Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

Ελλάδα και τέσσερις χώρες έτοιμες να στείλουν μετανάστες στη Ρουάντα

Το σχέδιο προβλέπει μεταφορά όσων δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής. Οι διαπραγματεύσεις με το Κιγκάλι και οι αντιδράσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αναμένονται νομικές προσφυγές.

Ελλάδα και τέσσερις χώρες έτοιμες να στείλουν μετανάστες στη Ρουάντα

Πέντε κράτη-μέλη της ΕΕ ανακοίνωσαν σχέδια για τη δημιουργία ενός κέντρου επιστροφών εκτός Ευρώπης στη Ρουάντα, για άτομα που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρώπη, στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος που αναμένεται να αντιμετωπίσει νομικές προσφυγές και έχει καταγγελθεί ως «σοβαρή ηθική αποτυχία».

Οι πέντε χώρες —η Γερμανία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Δανία και η Ελλάδα— είναι οι πρώτες που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη νέα νομοθεσία της ΕΕ για τις επιστροφές, η οποία συμφωνήθηκε πρόσφατα και επιτρέπει την αποστολή σε τρίτη χώρα ατόμων που έχουν εξαντλήσει όλα τα περιθώρια άσκησης προσφυγής κατά της απομάκρυνσής τους από την Ευρώπη.

Σε ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε τη σήμερα, οι πέντε χώρες της ΕΕ ανέφεραν ότι «θα ξεκινήσουν συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις με τη χώρα-εταίρο, τη Ρουάντα, για την υλοποίηση του σχεδίου», προσθέτοντας ότι αυτό θα συμβάλει «σημαντικά στον περαιτέρω περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης, στην εξάρθρωση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών και στην ελάφρυνση των πιέσεων στον πληθυσμό μας».

Οι αξιωματούχοι ευελπιστούν ότι από τις αρχές του επόμενου έτους θα σταλούν στη Ρουάντα 100 άτομα, προκειμένου να δοκιμαστεί το μοντέλο. Το πρόγραμμα θα αφορά ενήλικες των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, καθώς και άλλα άτομα που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ.

Θεωρητικά, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι μετανάστες θα παραμένουν για μερικούς μήνες σε κέντρο υποδοχής στη Ρουάντα και στη συνέχεια θα επιλέγουν είτε να ενταχθούν στην κοινωνία της χώρας των Μεγάλων Λιμνών είτε να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, σημειώνει η Guardian.

Σε αντίθεση με το αποτυχημένο σχέδιο που είχε προωθήσει η βρετανική κυβέρνηση των Συντηρητικών στη Ρουάντα, καθώς και τη συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία, το πρόγραμμα δεν θα αφορά άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση.

Οι πέντε χώρες ανέφεραν ότι το κέντρο υποδοχής, το οποίο θα είναι ανοιχτή δομή, δεν προορίζεται για τη μακροχρόνια φιλοξενία ανθρώπων, αλλά για την εξυπηρέτηση τακτικών ροών μεταναστών. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι οι χώρες της ΕΕ δεν θα χρησιμοποιήσουν τις εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν στο Κιγκάλι με βρετανική χρηματοδότηση.

Οι εμπλεκόμενες κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι το σχέδιο θα προστατεύσει το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, εξαλείφοντας παράλληλα το κίνητρο για την είσοδο παράτυπων μεταναστών στην Ευρώπη.

Ο υπουργός Μετανάστευσης της Δανίας, Μόρτεν Μπόντσκοφ, η κυβέρνηση του οποίου έχει πρωτοστατήσει στην υιοθέτηση αυστηρής μεταναστευτικής πολιτικής, την οποία έχουν μιμηθεί ευρέως σε ολόκληρη την ΕΕ, δήλωσε ότι πρόκειται για «τεράστια πρόοδο».

Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, δήλωσε: «Τα κέντρα επιστροφών προσφέρουν μια θετική προσέγγιση για ανθρώπους που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής και δεν έχουν καμία προοπτική στην Ευρώπη, καθώς οι χώρες καταγωγής τους δεν συνεργάζονται στη διαδικασία επαναπατρισμού».

Ο Άντι Μπέρναμ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα σε δημοσιογράφους ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είχε πραγματοποιήσει απευθείας συνομιλίες με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που συμμετέχουν στα σχέδια για τα κέντρα επιστροφών, προσθέτοντας ωστόσο: «Θα παρακολουθήσουμε με ενδιαφέρον τις εξελίξεις, αντλώντας διδάγματα από όσα συνέβησαν στο παρελθόν. Η κοινή γνώμη θέλει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αντιμετωπίσουμε την παράνομη μετανάστευση».

Επικριτές έχουν επισημάνει τις ηθικές δυσκολίες που συνεπάγεται η σύναψη συμφωνίας με την κατασταλτική κυβέρνηση της Ρουάντα. Το 2024, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η χώρα επιτρέπει στις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας και σε δημόσιους λειτουργούς να διαπράττουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χωρίς να αντιμετωπίζουν κυρώσεις, ενώ έχουν εκφραστεί και ανησυχίες σχετικά με την ελευθερία της έκφρασης και την καταναγκαστική εργασία.

Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Μελίσα Καμάρα, κατήγγειλε τη συμφωνία των πέντε χωρών με τη Ρουάντα ως «συμφωνία ντροπής» και «σοβαρή ηθική αποτυχία». Όπως δήλωσε: «Βάσει αυτής της συμφωνίας, άνθρωποι θα απελαύνονται σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς καμία εγγύηση ότι θα γίνονται σεβαστά τα δικαιώματά τους».

Ο Αλέν Μπερσέ, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, του οργανισμού προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ηπείρου, δήλωσε ότι δεν είναι δυνατόν «να είμαστε τόσο συγκεκριμένοι εκ των προτέρων» ως προς το τι συνεπάγεται οποιαδήποτε πρόταση για τη δημιουργία κέντρων επιστροφών.

Μιλώντας στην Guardian πριν από την ανακοίνωση, ανέφερε ότι όλα τα μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης έχουν δεσμευτεί από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ότι «αυτή πρέπει να αποτελεί τον φάρο» για όλες τις συζητήσεις σχετικά με τα κέντρα επιστροφών.

«Όσον αφορά τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, θα πρέπει να εξετάσουμε κατά πόσον συνάδουν με τη Σύμβαση», δήλωσε. Τόνισε, επίσης, ότι «όλες οι χώρες πρέπει να είναι σε θέση να καθορίζουν τη μεταναστευτική πολιτική τους».

Αξιωματούχοι που συμμετέχουν στη δημιουργία των κέντρων υποδοχής μεταναστών αναμένουν ότι θα υπάρξουν νομικές προσφυγές, υποστηρίζουν ωστόσο ότι το πρόγραμμα εδράζεται στο δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οργανώσεις προάσπισης των δικαιωμάτων εκτιμούν ότι το σχέδιο είναι καταδικασμένο να αποτύχει. «Τα κράτη-μέλη μπορεί να τα αποκαλούν “κέντρα επιστροφών” ή ακόμη και “κέντρα υποδοχής”, όμως κανένας ευφημισμός δεν μπορεί να αποκρύψει τη βία που συνεπάγεται ο ξεριζωμός ανθρώπων από τη ζωή που έχουν οικοδομήσει στην Ευρώπη και η αποστολή τους σε μια χώρα που δεν γνωρίζουν καν, χωρίς οικογένεια, δίκτυα υποστήριξης ή ουσιαστικές προοπτικές», δήλωσε η Κιάρα Κατέλι της Picum, μιας πανευρωπαϊκής οργάνωσης που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v
Απόρρητο