Συνταξιοδοτικά: Πόσο επηρεάζονται από την κρίση

Δημοσιεύθηκε: 6 Φεβρουαρίου 2009 - 08:01

του Στέφανου Κοτζαμάνη

Συνταξιοδοτικά: Πόσο επηρεάζονται από την κρίση

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της οικονομικής συγκυρίας στα ασφαλιστικά-συνταξιοδοτικά σας συμβόλαια και κατά πόσο αξίζει να ασφαλιστείτε σε περίοδο υψηλών επιτοκίων καταθέσεων - Πρακτικές απαντήσεις.

Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες συνταξιοδοτικών συμβολαίων, κάθε μία εκ των οποίων επηρεάζεται σε διαφορετικό βαθμό από την τρέχουσα συγκυρία, γι' αυτό θα τις εξετάσουμε ξεχωριστά.

Α. Κλασικά συνταξιοδοτικά προγράμματα εφάπαξ καταβολής

Σ’ αυτά τα προγράμματα καταβάλλουμε ένα σημαντικό ποσό με την έναρξη του συμβολαίου και μέχρι να λήξει το συγκεκριμένο συμβόλαιο η ασφαλιστική εταιρία τοποθετεί το κεφάλαιό μας σε μια ευρεία διασπορά επενδύσεων (καταθέσεις, αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, ομόλογα, ακίνητα κ.λπ.), εγγυώμενη μια ελάχιστη ετήσια απόδοση που φτάνει έως και το 3,25%.

Άρα, ακόμη και αν η ασφαλιστική εταιρία διαχειριστεί μια χρονιά με ζημία το κεφάλαιό μας, είναι υποχρεωμένη να μας δώσει την ελάχιστη εγγυημένη απόδοση που φτάνει έως και το 3,25%, ενώ σε περίπτωση που η απόδοση του χαρτοφυλακίου είναι υψηλότερη του 3,25%, τότε ο ασφαλισμένος καρπώνεται επιπλέον και το μεγαλύτερο ποσοστό της υπεραπόδοσης.

Για παράδειγμα, όπως φαίνεται και στον παρατιθέμενο πίνακα (περίπτωση τρίτη), αν η ασφαλιστική εταιρία επιτύχει απόδοση 8%, τότε π.χ. ο ασφαλισμένος καρπώνεται το 3,25% και το 80% της υπεραπόδοσης (8%-3,25%=4,75%), δηλαδή καρπώνεται συνολικά 7,05%.

Αποδόσεις πελάτη σε πιθανές αποδόσεις χαρτοφυλακίου

Εγγυημένη απόδοση

Υπεραπόδοση

80% υπεραπόδοσης

Σύνολο απόδοσης πελάτη

Απόδοση χαρτ/κίου
-10%

3,25%

0%

0%

3,25%

Απόδοση χαρτ/κίου +2%

3,25%

0%

0%

3,25%

Απόδοση χαρτ/κίου +8%

3,25%

4,75%

3,80%

7,05%

Απόδοση χαρτ/κίου 20%

3,25%

16,75%

13,40%

16,65%

Παραδοχές: Ελάχιστη εγγυημένη απόδοση 3,25%, διανομή υπεραπόδοσης στο 80%.

Επιπτώσεις από την κρίση: Η τρέχουσα συγκυρία δεν είναι καθόλου καλή για τις περισσότερες κατηγορίες επενδύσεων. Οι μετοχές τόσο στην Ελλάδα όσο και στα διεθνή χρηματιστήρια υποχρεώθηκαν σε πολύ μεγάλη πτώση, ενώ επίσης αρνητικές ήταν και οι αποδόσεις των ακινήτων. Αν σ’ όλα αυτά συνεκτιμήσουμε και τις μετριότατες αποδόσεις των ομολόγων, τότε το πιθανότερο σενάριο είναι ότι η απόδοση ενός διαφοροποιημένου χαρτοφυλακίου (άρα και αυτού της ασφαλιστικής μας εταιρίας) θα ήταν ζημιογόνος σε ένα έτος όπως το 2008.

Παρ' όλα αυτά, ο ασφαλισμένος θα καρπωθεί την ελάχιστη εγγυημένη απόδοση, ενώ τη ζημία θα την υποστεί η ασφαλιστική εταιρία.

Β. Κλασικά συνταξιοδοτικά προγράμματα περιοδικών καταβολών

Αυτού του είδους τα συνταξιοδοτικά προγράμματα διαφέρουν από τα προηγούμενα στο ότι δεν έχουμε μία εφάπαξ καταβολή κεφαλαίου στην αρχή του συμβολαίου, αλλά περιοδικές καταβολές ποσών (π.χ. μία ή δύο καταβολές κάθε έτος).

Επιπτώσεις από την κρίση: Ίδιες με τις παραπάνω. Ο ασφαλισμένος έχει εξασφαλίσει την ελάχιστη ετήσια εγγυημένη απόδοση που φτάνει έως και το +3,25%.

Γ. Συνταξιοδοτικά προγράμματα unit linked εφάπαξ καταβολής

Σ’ αυτά τα προγράμματα καταβάλλουμε ένα σημαντικό ποσό με την έναρξη του συμβολαίου και το ποσό αυτό επενδύεται συνήθως σε ένα ή περισσότερα αμοιβαία κεφάλαια επιλογής του πελάτη-ασφαλισμένου. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, ο πελάτης καρπώνεται το σύνολο των δυνητικών κερδών που θα προκύψουν, όπως επίσης θα υποστεί και το σύνολο των πιθανών ζημιών.

Επιπτώσεις από την κρίση: Όσοι πελάτες είχαν συνδέσει το χαρτοφυλάκιό τους με μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια υποχρεώθηκαν το 2008 σε ζημία που κατά κανόνα υπερέβη το 25%, ενώ μικρότερες ήταν οι απώλειες όσων επέλεξαν αμοιβαία κεφάλαια μικτού τύπου.

Προσοχή, όμως: Τα προγράμματα τύπου unit-linked που είναι συνδεδεμένα με κάποιο μετοχικό ή μικτό χαρτοφυλάκιο δεν θα πρέπει να κρίνονται από την απόδοση ενός ή δύο ετών, γιατί έχουν μακροπρόθεσμη διάρκεια (συνήθως από δέκα έτη και πάνω). Αν λοιπόν συνεχίσει να ισχύει και στο μέλλον η θεωρία που θέλει το χρηματιστήριο να αποδίδει σε βάθος χρόνου περισσότερο από τους τίτλους σταθερού εισοδήματος (καταθέσεις, ομόλογα κ.λπ.), τότε η επιλογή ενός συνταξιοδοτικού προγράμματος τύπου unit-linked είναι συμφέρουσα.

Δ. Συνταξιοδοτικά προγράμματα unit linked περιοδικών καταβολών

Διαφέρουν από τα προγράμματα της προηγούμενης κατηγορίας στο ότι το ποσό του ασφαλισμένου δεν καταβάλλεται εφάπαξ στην αρχή της επένδυσης, αλλά κατά τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. μία, δύο ή και δώδεκα φορές ανά έτος, συνήθως μέσω χρέωσης τραπεζικού λογαριασμού).

Και σ’ αυτή την περίπτωση, ο πελάτης-ασφαλισμένος είναι συνήθως αυτός που επωμίζεται τον κίνδυνο και σε ένα έτος όπως το 2008 αναμφίβολα υπέστη σοβαρές απώλειες, στην περίπτωση που συνέδεσε το χαρτοφυλάκιο του συνταξιοδοτικού του προγράμματος με ένα μετοχικό ή μικτό αμοιβαίο κεφάλαιο.

Η διαφορά όμως είναι ότι στα προγράμματα περιοδικών καταβολών, μέσα από τις περιοδικές καταβολές, ο ασφαλισμένος χαμηλώνει το μέσο κόστος κτήσης του χαρτοφυλακίου του όσο διαρκεί η περίοδος της χρηματιστηριακής πτώσης. Έτσι, μπορεί μεν να υφίσταται απώλειες λόγω της υποχώρησης του Γενικού Δείκτη, αλλά από την άλλη πλευρά τοποθετείται σταδιακά και σε «χαμηλότερα» επίπεδα Γενικού Δείκτη, με αποτέλεσμα:

Πρώτον, να περιορίζει την ποσοστιαία απώλειά του.

Και δεύτερον, σε περίπτωση ανάκαμψης του Γενικού Δείκτη να ανακτά σε γρηγορότερο χρονικό διάστημα το αρχικό ύψος του κεφαλαίου του.

Συνταξιοδοτικά προγράμματα VS υψηλά επιτόκια

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αποφεύγουν το τελευταίο δωδεκάμηνο να προχωρήσουν στην απόκτηση συνταξιοδοτικών συμβολαίων, λόγω του ότι τα επιτόκια των τραπεζικών προθεσμιακών καταθέσεων βρίσκονται σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα από την ελάχιστη εγγυημένη απόδοση των κλασικού τύπου συνταξιοδοτικών προγραμμάτων (έως 3,25%).

Η αλήθεια ωστόσο είναι περισσότερο σύνθετη. Πρώτα απ’ όλα γιατί μπορεί το 2008 οι προθεσμιακές καταθέσεις να απέδωσαν περισσότερο από τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, αλλά αυτό δεν συνέβαινε π.χ. κατά την περίοδο 2004 - 2007 και ενδεχομένως να μη συμβεί πολλές φορές στο μέλλον. Δηλαδή, το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα είναι ουσιαστικά μια μακροπρόθεσμη επένδυση που θα πρέπει να κρίνεται σε βάθος χρόνου και όχι μόνο σε ένα ή δύο έτη.

Μια δεύτερη απάντηση στο ίδιο θέμα είναι ότι τα συνταξιοδοτικά προγράμματα δεν περιλαμβάνουν μόνο την επενδυτική τους διάσταση, αλλά και την ασφαλιστική, καλύπτοντας πολλές φορές και διάφορους κινδύνους του πελάτη.

Συνταξιοδοτικά: Πόσο επηρεάζονται από την κρίση

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ

ΧΠΑ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ

SPECIALS

BLOGS

Δήλωση Απορρήτου και Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

	Εγγυημένη απόδοση	Υπεραπόδοση	80% υπεραπόδοσης	Σύνολο απόδοσης πελάτη

Απόδοση χαρτ/κίου -10%	3,25%	0%	0%	3,25%
Απόδοση χαρτ/κίου +2%	3,25%	0%	0%	3,25%
Απόδοση χαρτ/κίου +8%	3,25%	4,75%	3,80%	7,05%
Απόδοση χαρτ/κίου 20%	3,25%	16,75%	13,40%	16,65%
Παραδοχές: Ελάχιστη εγγυημένη απόδοση 3,25%, διανομή υπεραπόδοσης στο 80%.

Συνταξιοδοτικά: Πόσο επηρεάζονται από την κρίση

ΣΧΕΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ

ΧΠΑ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ

SPECIALS

BLOGS

Δήλωση Απορρήτου και Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα