Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

Στα χαρακώματα ξενοδόχοι-κυβέρνηση για τη δόμηση σε Μύκονο και Σαντορίνη

Οι εξαγγελίες για αυστηρότερους όρους προκαλούν αντιδράσεις στην τουριστική αγορά. Οι αιχμές για τις ελλείψεις υποδομών και τον χωροταξικό σχεδιασμό. Τα σενάρια για νέους περιορισμούς και οι εκκρεμότητες στα δύο νησιά.

Στα χαρακώματα ξενοδόχοι-κυβέρνηση για τη δόμηση σε Μύκονο και Σαντορίνη

Έντονες αντιδράσεις στους κόλπους της ξενοδοχειακής αγοράς προκαλεί η τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος επί της ουσίας προανήγγειλε αυστηρότερους περιορισμούς στη δόμηση σε νησιά όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση ότι δύσκολα θα υπάρξει σημαντική νέα κατασκευαστική ανάπτυξη στους δύο προορισμούς τα επόμενα 20 χρόνια.

Εκπρόσωποι του κλάδου στρέφουν τα βέλη τους στην πολιτεία, καταλογίζοντάς της διαχρονική ολιγωρία στον χωροταξικό σχεδιασμό και στην αντιμετώπιση των σημαντικών ελλείψεων σε βασικές υποδομές.

Οι ξενοδόχοι αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα μιας προσέγγισης που εστιάζει στον περιορισμό των νέων κατασκευών, υποστηρίζοντας ότι τα προβλήματα των δύο δημοφιλών προορισμών δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με οριζόντια μέτρα, χωρίς παράλληλες παρεμβάσεις που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα των κατοίκων και θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα της τουριστικής δραστηριότητας.

Αφορμή για τις αντιδράσεις αποτέλεσαν οι τοποθετήσεις του πρωθυπουργού στο συνέδριο «Reimagine Tourism 2026» της «Καθημερινής», όπου αναφέρθηκε στο μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης των δύο νησιών και στην ανάγκη προστασίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους.

Μάλιστα, ο Κ. Μητσοτάκης προανήγγειλε αυστηρότερες προϋποθέσεις για τις νέες κατασκευές στη Μύκονο και τη Σαντορίνη, παραπέμποντας στις νέες προτάσεις χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού που αναμένεται να δημοσιοποιηθούν για τα δύο νησιά.

Υπογράμμισε, δε, την ανάγκη προστασίας των υφιστάμενων χαρακτηριστικών των δύο προορισμών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις πιέσεις που δέχεται η Σαντορίνη από τις αφίξεις κρουαζιερόπλοιων και στις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για τη διαχείρισή τους.

Ειδικά για το νησί του ηφαιστείου, αναφέρθηκε στην ανάγκη διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και των αμπελώνων, τονίζοντας ότι η προστασία τους είναι σημαντικότερη από την κατασκευή ενός ακόμη ξενοδοχείου.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην προσέλκυση επισκεπτών υψηλής ταξιδιωτικής δαπάνης, επισημαίνοντας ότι η διατήρηση της εμπειρίας που προσφέρει το νησί δεν συνάδει πάντοτε με την επιθετική περαιτέρω κατασκευαστική ανάπτυξη.

Χατζής: Το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν χτίζουμε

Διαφορετική προσέγγιση ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των πιέσεων που δέχονται οι δύο προορισμοί υιοθετεί, μιλώντας στο Euro2day.gr, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), Γιάννης Χατζής.

«Μπορεί να μη χτιστεί ούτε ένα καινούργιο κτίριο και η ζωή των κατοίκων να γίνεται χειρότερη. Και μπορεί να γίνονται νέες κατασκευές, με κανόνες και σεβασμό στις αντοχές του τόπου, και η ποιότητα ζωής να βελτιώνεται. Το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν χτίζουμε, αλλά τι χτίζουμε, πού και με ποιες υποδομές», επισημαίνει χαρακτηριστικά.

Για τον ίδιο, το ζητούμενο είναι η ύπαρξη σαφών κανόνων, η σύνδεση της ανάπτυξης με τις πραγματικές αντοχές κάθε περιοχής και, κυρίως, η αποτελεσματική συνεργασία όλων των βαθμίδων διοίκησης.

«Η ουσιαστική απάντηση βρίσκεται στη συνεργασία δήμων, περιφερειών και κεντρικής διοίκησης, με σαφείς αρμοδιότητες, κοινές προτεραιότητες και μετρήσιμα αποτελέσματα. Σε αυτό, δυστυχώς, η χώρα μας δεν έχει να επιδείξει ιδιαίτερα καλές επιδόσεις», τονίζει, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της Μυκόνου και της Σαντορίνης απαιτεί συγκεκριμένες πολιτικές και όχι γενικευμένους περιορισμούς.

«Ας εστιάσουμε, λοιπόν, λιγότερο σε οριζόντιες ρυθμίσεις και περισσότερο σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ώστε η Μύκονος και η Σαντορίνη να γίνουν καλύτεροι τόποι για όσους ζουν και εργάζονται εκεί», καταλήγει.

Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίζεται ο Αντώνης Παγώνης, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων της Σαντορίνης, ο οποίος αποδίδει την ανάγκη προσφυγής σε τέτοιου είδους περιορισμούς στη διαχρονική αδυναμία της πολιτείας να προχωρήσει στον αναγκαίο χωροταξικό σχεδιασμό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αδυναμία του κράτους να αντιμετωπίσει επί σειρά ετών το ζήτημα της έλλειψης ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού οδηγεί σήμερα στην προώθηση «καθετοποιημένων μέτρων», όπως είπε χαρακτηριστικά, τα οποία περισσότερο αποσκοπούν στη δημιουργία εντυπώσεων παρά στην ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην αντίφαση που, κατά την άποψή του, προκύπτει ανάμεσα στον στόχο του πρωθυπουργού για προσέλκυση επισκεπτών υψηλής εισοδηματικής στάθμης, των λεγόμενων high spenders, και στην κατάσταση των υποδομών του νησιού.

Όπως υποστηρίζει, δεν μπορεί να τίθεται ως στρατηγικός στόχος η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και η προσέλκυση επισκεπτών που δαπανούν περισσότερα χρήματα, όταν εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στις υποδομές που καλούνται να εξυπηρετήσουν τόσο τους επισκέπτες όσο και τους μόνιμους κατοίκους.

Την ίδια στιγμή, παράγοντες της τουριστικής αγοράς εκφράζουν την ενόχλησή τους για την εικόνα που δημιουργείται μέσα από τη συγκεκριμένη συζήτηση, καθώς, όπως επισημαίνουν, δίνεται η εντύπωση ότι για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κάποιοι τουριστικοί προορισμοί της χώρας ευθύνονται πρωτίστως ο τουρισμός και οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.

Τι λένε οι κατασκευαστές

Αντιδράσεις στους περιορισμούς της δόμησης εκφράζουν και κατασκευαστές κατοικιών, αν και αναγνωρίζουν την ανάγκη για ένα αυστηρότερο πολεοδομικό πλαίσιο.

Όπως επισημαίνουν, ορθώς προωθούνται παρεμβάσεις για την αναστολή της εκτός σχεδίου δόμησης, ωστόσο δεν θα πρέπει να υιοθετηθεί μια οριζόντια προσέγγιση. «Είναι αναγκαίο να μπει φρένο στην υπερδόμηση, χωρίς όμως να επιβληθούν γενικευμένες απαγορεύσεις», αναφέρει επικεφαλής εταιρείας ανάπτυξης που δραστηριοποιείται κυρίως στη Μύκονο.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι οι υποδομές του νησιού «δεν αντέχουν άλλο» και σε κάθε περίπτωση πρέπει να μπουν αυστηρά όρια στην οικοδομική δραστηριότητα. Διαφορετικά, απαξιώνεται η ακίνητη περιουσία και η περιοχή κινδυνεύει να χάσει την ελκυστικότητά της, ακόμη και για όσους διαθέτουν επενδυτικό ενδιαφέρον για τα νησιά.

«Δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' άπειρον αυτή η οικοδομική ανάπτυξη. Κάποια στιγμή πρέπει να μπει φρένο στην υπερδόμηση, γιατί διαφορετικά η ακίνητη περιουσία χάνει την αξία της. Το real estate δεν είναι χρηματιστήριο», αναφέρει επενδυτής κατοικιών στο νησί των ανέμων.

Τα σενάρια, οι εκκρεμότητες και το παραθυράκι

Πέραν των αντιδράσεων η τοποθέτηση του πρωθυπουργού ανοίγει και ένα ακόμη ζήτημα, που συνδέεται με τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της Μυκόνου και της Σαντορίνης.

Η κατεύθυνση που περιέγραψε ο Κ. Μητσοτάκης αναμένεται να αποτυπωθεί στους νέους όρους δόμησης που θα καθοριστούν μέσα από τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) των δύο νησιών, με τις προτάσεις που έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα να προδιαγράφουν ένα αυστηρότερο πλαίσιο για την ανάπτυξη νέων τουριστικών εγκαταστάσεων.

Και αυτό διότι, παρά την προώθηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, εξακολουθεί να εκκρεμεί η ολοκλήρωση των ΕΠΣ για τα δύο νησιά, τα οποία θα καθορίσουν με μεγαλύτερη εξειδίκευση τις χρήσεις γης, τους όρους δόμησης και τις περιοχές στις οποίες θα επιτρέπεται η ανάπτυξη νέων τουριστικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που είχε δημοσιοποιηθεί το προηγούμενο διάστημα, η Μύκονος περιλαμβάνεται στην πρώτη ομάδα των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων που αναμένεται να ολοκληρωθούν, ενώ η Σαντορίνη ακολουθεί. Πρόκειται για διαδικασίες που έχουν ήδη συναντήσει αντιδράσεις και ενστάσεις σε τοπικό επίπεδο.

Ενδεικτικό της κατεύθυνσης που εξετάζεται είναι ότι, σύμφωνα με τις προτάσεις που έχουν παρουσιαστεί, στη Μύκονο προβλέπεται αύξηση της ελάχιστης αρτιότητας για τουριστικές εγκαταστάσεις από τα 10 στα 30 στρέμματα, ενώ στη Σαντορίνη η αντίστοιχη πρόταση προβλέπει ελάχιστη αρτιότητα 40 στρεμμάτων για ξενοδοχεία.

Στο μεταξύ, στο προσκήνιο βρίσκεται και το ενδεχόμενο νέας παράτασης των αναστολών έκδοσης οικοδομικών αδειών, προκειμένου να διατηρηθούν οι υφιστάμενοι περιορισμοί μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού. Μια τέτοια εξέλιξη θα διατηρούσε το μεταβατικό καθεστώς περιορισμών μέχρι να τεθούν σε εφαρμογή οι νέοι πολεοδομικοί κανόνες.

Σημειώνεται ότι η αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών στις εκτός σχεδίου περιοχές της Μυκόνου, καθώς και η αντίστοιχη αναστολή για νέες κατασκευές, επεκτάσεις υφιστάμενων κτιρίων και πισίνες σε συγκεκριμένες περιοχές της Σαντορίνης, έχουν ως καταληκτική ημερομηνία την 31η Δεκεμβρίου 2026, εφόσον δεν εγκριθούν νωρίτερα τα σχετικά Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο πολεοδομικός σχεδιασμός δεν έχει αμετάβλητο χαρακτήρα σε βάθος εικοσαετίας, καθώς η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα αναθεώρησης και τροποποίησης των σχετικών σχεδίων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα τη σχετική νομοθεσία, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια δεν αναθεωρούνται, κατά κανόνα, πριν από την παρέλευση πενταετίας από την έγκρισή τους, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες εξαιρέσεις που επιτρέπουν τροποποιήσεις και νωρίτερα.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v
Απόρρητο