Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε σήμερα ότι αντιβαίνει στο κοινοτικό δίκαιο, η διαφορετική μεταχείριση των φύλων ως προς την ηλικία συνταξιοδότησης και την ελάχιστη προαπαιτούμενη υπηρεσία βάσει του ελληνικού συστήματος πολιτικών και στρατιωτικών συντάξεων, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο, οι κανόνες της σχετικής ελληνικής νομοθεσίας προβλέπουν για τις γυναίκες, ιδίως τις μητέρες, ευνοϊκότερες προϋποθέσεις σε σχέση με τις ισχύουσες για τους άνδρες, χωρίς να αποκαθιστούν τα προβλήματα που οι γυναίκες ενδέχεται να συναντήσουν κατά την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Κατά το Δικαστήριο, οι διατάξεις του ελληνικού κώδικα πολιτικών και στρατιωτικών συντάξεων δεν αντισταθμίζουν τα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζουν στη σταδιοδρομία τους οι γυναίκες πολιτικοί και στρατιωτικοί υπάλληλοι, βοηθώντας τις γυναίκες αυτές στην επαγγελματική τους ζωή.

Στην απόφασή του, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ο καθορισμός προϋποθέσεων περί ηλικίας και κανόνων περί ελάχιστης προαπαιτούμενης υπηρεσίας διαφορετικών, αναλόγως του φύλου, για τη χορήγηση συντάξεων με βάση σχέση εργασίας σε ευρισκόμενους σε απολύτως όμοιες ή παρόμοιες καταστάσεις εργαζομένους, αντιβαίνει στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Σύμφωνα πάντα με το ΑΠΕ, όπως υποστηρίζει το Δικαστήριο, η αρχή αυτή δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν ρυθμίσεις που προβλέπουν ειδικά πλεονεκτήματα, τα οποία διευκολύνουν το λιγότερο εκπροσωπούμενο φύλο να συνεχίσει μια επαγγελματική δραστηριότητα ή προλαμβάνουν ή αντισταθμίζουν τα μειονεκτήματα στην επαγγελματική σταδιοδρομία. Εξάλλου, για να μην έρχονται σε αντίθεση με την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, οι εθνικές ρυθμίσεις πρέπει, εν πάση περιπτώσει, να βελτιώνουν την ικανότητα των γυναικών να ανταγωνίζονται τους άνδρες στην αγορά εργασίας και να ακολουθούν σταδιοδρομία υπό συνθήκες ισότητας με αυτούς.

Στη συνέχεια το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η Συνθήκη της ΕΕ απαγορεύει κάθε διάκριση μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζομένων όσον αφορά την αμοιβή, ασχέτως των ρυθμίσεων από τις οποίες απορρέει η ανισότητα αυτή.

Στην προσφυγή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι οι διατάξεις του ελληνικού κώδικα πολιτικών και στρατιωτικών συντάξεων ( Προεδρικό διάταγμα 166/2000, της 3ης Ιουλίου 2000), που προβλέπουν διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζομένων ως προς την ηλικία συνταξιοδότησης και την ελάχιστη προαπαιτούμενη υπηρεσία, παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Η Επιτροπή εκτίμησε ότι το εν λόγω σύστημα προβλέπει λιγότερο ευνοϊκές προϋποθέσεις για τη συνταξιοδότηση των ανδρών σε σχέση με εκείνη των γυναικών.

Όπως αναφέρει το Δικαστήριο στην απόφασή του, η Ελλάδα δεν αμφισβήτησε τη διαφορετική μεταχείριση, αλλά υποστήριξε ότι το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα, ως εκ του νόμου σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης, αλλά σε αυτό της οδηγίας 79/7/EΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως, η οποία δεν θίγει την ευχέρεια που έχουν τα κράτη μέλη να αποκλείουν από το πεδίο εφαρμογής της τον καθορισμό της ηλικίας συνταξιοδοτήσεως . Εν πάση περιπτώσει, η διαφορετική αυτή μεταχείριση ανταποκρίνεται στον αντίστοιχο κοινωνικό ρόλο των ανδρών και των γυναικών και συνιστούσε μέτρο το οποίο αντιστάθμιζε τα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες λόγω της παραμονής τους στην αγορά εργασίας για συντομότερο χρόνο.

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει, επίσης, ότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη ΕΚ, κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας. Ως «αμοιβή» νοούνται οι αποδοχές και όλα τα άλλα οφέλη, που παρέχονται άμεσα ή έμμεσα, σε χρήματα ή σε είδος, από τον εργοδότη στον εργαζόμενο, λόγω της σχέσεως εργασίας. Η έννοια της αμοιβής δεν περιλαμβάνει τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που ρυθμίζονται απευθείας από τον νόμο, αλλά τις παροχές που χορηγούνται βάσει ενός συνταξιοδοτικού συστήματος το οποίο, κατά τα ουσιώδη, αποτελεί συνάρτηση της θέσεως την οποία κατείχε ο ενδιαφερόμενος.

Το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι μεταξύ των κριτηρίων που έχει δεχθεί με τη νομολογία του, για τον χαρακτηρισμό ενός συνταξιοδοτικού συστήματος, αποφασιστικό κριτήριο αποτελεί μόνον η σχέση εργασίας (το γεγονός ότι η σύνταξη καταβάλλεται στον εργαζόμενο λόγω της σχέσεως εργασίας μεταξύ αυτού και του πρώην εργοδότη του), ενώ ο τρόπος χρηματοδοτήσεως και διαχειρίσεως του συνταξιοδοτικού συστήματος δεν συνιστά αποφασιστικό στοιχείο.

Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η χορηγούμενη βάσει του ελληνικού κώδικα σύνταξη πληροί, κατ’ ουσίαν, τα τρία κριτήρια που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου και επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό της ως αμοιβής κατά την έννοια της Συνθήκης:

-Η σύνταξη καταβάλλεται σε μια ευρεία και διαφοροποιημένη ως προς τη σύνθεση ομάδα εργαζομένων η οποία -μολονότι απαρτίζεται από ετερόκλητες κατηγορίες εργαζομένων, με εντελώς διαφορετικά είδη καθηκόντων και εντελώς διαφορετικά είδη σχέσεων εργασίας- διακρίνεται λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που εμφανίζει η σχέση εργασίας με το κράτος ή με άλλους εργοδότες του δημοσίου τομέα,

-Η σύνταξη υπολογίζεται σε συνάρτηση με τον χρόνο υπηρεσίας που συμπλήρωσε ο εργαζόμενος και τέλος,

-Η σύνταξη υπολογίζεται βάσει του τελευταίου μισθού.

Διαμαρτυρία ΑΔΕΔΥ

Με αφορμή την έκδοση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου η ΑΔΕΔΥ πραγματοποίησε το μεσημέρι παράσταση διαμαρτυρίας μπροστά στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ταυτόχρονα η ΑΔΕΔΥ σε ανακοίνωσή της καλεί την κυβέρνηση «να μην υλοποιήσει την αρνητική απόφαση Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και να προχωρήσει στην κατοχύρωση και αναβάθμιση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των γυναικών και όλων των εργαζομένων στο Δημόσιο».

--- Τι απαντά το ΥΠΟΙΟ

Με αφορμή την καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, σχετικά με την εξομοίωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών στο Δημόσιο και τις Ένοπλες Δυνάμεις, ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννης Παπαθανασίου έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Το θέμα δεν προσφέρεται ούτε για κομματική εκμετάλλευση, ούτε για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Πολύ περισσότερο, θα ήταν παντελώς ανεύθυνο να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία πανικού στις Ελληνίδες που εργάζονται ως πολιτικοί και στρατιωτικοί υπάλληλοι στο Δημόσιο.

Η Κυβέρνηση θα μελετήσει το σκεπτικό της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, θα συνεργασθεί στενά με την ΑΔΕΔΥ και θα ξεκινήσει άμεσα τη διαβούλευση με την Ε.Ε., προκειμένου να βρεθεί λύση συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο αλλά και δίκαιη ιδίως προς την κατεύθυνση της διασφάλισης των κεκτημένων δικαιωμάτων των γυναικών. Είναι αυτονόητο υπό τα δεδομένα αυτά ότι δεν θα υπάρξει αιφνιδιασμός για τις εργαζόμενες γυναίκες στο Δημόσιο και τις Ένοπλες Δυνάμεις».