Μετά την πρόσφατη διακριτική δήλωση του κ. Νανόπουλου της Eurobank ότι θα εξετάσουν προσεκτικά τους όρους του πακέτου στήριξης πριν συμμετάσχουν και ότι ναι μεν το ελληνικό σχέδιο είναι στο ίδιο μήκος κύματος με τα ευρωπαϊκά αλλά… "ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες", τη σκυτάλη πήρε την Παρασκευή η Τράπεζα Πειραιώς, σηματοδοτώντας σαφέστερα την αποστασιοποίησή της από το ενδεχόμενο συμμετοχής.

Διάχυτη, δε, είναι η αίσθηση ότι η τάση θα γενικευτεί.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με όσα είχαν διαρρεύσει από υψηλόβαθμα στελέχη και από εκπροσώπους όλων των πλευρών την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Όταν δίδονταν διαβεβαιώσεις ότι όλες οι τράπεζες θα συμμετάσχουν, από κοινού, δημιουργώντας αρραγές μέτωπο, ενώ η Εθνική ήταν η μόνη που εμφανιζόταν -και πάλι ανεπισήμως- να σύρεται στην όλη διαδικασία (με πιέσεις και από την κυβέρνηση) για λόγους "ομοιογένειας".

Οι δηλώσεις που έκανε άλλωστε χθες σε κυριακάτικη εφημερίδα ο πρόεδρος της ΕΤΕ κ. Τ. Αράπογλου, υπογραμμίζοντας την κεφαλαιακή ισχύ και τη ρευστότητα της Εθνικής Τράπεζας, είναι χαρακτηριστικές.

Όπως και να 'χει, αυτή η απότομη αλλαγή πλεύσης των τραπεζών προφανώς εκθέτει τώρα πρωτίστως την κυβέρνηση.

-Διότι από την πλευρά της είχε γίνει γνωστό ότι υπάρχουν συμφωνίες κυρίων όχι απλώς να γίνει χρήση του πακέτου, αλλά να κάνουν κι όλες οι τράπεζες αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με τη συμμετοχή του Δημοσίου, κάτι που δεν περιλαμβανόταν βεβαίως στο κείμενο του νομοσχεδίου.

-Διότι, ενώ ο ίδιος ο κ. Αλογοσκούφης υποστήριζε χθες (ακόμη και μιλώντας στα κανάλια) ότι όλοι οι όροι περί αμοιβών, bonus, μερισμάτων κ.λπ. προϋπήρχαν και ήταν γνωστοί, η αντίδραση των τραπεζών δείχνει σαφώς το… αντίθετο.

Από την άλλη πλευρά, εκτίθεται και η Τράπεζα της Ελλάδος, πηγές της οποίας επίσης δήλωναν ότι υπάρχει συμφωνία όλων, ήταν δε και εκείνη που φέρεται να έχει εισηγηθεί τις λεπτομέρειες (…διαβολικές ή μη) του σχεδίου στήριξης, προς την κυβέρνηση, κατόπιν και των επαφών με τους τραπεζίτες.

Στην περίπτωση μάλιστα της Πειραιώς η αποστασιοποίηση γίνεται μέσω επίσημης απαντητικής επιστολής προς την Τράπεζα της Ελλάδος, με την οποία επισημαίνεται ότι ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας Tier 1 βρίσκεται σε επίπεδα άνω του 8% και άρα δεν χρειάζεται να προχωρήσει σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου.

Σημειώνεται ότι πρόκειται για απάντηση σε επιστολή της ΤτΕ που όπως αποκάλυψε το Εuro2day.gr την Τετάρτη εστάλη σε όλες τις μεγάλες τράπεζες και περιελάμβανε συστάσεις τόσο σε θέματα πιστωτική επέκτασης (ιδίως σε χώρες εκτός Ελλάδος) όσο και σε θέματα κεφαλαιακής επάρκειας, που κατά τους υπολογισμούς της προέκυπταν.

Με δεδομένο ότι από πλευράς κυβέρνησης έχει τεθεί πλέον επίσημα ως προϋπόθεση συμμετοχής στο σχέδιο διάσωσης, η έκδοση προνομιούχων υπέρ του Δημοσίου προκύπτει ότι η Πειραιώς αποστασιοποιείται -προς το παρόν- καθολικά από τη λήψη του πακέτου στήριξης.

Το ερώτημα τώρα είναι ποια θα είναι η συνέχεια του τραγέλαφου, καθώς, μετά τις θυελλώδεις αντιδράσεις για την αρχική μορφή του σχεδίου, όσα συμβαίνουν θα μπορούσαν να ερμηνευτούν και ως "κρυφτούλι" τακτικής, εν όψει της διαδικασίας ψήφισης του νομοσχεδίου στη Βουλή, που αναμένεται να είναι θυελλώδης.
 
Οι ξένοι επενδυτές, όμως, παρακολουθούν προσεκτικά τα τεκταινόμενα. Κι όπως προκύπτει από επαφές με ορισμένους εξ αυτών, δεν βλέπουν με καλό μάτι τις διαρκείς παλινωδίες διότι μειώνουν την ορατότητά τους για την πραγματική κατάσταση στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Μια επικίνδυνη ερμηνεία που ίσως δοθεί ανέφερε χαρακτηριστικά διαχειριστής ξένων χαρτοφυλακίων, αφορά "στο ενδεχόμενο, λόγω των αυστηρότερων όρων που τέθηκαν, ή αναμένεται να τεθούν, να μη συμμετάσχουν τελικά τράπεζες που το έχουν πράγματι ανάγκη, προτιμώντας να το ρισκάρουν" (σ.σ. προσδοκώντας ίσως περαιτέρω βελτίωση των συνθηκών στις αγορές).

Σε κάθε περίπτωση -και με δεδομένο το "κρυφτούλι" που εξελίσσεται τώρα- θα πρέπει να θυμίσουμε ότι περιθώριο συμμετοχής των τραπεζών στο πακέτο, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, υπάρχει έως και την 1η/2/2009.

Διάστημα που μειώνεται πρακτικά από το γεγονός ότι έως τότε θα πρέπει να έχουν ήδη συγκληθεί και αποφασίσει οι γενικές συνελεύσεις όσων τραπεζών θελήσουν τελικά να συμμετάσχουν.

Κύκλοι του υπουργείοι Οικονομίας, πάντως, σχολιάζοντας τις πληροφορίες που φέρουν τη μία μετά την άλλη τις μεγάλες τράπεζες να απορρίπτουν ή τουλάχιστον να κρατούν αποστάσεις από το σχέδιο των 28 δισ. ευρώ, για το οποίο μάλιστα οι ίδιες πηγές προ ημερών διαβεβαίωναν ότι όλες οι τράπεζες θα μετάσχουν, δηλώνουν ότι "η στάση των τραπεζών αποδεικνύει ότι δεν είναι χαριστικά τα μέτρα της κυβέρνησης". Οι ίδιες πηγές προσθέτουν πως "η συμμετοχή των τραπεζών είναι εθελοντική".
 
Προφανώς "ξεχνούν" ότι η στάση των τραπεζιτών μεταβλήθηκε μετά την ανακοίνωση των πρόσθετων όρων και προϋποθέσεων στο πρόγραμμα στήριξης, των οποίων όρων προηγήθηκαν  έντονες αντιδράσεις.