Σοβαρές ενστάσεις για τα συμπεράσματα των εισηγήσεων της ΓΔΑ που τελικά οδήγησαν στην καταδικαστική απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για την υπόθεση BP, Shell, εκφράζουν 5 από τα 10 μέλη της Ανεξάρτητης Αρχής, όπως αυτές παρουσιάζονται στην απόφαση αρ. 421/V/2008, την οποία αποκαλύπτει σήμερα το euro2day.

Συγκεκριμένα, 5 μέλη της Ανεξάρτητης Αρχής διαφοροποιούμενα των θέσεων της πλειοψηφίας, αναφέρουν μεταξύ των άλλων ότι "η άποψη πως οι δύο αυτές εταιρίες καθορίζουν το επίπεδο τιμών της αμόλυβδης βενζίνης στην Ελλάδα, από την πλευρά ότι με βάση τις τιμές τους που είναι συστηματικά υψηλότερες στην ελληνική επικράτεια, τοποθετούνται στην αγορά και οι λοιπές εταιρίες εμπορίας καυσίμων" δεν ευσταθεί αφού το αθροιστικό τους μερίδιο δεν ξεπερνά το 40%".

Συνεπώς, σημειώνεται ότι "δεν κατέχουν ηγετική θέση στην αγορά, σε αντίθεση με όσα ισχυρίζεται η ΓΔΑ ότι "οι μεγαλύτερες εταιρίες του κλάδου έχουν κυρίαρχο ρόλο" αναφερόμενη στην BP και στη Shell.

Σε άλλο σημείο αναφέρεται ότι "οι δομικοί παράγοντες που μπορεί να ευνοούν την εναρμόνιση δεν φαίνεται να υπάρχουν στην προκειμένου περίπτωση", ενώ σε άλλο σημείο τονίζεται ότι η "διαπίστωση εναρμόνισης με βεβαιότητα είναι ιδιαίτερα δύσκολη αφού οι οικονομετρικές μέθοδοι από τη φύση τους στηρίζονται σε πιθανότητες και δίνουν μόνο μια ένδειξη για την πιθανότητα εναρμόνισης".

Επιπλέον, σημειώνεται ότι "η εισήγηση προσπαθεί να στηρίξει την εναρμόνιση με βάση την αναλογία των μέσων όρων των εκπτώσεων ή και των καθαρών χονδρικών τιμών", όταν όπως αναφέρει "καμία παρόμοια προσέγγιση δεν υπάρχει στη διεθνή βιβλιογραφία".

Συμπληρώνει επίσης ότι "λαμβάνοντας τον μέσο όρο χονδρικών τιμών για ένα διάστημα 17 μηνών, συνάγεται μέση τιμή για την BP και μέση τιμή για τη Shell. Η σύγκριση αυτών των δύο τιμών δεν προσφέρει καμία πληροφόρηση αναφορικά με την ένδειξη εναρμονισμένης πρακτικής".

Επίσης σημειώνεται ότι "σε μια συμφωνία (έστω και σιωπηρή) το ένα μέρος πρέπει να μπορεί να ελέγχει εάν το άλλο μέρος αθετεί τη συμφωνία. Κάτι τέτοιο εδώ δεν μπορεί να γίνει διότι δεν υπάρχει διαφάνεια στον καθορισμό τιμών (και δη των εκπτώσεων) ώστε η μία εταιρία να μπορεί να ελέγχει την άλλη σε περίπτωση αθέτησης".

Παρόλο που στην εισήγησή της η ΓΔΑ αναγνωρίζει τη "σημαντική διαφοροποίηση των καθαρών τιμών χονδρικής σε ορισμένους νομούς", ωστόσο θεωρεί ότι αυτή δεν προκύπτει από διαφορές κόστους μεταφοράς ή από οικονομίες κλίμακας. Προς επίρρωση των ανωτέρω, η ΓΔΑ δείχνει στατιστικά ότι ο μέσος όρος των εκπτώσεων που δίνουν οι εταιρίες BP και Shell δεν αποτελεί συνάρτηση του όγκου πωλήσεων.

Ωστόσο, το αποτέλεσμα αυτό από μόνο του σύμφωνα με τη "μειοψηφία" "δεν προσφέρεται για εξαγωγή συμπερασμάτων αφού οι εκπτώσεις που δίνουν οι εταιρίες στους πρατηριούχους δεν εξαρτώνται μόνο από τον όγκο των πωλήσεων αλλά και από τις επενδύσεις και τις πιστώσεις που λαμβάνει το κάθε πρατήριο. Επίσης η χρήση των μέσων όρων συγκαλύπτει τη διαφοροποίηση των τιμών όπως και στην περίπτωση των καθαρών τιμών χονδρικής".

Σημειώνει επίσης ότι "στη συμπληρωματική εισήγηση γίνεται η στρογγυλοποίηση των μέσων τιμών των εκπτώσεων στο τρίτο δεκαδικό ψηφίο, με αποτέλεσμα η εν λόγω στρογγυλοποίηση να μην επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων ως προς τις αναλογίες των μέσων τιμών των δύο εταιριών".

Επιπροσθέτως, όπως αναφέρεται, "δεν υπάρχει επιστημονική ανάλυση που να συσχετίζει το κόστος μεταφοράς και τις συνθήκες ζήτησης με τις τιμές των δύο εταιριών, εκτός από αποσπασματικές παρατηρήσεις για ορισμένους νομούς και τις αποστάσεις τους από σταθμούς ανεφοδιασμού ή διυλιστήρια". Συνεπώς, καταλήγει η μειοψηφία, "δεν μπορεί να υποστηριχτεί ότι η συμπεριφορά των δύο εταιριών αποτελεί ένδειξη εναρμόνισης".

Αναφορικά τέλος με τις καθαρές τιμές χονδρικής, η "μειοψηφία" σημειώνει ότι "δεν μπορεί να υποστηριχτεί πως η διαφορά είναι σταθερή και μη μεταβαλλόμενη όταν πρόκειται για τη σύγκριση δύο μέσων όρων 17 μηνών για τις δύο εταιρίες. Κατά τη διάρκεια των 17 μηνών οι εκπτώσεις και κατ’ επέκταση οι καθαρές τιμές χονδρικής μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους από μήνα σε μήνα, αλλά αυτή η διαφορά δεν μπορεί να απεικονιστεί στον μέσο όρο.

Η διαφορά αυτή της οποίας η μέγιστη τιμή φτάνει το ένα λεπτό (κατά την εισήγηση της ΓΔΑ) κρίνεται μη σημαντική από τη ΓΔΑ, παρόλο που με βάση τη μέση τιμή χονδρικής που είναι 0,577 το λεπτό ως ποσοστό ανέρχεται στο 1,7% της μέσης χονδρικής τιμής. Το ποσοστό αυτό δεν είναι διόλου ασήμαντο όπως αναφέρθηκε και στις μαρτυρικές καταθέσεις".

Η τύχη πάντως της εν λόγω απόφασης, η οποία κρίθηκε από την ψήφο του προέδρου της Επιτροπής και η οποία επιβάλλει υψηλότατα πρόστιμα στις δύο εταιρίες, αναμένεται να κριθεί στα ελληνικά δικαστήρια στα οποία σκοπεύουν να προσφύγουν τόσο η BP όσο και η Shell.

Υπενθυμίζεται ότι στις 20 Νοεμβρίου η ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού αποφάσισε κατά πλειοψηφία την επιβολή προστίμου 30.066.585,00 ευρώ στην BP HELLAS A.E. και 19.664.888 ευρώ στη SHELL HELLAS A.Ε.