Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε με σωρεία επιφυλάξεων το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (2003-2006) της Ελλάδας.

Στην αξιολόγηση του προγράμματος στην οποία προχωρά η Επιτροπή, περιλαμβάνονται επικρίσεις για την αδυναμία της Ελλάδας να περιορίσει τα ελλείμματα του προϋπολογισμού και το δημόσιο χρέος.

Αυτό, επισημαίνει η Επιτροπή, συνιστά υπέρβαση κατά 0,6% του στόχου για τον κρατικό προϋπολογισμό, εξαιτίας των υψηλότερων επενδυτικών δαπανών και των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών (κυρίως μισθών και κοινωνικών μεταβιβάσεων).

Η επιτροπή εκτιμά ότι η επιτάχυνση της διαδικασίας μείωσης του δημόσιου χρέους είναι απολύτως αναγκαία εν όψειτων δημογραφικών πιέσεων που θα προκαλέσει η γήρανση του πληθυσμού.

Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κομισιόν θα διαμορφωθεί στο 100,6 το 2003, στο 97,1 το 2004 και στο 95 το 2005. Η επικαιροποίηση του προγράμματος που εκπόνησε η ελληνική κυβέρνηση περιέχει εκτιμήσεις για 101,7, 98,5 και 94,6, αντίστοιχα. Το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα επίσης ως ποσοστό του ΑΕΠ προβλέπεται από την Επιτροπή ότι θα διαμορφωθεί στο –1,7 (2003, -1,7 (2004), -1,2 (2005) και –0,9 το 2006. Οι αντίστοιχες προβλέψεις του επικαιροποιημένου προγράμματος του 2003 κάνουν λόγο για –2 (2003), -1,8 (2004), -1,1 (2005) και –0,5 (2006).

Σε ό,τι αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης και στο μακροοικονομικό σενάριο που προβλέπει ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4% η Επιτροπή αναφέρει ότι βρίσκεται κοντά στις προβλέψεις της έως το 2004, αλλά είναι μάλλον αισιόδοξο όσον αφορά τα επόμενα έτη. Συγκεκριμένα, η Κομισιόν εκτιμά ότι το 2003 ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί στο 4,1%, του 2004 στο 4,2% και του 2005 στο 3,4%. Το Πρόγραμμα προβλέπει ότι το 2003 οι ρυθμοί αύξησης θα είναι της τάξης του 4%, το 2004 της τάξης του 4,2% και 3,8% το 2005.

Επίσης, τονίζεται ότι στο πλαίσιο μιας αυξημένης ζήτησης από την πλευρά των δημόσιων επενδύσεων και της ιδιωτικής κατανάλωσης, που προβλέπεται ότι θα αυξάνει, θα υπάρχει ο κίνδυνος μεγαλύτερης αύξησης των δημοσίων δαπανών, ιδιαίτερα των μισθολογικών, και υπονόμευσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Παρά την αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος, αναφέρεται, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν σε επίπεδο σαφώς ανώτερο από εκείνο που καταγράφεται στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό, οι Κομισιόν επισημαίνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να υφίστανται και ότι η διαφορά του πληθωρισμού σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης εξακολουθεί σταθερά να υπερβαίνει την 1,5 εκατοστιαία μονάδα. Συγκεκριμένα για το ύψος του πληθωρισμού, η Κομισιόν εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 3,6% το 2003, στο 3,7% το 2004 και στο 3,4% το 2005. Αντίστοιχα το Πρόγραμμα, όπως επικαιροποιήθηκε το 2003 προβλέπει πληθωρισμό στο 3,5% για το 2003, στο 3,4% για το 2004 και στο 3,2% για το 2005.

Επισημαίνεται ότι όλα τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα απέτυχε να ελέγξει τις δημόσιες δαπάνες και να πετύχει τους στόχους που είχε θέσει για τη συγκράτηση του ρυθμού αύξησής τους.

Εξάλλου, περαιτέρω επιτάχυνση σημείωσε ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων που χορηγούν οι τράπεζες το Νοέμβριο 2003, ενώ η συνολική πιστωτική επέκταση στον ιδιωτικό τομέα επιβραδύνθηκε ελαφρά.

Συγκεκριμένα, τα καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 25,5% έναντι 23,8% τον Οκτώβριο. Η συνολική πιστωτική επέκταση ήταν της τάξης του 16,6% έναντι 17,2%.

Τα στεγαστικά δάνεια αυξήθηκαν με ρυθμό 26,4% έναντι 28,3% τον Οκτώβριο. Αύξηση 9,8% σημείωσαν το Νοέμβριο οι ιδιωτικές καταθέσεις στις τράπεζες. Ειδικότερα, οι καταθέσεις ταμιευτηρίου αυξήθηκαν 3,2%, οι καταθέσεις προθεσμίας 22,3%, οι καταθέσεις όψεως 12,6%. Αντίθετα, τα repos μειώθηκαν κατά 47,9%.

Άκης Χαραλαμπίδης