Σημαντικές αλλαγές, όπως για παράδειγμα αυτή που αφορά στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις έχουν ενσωματωθεί στο κείμενο του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου που κατέθεσε σήμερα στην βουλή ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς με στόχο να συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής τις επόμενες μέρες και να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο.

Οι προτάσεις που ενσωματώθηκαν έχουν υποβληθεί από βουλευτές όλων των κομμάτων και φορείς κατά την διαδικασία της συζήτησης που προηγήθηκε της κατάθεσης.

Μεταξύ άλλων το νέο κείμενο προβλέπει:

-Απαλοιφή της αναφοράς στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις, σε υλοποίηση σχετικής δέσμευσης του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ.

Να σημειωθεί ότι το άρθρο που αναφέρονταν στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις έδινε την δυνατότητα ευελιξίας στην ερμηνεία των διατάξεων του Εθνικού Σχεδίου Χωροταξίας σε περίπτωση μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων (τουριστικές εγκαταστάσεις, μεγάλα έργα). Το συγκεκριμένο άρθρο είχε προκαλέσει έντονη την αντίδραση σύσσωμης της αντιπολίτευσης.

- Σταδιακός περιορισμός της συμμετοχής του λιγνίτη στο ενεργειακό ισοζύγιο.

- Ενεργειακή διασύνδεση όλων των κατοικημένων νησιών με το Κεντρικό Σύστημα της ΔΕΗ.

-Λεπτομερέστερες αναφορές για την προστασία του περιβάλλοντος (προστασία βιοποικιλότητας, θαλάσσιων οικοσυστημάτων, προστατευόμενων περιοχών κ.ά.), την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικά κέντρα και βιομηχανικές περιοχές και για την ανάδειξη της περιβαλλοντικής διάστασης σε κάθε τομεακή πολιτική.

-Συγκεκριμένες αναφορές για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων συνεπειών από τις κλιματικές αλλαγές.

-Ειδικές αναφορές για τη βελτίωση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος.

-Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου (εντός 10 ετών από την έγκριση του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου).

Το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο φέρνει ριζικές αλλαγές σε πολλά επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας καθώς δεν έρχεται απλώς να λύσει προβλήματα του παρελθόντος αλλά να προλάβει την δημιουργία άλλων που αναμένεται στο μέλλον.

Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων προβλέψεις που αφορούν την εργασία, την δημογραφική εξέλιξη του πληθυσμού, τη δόμηση, το νέο ρόλο των πόλεων, την προστασία του περιβάλλοντος κα.

Πρέπει να γίνουν 600.000 θέσεις εργασίας εως το 2020

Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου σε ότι αφορά την δημογραφική εξέλιξη της Ελλάδας. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά η δημογραφική στασιμότητα των τελευταίων ετών, αναμένεται να συνεχιστεί παρά τη συνεχιζόμενη μεταναστευτική εισροή, έχει οδηγήσει στη γήρανση του πληθυσμού, η οποία είναι εντονότερη σε περιοχές που παρουσιάζουν εσωτερική μετανάστευση και χαμηλά ποσοστά γεννητικότητας.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί έντονα προβλήματα στην απασχόληση και στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας, στο σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης καθώς και στα συστήματα υγείας και κοινωνικής προστασίας. Τα προβλήματα αυτά είναι οξύτερα σε περιφέρειες με υψηλά ποσοστά πληθυσμού μεγάλων ηλικιών.

Για το θέμα της εργασίας σημειώνεται ότι επιδιωκόμενη μείωση της ανεργίας, η απορρόφηση του εργατικού δυναμικού που εγκαταλείπει τη γεωργία (περίπου 100.000 μέχρι το 2020) και η εξασφάλιση απασχόλησης σε όσους ζητούν εργασία για πρώτη φορά, απαιτούν τη δημιουργία 500.000-600.000 νέων θέσεων απασχόλησης μέχρι το 2020.

Τι προβλέπεται για την δόμηση

Με τα όσα αναφέρονται στο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο σχεδίου τίθενται συγκεκριμένοι περιορισμοί που αφορούν την εκτός σχεδίου δόμηση.

Προωθείται η αρχή της «συμπαγούς πόλης» σε όλα τα επίπεδα χωρικού σχεδιασμού, προκειμένου να μπει μια τάξη στην άναρχη οικιστική ανάπτυξη εκτός σχεδίου περιοχών.
Επίσης, επιταχύνονται οι διαδικασίες ένταξης νέων περιοχών στο σχέδιο πόλης με ριζικές αλλαγές στην πολεοδομική νομοθεσία με στόχο να παρέχεται άμεσα πολεοδομήσιμη γη.

Στόχος είναι η αντικατασταθεί η εκτός σχεδίου δόμησης με την προώθηση Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ) και Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.) αλλά και άλλων σχεδιαστικών ρυθμίσεων. Οι ρυθμίσεις αυτές θα προωθηθούν κατά προτεραιότητα στις κρίσιμες περιοχές του εξωαστικού χώρου όπου ασκούνται και οι μεγαλύτερες πιέσεις (ευρύτερες αστικές, νησιωτικές, παράκτιες, τουριστικές περιοχές κ.λπ.).

Επιπλέον το Χωροταξικό Σχέδιο προβλέπει:

-τον προσδιορισμό ευρύτερων ζωνών στις οποίες θα επιτρέπεται η χωροθέτηση οχλουσών χρήσεων (μεταποιητικές δραστηριότητες μέσης και υψηλής όχλησης, κτηνοτροφικές μονάδες κ.λπ.), έτσι ώστε να απαγορευτεί η διάχυση τους σε όλο το χώρο,

-τον προσδιορισμό ζωνών προστασίας της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, των φυσικών πόρων και του τοπίου, στις οποίες θα περιορίζεται ή/και θα απαγορεύεται η δυνατότητα δόμησης,

-την ενθάρρυνση της δημιουργίας ζωνών ανάπτυξης οργανωμένης οικιστικής, παραγωγικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης (ΒΕΠΕ, ΠΟΤΑ, ΠΟΑΠΔ, ΠΕΡΠΟ κ.λπ.) με την απλοποίηση των διαδικασιών δημιουργίας τους και

-την επιβολή περιορισμών στη δόμηση, τη χρήση και την κατάτμηση, όπως εξειδικεύονται στα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τη Βιομηχανία, τον Τουρισμό, τον Ορεινό και τον Παράκτιο χώρο.

Σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης αυτό προτείνεται να γίνει με:

-Μεταρρύθμιση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

-Αλλαγή του τρόπου έκδοσης οικοδομικών αδειών και ενίσχυση των αρμοδίων υπηρεσιών σε προσωπικό και μέσα.

-Άμεση πολεοδόμηση περιοχών που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση (περιοχές περιαστικών, παραθεριστικών ή τουριστικών δραστηριοτήτων).

-Επαρκή έλεγχο και αυστηρή εφαρμογή της περί αυθαιρέτων κτισμάτων νομοθεσίας.

Νέος ρόλος για τις πόλεις

Σημαντικές αλλαγές στο ρόλο πολλών πόλεων σε όλη την Ελλάδα προκειμένου να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες προβλέπει το εθνικό χωροταξικό σχέδιο.

Συγκεκριμένα η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη μετατρέπονται σε μητροπολιτικά κέντρα κατά το πρότυπο αντίστοιχα μεγάλων πόλεων του εξωτερικού. Για την Αθήνα προβλέπεται η ενίσχυση και εδραίωση του ρόλου της ως πόλης - πύλης και ως Περιφερειακού Μητροπολιτικού Πόλου της ΕΕ, η προώθηση του ρόλου της ως επιχειρηματικού κέντρου σύνδεσης της ΕΕ με τη νοτιοανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια και τις Παρευξείνιες χώρες και η ανάδειξή της σε πόλο διάχυσης της αναπτυξιακής δυναμικής στο σύνολο του εθνικού χώρου.

Αντίστοιχα για τη Θεσσαλονίκη προβλέπεται η ενίσχυση του ρόλου της ως πόλης-πύλης και ως περιφερειακού μητροπολιτικού πόλου της ΕΕ, η προώθηση του ρόλου της ως πολιτιστικής μητρόπολης και ως πόλου τουρισμού και αναψυχής με ακτινοβολία στα Βαλκάνια και τις χώρες του Ευξείνου Πόντου, η ενίσχυση της επιχειρηματικής της σύνδεσης με την ΕΕ, τα Βαλκάνια και τις χώρες του Εύξεινου Πόντου και η ανάδειξή της σε βαλκανικό πόλο έρευνας και καινοτομίας.

Παράλληλα το εθνικό χωροταξικό σχέδιο προβλέπει την ανάδειξη σε εθνικούς πόλους πόλεων όπως η Πάτρα, η Λάρισα, ο Βόλος, τα Ιωάννινα, το Ηράκλειο, τα Χανιά, η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη. Στους παραπάνω πόλους επιβάλλεται η ανάπτυξη υπηρεσιών διεθνούς και εθνικής ακτινοβολίας, καθώς και η συμμετοχή τους στην ανάπτυξη διεθνών δικτύων συνεργασίας.

Στους δευτερεύοντες πόλους περιλαμβάνονται η Κέρκυρα, το δίπολο Κοζάνη - Πτολεμαϊδα, η Λαμία και η Τρίπολη (έδρες σημερινών Περιφερειών της χώρας), καθώς και η Καβάλα και η Καλαμάτα. Προωθείται η αναβάθμιση των τεχνικών και κοινωνικών υποδομών και υπηρεσιών των πόλεων και η καινοτομία, με στόχο την ανάπτυξη και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού τους δυναμικού. Στους λοιπούς δυναμικούς πόλους περιλαμβάνονται το Αγρίνιο, η Δράμα, το Δίπολο Τρίκαλα - Καρδίτσα, η Κατερίνη, η Ξάνθη, οι Σέρρες, η Χαλκίδα.

Μείωση δήμων – νομαρχιών

Σε ότι αφορά την διοικητική διάρθρωση της χώρας το Εθνικό Χωροταξικό σχέδιο αναφέρει ότι είναι αναγκαία η μείωση του αριθμού των Περιφερειών, Νομαρχιών και Δήμων ώστε να αποκτήσουν ισχυρή διοικητική δομή και ικανοποιητικά κρίσιμα μεγέθη μάζας και σχέσεων και να διαχειριστούν με αποτελεσματικότερο τρόπο την αναπτυξιακή διαδικασία. Η εφαρμογή αυτού του ανασχεδιασμού πρέπει, σημειώνεται, να έχει συντελεστεί σε διάστημα τεσσάρων ετών και αφού προηγηθεί ειδική μελέτη.

Με το Εθνικό Χωροταξικό τίθεται στόχος για περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μέτρα για την ανανέωση του στόλου των οχημάτων, την επιβολή Περιβαλλοντικών τελών Κυκλοφορίας στα παλαιά οχήματα, την περιστολή των ρυπογόνων αερίων από τις κεντρικές θερμάνσεις, τη λήψη περιοριστικών μέτρων για τη διαχείριση της κυκλοφορίας στα κέντρα των πόλεων, όπως τα διόδια κ.α.

Θεσμοθετείται ως υποχρεωτική η κατασκευή βιολογικού καθαρισμού σε όλους τους οικισμούς με πληθυσμό άνω των 2 χιλιάδων κατοίκων εντός πενταετίας, ενώ τίθεται επίσης φιλόδξος στόχος για την αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης και αξιοποίησης αποβλήτων, από 24%, που είναι σήμερα για τα οικιακά απόβλητα, στο 60% της ποσότητάς τους για το έτος 2020.