"Χέρι" στο... βάζο με το μέλι των 40 δισ. ευρώ επιθυμεί να βάλει η κυβέρνηση σχεδιάζοντας φοροκυνηγητό των ληξιπρόθεσμων προς το Δημόσιο οφειλών αλλά και των εσόδων που διαφεύγουν από εισφορές και φόρους.

Η επίσημη φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή, χωρίς να υπολογίζεται η παραοικονομία, φτάνει σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου Οικονομικών τα 21 δισ. ευρώ, ποσό στο οποίο προστίθενται επιπλέον 20 δισ. ευρώ από ληξιπρόθεσμες προς το Δημόσιο οφειλές.

Αν το Δημόσιο εισέπραττε αυτά τα χρήματα, θα μπορούσε σχεδόν να καλύψει το σύνολο των πρωτογενών δαπανών του προϋπολογισμού (45,267 δισ. ευρώ φέτος), αλλά δυστυχώς η ανεπάρκεια των κρατικών μηχανισμών, σε συνδυασμό με την απουσία φορολογικής συνείδησης των πολιτών, οδηγεί στην αναζήτηση πιο δραστικών λύσεων.

Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται αδύνατο να εισπραχθεί όχι το σύνολο των 40 δισ. ευρώ αλλά ούτε και ένα σημαντικό μέρος τους, όμως στην παρούσα φάση, με την απειλή διόγκωσης του ελλείμματος και πάλι άνω του 3% του ΑΕΠ, η κυβέρνηση φαίνεται να ευαγγελίζεται το ρητό "μάζευε και ας είν’ και ρόγες".

Σε αυτό το περιβάλλον, στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών φλερτάρουν την ιδέα τόσο της καθιέρωσης μίας ακόμα ρύθμισης ληξιπρόθεσμων χρεών όσο και της επιβολής κεφαλικού φόρου στους ελεύθερους επαγγελματίες. Και οι δύο λύσεις αποτελούν ομολογία αποτυχίας των ελεγκτικών μηχανισμών και των προϊσταμένων τους, ενσωματώνουν δε στοιχεία έντονης φορολογικής αδικίας σε βάρος των συνεπών φορολογουμένων.

Χαράτσι στους ελεύθερους επαγγελματίες

Το θέμα της έκτακτης φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών ήρθε στην επικαιρότητα την περασμένη Κυριακή, μέσω δημοσιεύματος της εφημερίδας "Το Βήμα". Έκτοτε, στο υπουργείο Οικονομίας αποφεύγουν να διαψεύσουν ή να επιβεβαιώσουν το ενδεχόμενο, σύμφωνα με το οποίο κάθε ελεύθερος επαγγελματίας θα κληθεί να πληρώσει το 2009 μίνιμουμ φόρο 1.000 ευρώ, την ώρα που η ΓΣΕΒΕΕ και οι εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου αγανακτούν και καταφέρονται ακόμα και προσωπικά εναντίον του υπουργού Οικονομίας.

Γεγονός είναι ότι στους κόλπους των ελεύθερων επαγγελματιών η φοροδιαφυγή οργιάζει. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί τις προσωπικές του εμπειρίες από γιατρούς, ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς και από άλλα "συμπαθητικά" επαγγέλματα, όπου η απόδειξη συνιστά είδος υπό εξαφάνιση, με την ευθύνη βεβαίως και ημών που αγοράζουμε τις υπηρεσίες τους.

Ενδεικτικά είναι και τα στοιχεία της ΓΓΠΣ, με βάση τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος που υποβλήθηκαν πέρυσι και δείχνουν μεταξύ άλλων ότι:

• Σε σύνολο 383.818 φορολογικών δηλώσεων από ελεύθερους επαγγελματίες, οι 213.675 αφορούσαν σε δηλωθέν εισόδημα μικρότερο των 5.000 ευρώ. Φαντάζει απίθανο περισσότεροι από ένας στους δύο (το 55,6% για την ακρίβεια) να καταφέρνουν να επιβιώσουν με εισόδημα 416,6 ευρώ τον μήνα!

• Σε επίπεδο βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων, οι δηλώσεις που υποβλήθηκαν ήταν 686.830, εκ των οποίων σχεδόν το ένα τρίτο, ή 243.830, εμφάνιζε εισόδημα χαμηλότερο των 5.000 ευρώ.

• Συνολικά, από το 1.070.656 φορολογικές δηλώσεις των ελεύθερων επαγγελματιών και εμπόρων, οι 457.505 (42,7%) εμφάνιζαν εισόδημα έως 5.000 ευρώ.

Είναι πασιφανές ότι κάτι δεν πάει καλά. Αυτό όμως απέχει πολύ από το να θεωρηθούν όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, έμποροι και βιοτέχνες φοροφυγάδες.

Η ζυγαριά του κόστους

Από τα στοιχεία της ΓΓΠΣ συνάγεται ότι αν επιβληθεί τελικά ο επονομαζόμενος κεφαλικός φόρος στο σύνολο των 474.505 ελεύθερων επαγγελματιών και εμπόρων που δηλώνουν εισοδήματα κάτω των 5.000 ευρώ, τα έσοδα για το Δημόσιο θα είναι της τάξεως των 475 εκατ. ευρώ, ποσό που δεν σώζει μεν την κατάσταση, αλλά δεν είναι και καθόλου ευκαταφρόνητο.

Παράλληλα, αν η κυβέρνηση αποφασίσει να προχωρήσει στην καθιέρωση ενός τέτοιου μέτρου, είναι βέβαιο ότι θα υποστεί την οργή των ελεύθερων επαγγελματιών, από την άλλη όμως στον βαθμό που το μέτρο εφαρμοστεί με ορθή επικοινωνιακή -για την κυβέρνηση- τακτική, θα μπορούσε να αποκομίσει τη συμπάθεια των λοιπών φορολογουμένων που είναι συνεπείς είτε γιατί δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς , είτε για λόγους συνείδησης!

Πρώτοι και καλύτεροι οι μισθωτοί - συνταξιούχοι, οι οποίοι πέρυσι δήλωσαν στην εφορία εισόδημα 70,4 δισ. ευρώ, σε σύνολο φορολογουμένων εισοδημάτων 103,385 δισ. ευρώ ή ποσοστό 68,11%. Για την ώρα, μισθωτοί και συνταξιούχοι φαίνεται πως θα γλιτώσουν το μεγαλύτερο μέρος της επικείμενης φοροκαταιγίδας.

Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών: "Το πρόγραμμα μείωσης των φορολογικών συντελεστών για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους συνεχίζεται κανονικά και διατηρείται η πολιτική των χαμηλών φορολογικών συντελεστών για τα νομικά πρόσωπα. Όμως, πρέπει να φορολογηθούν καλύτερα εισοδήματα, τα οποία σήμερα σε μεγάλο βαθμό δεν φορολογούνται καθόλου. Όχι εισοδήματα από μισθωτή εργασία, αλλά εισοδήματα που φοροδιαφεύγουν ή εισοδήματα από κεφάλαιο. Και θα πρέπει να επανεξεταστούν και κάποιοι ειδικοί τρόποι φορολόγησης, οι οποίοι με τα σημερινά δεδομένα δεν δικαιολογούνται. Η φορολογική βάση πρέπει να διευρυνθεί και αυτή είναι μια σημαντική προτεραιότητα για το μέλλον".

…και στο βάθος ρύθμιση χρεών

Υπό το βάρος των δημοσιονομικών πιέσεων και με δεδομένο ότι στην παρούσα φάση -με πληθωρισμό κοντά στο 5%-, η κυβέρνηση δεν μπορεί να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο για αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ, μονόδρομος φαίνεται να είναι μία ακόμα ρύθμιση ληξιπρόθεσμων χρεών. Φτάνουν τα 20 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος τους όμως κρίνεται ανεπίδεκτο είσπραξης.

Το σχέδιο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο θα δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να εξοφλήσει τα χρέη του έως και σε 60 μηνιαίες δόσεις, με εκπτώσεις επί των προσαυξήσεων μέχρι και 80%. Οι εκπτώσεις που θα παρέχονται θα είναι αντιστρόφως ανάλογες των δόσεων που θα επιλέξει ο οφειλέτης, και ειδικότερα θα φτάνουν το 80% στην περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, 77% αν η καταβολή γίνει σε 6 δόσεις, 75% αν γίνει σε 10 δόσεις, για να καταλήγουν στο 50% στην περίπτωση χρήσης του ανώτερου ορίου δόσεων (60).

Κάθε δόση δεν θα μπορεί να είναι μικρότερη των 150 ευρώ, ενώ η χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας θα γίνεται μόνο εφόσον έχουν προηγουμένως καταβληθεί όλες οι δόσεις μέχρι την ημέρα της έκδοσής του.