάγκη η Ευρώπη να προσέλθει στον IMO με πραγματική διάθεση διαπραγμάτευσης. Δυστυχώς, οι εκκλήσεις αυτές δεν εισακούστηκαν.
Είναι απογοητευτικό να διαπιστώνει κανείς μία τόσο έντονη πολιτική ανακολουθία εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό το μείζον ζήτημα.
Η μη ευέλικτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οδηγεί τη διαδικασία του IMO σε ακόμα ένα αδιέξοδο, υπονομεύοντας εκ των προτέρων τις διαπραγματεύσεις, αφού δεν επιτρέπει την ύπαρξη της αναγκαίας ευελιξίας που απαιτείται για μία επιτυχή έκβαση.
Το γεγονός αυτό εγείρει και το ευρύτερο ερώτημα: εάν τελικά προτεραιότητα της ΕΕ είναι η διατήρηση των δικών της περιφερειακών μέτρων, και των εσόδων που αυτά αποφέρουν, και όχι η επίτευξη μιας παγκόσμιας ισορροπημένης συμφωνίας.
Η ΕΕ στην πράξη αφήνει άλλα συμφέροντα να υπερισχύσουν έναντι μιας διεθνώς αποδεκτής λύσης για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους Ευρωπαίους πολίτες, που βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με τη συνεχή αύξηση του κόστους διαβίωσης.
Παρά τα ανωτέρω δυσμενή δεδομένα, προτρέπουμε τα κράτη μέλη του IMO να ακούσουν αυτή τη φορά τη φωνή της ναυτιλίας. και να αναγνωρίσουν ότι για να είναι αποτελεσματική μια ρύθμιση πρέπει να είναι ρεαλιστική, αναλογική και εφαρμόσιμη και να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές εμπορικές και επιχειρησιακές συνθήκες και τους πρακτικούς περιορισμούς του κλάδου.
Για να επιτευχθούν τα ανωτέρω, απαιτείται εναρμόνιση των μακροπρόθεσμων φιλοδοξιών με τις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς και τον βαθμό τεχνολογικής ετοιμότητας. Αυτό προϋποθέτει να ληφθούν υπόψη η διαθεσιμότητα, η δυνατότητα ευρείας εφαρμογής και το κόστος των εναλλακτικών καυσίμων, των τεχνολογιών και των απαραίτητων υποδομών υποστήριξής τους, καθώς και η ανταγωνιστική ζήτηση από άλλους κλάδους.
Το κανονιστικό πλαίσιο πρέπει, επίσης, να αναγνωρίζει όλες τις διαθέσιμες επιλογές για τη ναυτιλιακή βιομηχανία και να μην βασίζεται μόνο στα εναλλακτικά καύσιμα. Θα πρέπει να υποστηρίζει όλες τις αποτελεσματικές οδούς μείωσης των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών και λειτουργικών μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας.
Η Στρατηγική του IMO για τη μείωση των εκπομπών GHG προβλέπει αντικειμενικά ευελιξία ως προς τον τρόπο επίτευξης των στόχων της. Τα μεσοπρόθεσμα μέτρα πρέπει, λοιπόν, να αντιμετωπίζονται ως μέρος ενός εξελισσόμενου κανονιστικού πλαισίου και όχι σαν ένα αυτοτελές εργαλείο που θα οδηγήσει μόνο του στην ενεργειακή μετάβαση. Μια υπερβολικά στενή ερμηνεία της Στρατηγικής εντείνει τις διαφωνίες, οδηγώντας πάλι τις διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο.
Για τον λόγο αυτό, είναι καθοριστικό τα κράτη μέλη να εξετάσουν με πνεύμα συνεργασίας όλες τις βιώσιμες λύσεις, συμπεριλαμβανομένων, σε κάθε περίπτωση, αυτών που ανταποκρίνονται στις συνθήκες της αγοράς. Και πρέπει να αξιοποιήσουν τα πλέον αποτελεσματικά στοιχεία όλων αυτών για τη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου, ισορροπημένου, αποτελεσματικού και διαχρονικά βιώσιμου πλαισίου ουσιαστικής μείωσης εκπομπών GHG, που δεν θα υπονομεύει το διεθνές εμπόριο, την επισιτιστική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο αυτό, καλούμε πάλι όλα τα κράτη μέλη του IMO να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, να υπερασπιστούν τον θεσμικό ρόλο και την αποστολή του Οργανισμού και να επιδείξουν την ηγετική στάση που απαιτείται για τη γεφύρωση των διαφορών με στόχο την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής και βιώσιμης συμφωνίας».