Ενισχυμένο ρόλο στον εκάστοτε υπουργό Οικονομικών, αναφορικά με το σχεδιασμό και την εκτέλεση των δαπανών του Προϋπολογισμού, προβλέπει το νομοσχέδιο δημοσιονομικής ευθύνης, το οποίο, με τη μορφή βασικών σημείων, κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή.

Παράλληλα, όλοι οι φορείς διαχείρισης δημοσίου χρήματος (υπουργεία, υπηρεσίες, οργανισμοί κ.ά.) καθίστανται συνυπεύθυνοι για την ορθότητα των πραγματοποιούμενων δαπανών, ενώ σε κάθε υπουργείο δημιουργείται θέση δημοσιονομικού διευθυντή. Την ίδια στιγμή η Βουλή αποκτά πλέον καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο της εφαρμοζόμενης δημοσιονομικής πολιτικής, καθώς στο κοινοβούλιο θα δημιουργηθεί γραφείο προϋπολογισμού.

Το Νομοσχέδιο αυτό αποτελεί το ενδιάμεσο στάδιο της μεταρρύθμισης του Δημοσιονομικού Συστήματος που θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2013 με την καθιέρωση του προϋπολογισμού προγραμμάτων.

Οι αρμοδιότητες του υπουργού Οικονομικών εμπλουτίζονται με:

• την εποπτεία της κατάρτισης και εκτέλεσης των προϋπολογισμών και των δημοσιονομικών εκθέσεων και απολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
• την υποβολή κάθε έτος στη Βουλή του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου Στρατηγικής.
• την ενοποίηση των προτάσεων του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού και των ετήσιων προϋπολογισμών της Γενικής Κυβέρνησης, στη Βουλή, μαζί με το επικαιροποιημένο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής.

Οι συναρμόδιοι υπουργοί καθίστανται υπεύθυνοι για την:

• κατάρτιση, αποτελεσματική και αποδοτική εκτέλεση και διαχείριση του προϋπολογισμού του υπουργείου τους, συμπεριλαμβανομένων και των προϋπολογισμών των δημόσιων φορέων, οργανισμών, ιδρυμάτων κλπ. που εποπτεύουν.
• Εκπόνηση και παρουσίαση του ετήσιου προϋπολογισμού τους σύμφωνα με τα ανώτατα όρια και τους στόχους που παρατίθενται στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής και την επικαιροποίησή του.
• Εκπόνηση και υποβολή εκθέσεων εκτέλεσης προϋπολογισμού με τον τρόπο και εντός του χρονικού πλαισίου που προδιαγράφει το Υπουργείο Οικονομικών.
• Εκπόνηση και υποβολή χρηματοοικονομικών στοιχείων και εκθέσεων με τον τρόπο και εντός του χρονικού πλαισίου που προδιαγράφει το Υπουργείο Οικονομικών.
Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους είναι επιπλέον υπεύθυνο και για την προπαρασκευή:
• Του ετήσιου προσχεδίου Μεσοπρόθεσμης Δημοσιονομικής Στρατηγικής.
• Προτάσεων για τους συμπληρωματικούς προϋπολογισμούς.
• Μηνιαίων, τριμηνιαίων, και εξαμηνιαίων εκθέσεων επί της εκτέλεσης των ετησίων κρατικών και ενοποιημένων προϋπολογισμών της Γενικής Κυβέρνησης.

Εν τω μεταξύ, τον δικό του άνθρωπο μέσα στα υπουργεία αποκτά πλέον ο εκάστοτε υπουργός Οικονομικών, καθώς δημιουργείται Διεύθυνση Προϋπολογισμού σε κάθε υπουργείο, ο προϊστάμενος της οποίας εποπτεύει τις διαδικασίες τις σχετικές με τον προϋπολογισμό και την λογιστική αποτύπωση των δραστηριοτήτων και εν γένει είναι αρμόδιος για την χρηστή και αποτελεσματική οικονομική διαχείριση του υπουργείου του και των εποπτευόμενων απ' αυτόν φορέων.

Επίσης, καθιερώνεται η σύνταξη τριετούς κυλιόμενου Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου Στρατηγικής που περιλαμβάνει τους στόχους για την επόμενη τριετία.

Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει το στόχο για το χρηματικό έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, το συνολικό ανώτατο όριο δαπανών για τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους (θα καλύπτει τουλάχιστον τα 2/3 του ετήσιου προϋπολογισμού) και των επόμενων 3 ετών και η διάκριση των κατηγοριών δαπανών σε αυτές που θα έχουν ανώτατα όρια και σε αυτές χωρίς ανώτατα όρια.

Η διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού χωρίζεται σε ημερολογιακά στάδια και έχει ως εξής:

• Ιανουάριο-Μάρτιο (Α Στάδιο): Καθορίζεται η Γενική Κυβερνητική Στρατηγική και συντάσσεται το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής (ΜΔΠΣ).
• Απρίλιο-Μάιο (Β Στάδιο): Εγκρίνεται το ΜΔΠΣ από το υπουργικό συμβούλιο και εγκρίνεται/ψηφίζεται από τη Βουλή.
• Ιούνιο - Ιούλιο (Γ Στάδιο): Έναρξη διαδικασίας κρατικού προϋπολογισμού και ταυτόχρονη προετοιμασία του προϋπολογισμού των λοιπών φορέων Γενικής Κυβέρνησης.
• Αύγουστο - Οκτώβριο (Δ Στάδιο): Διαπραγματεύσεις του υπουργείου οικονομικών με τα υπουργεία για τους προϋπολογισμούς τους και έγκαιρη προετοιμασία του κοινωνικού προϋπολογισμού.
• Νοέμβριο - Δεκέμβριο (Ε Στάδιο): Κατάθεση και ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού από τη Βουλή με παράλληλη δημοσίευση του προϋπολογισμού των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (Ασφαλιστικών Ταμείων, Νοσοκομείων, ΟΤΑ).

Ο κρατικός προϋπολογισμός μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:

• Τις εκτιμήσεις εσόδων εξόδων για το οικονομικό έτος.
• Τα συνολικά ετήσια ανώτατα όρια δαπανών ανά υπουργείο και ανά κατηγορία δαπανών.
• Το προτεινόμενο ύψος αποθεματικού.
• Την προτεινόμενη χρήση ενδεχόμενου πλεονάσματος.
• Το προτεινόμενο μέγιστο ύψος δανεισμού (από εγχώριες και ξένες πηγές) που η Βουλή θα εξουσιοδοτήσει τον υπουργό οικονομικών να αναλάβει εκ μέρους του ελληνικού κράτους.
• Τη μεταφορά πόρων μέσω επιδοτήσεων, χρηματοδοτήσεων κλπ της κεντρικής κυβέρνησης προς ΟΤΑ, κρατικές επιχειρήσεις κλπ συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών εγγυήσεων που πρόκειται να δοθούν κατά τη διάρκεια του έτους.
• Κατάσταση του ανεξόφλητου χρέους, εγγυήσεων και των δανειακών πράξεων της γενικής κυβέρνησης.
• Επικαιροποιημένο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής.

Ο ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός, κατά το μέρος που τροποποιείται, εισάγεται και εγκρίνεται με τον ίδιο τρόπο που εγκρίθηκε, οποτεδήποτε παραστεί ανάγκη:

• Υπέρβασης του συνόλου των δαπανών του ετήσιου προϋπολογισμού.
• Εξάντλησης των πιστώσεων του αποθεματικού, όπως φαίνεται από την τριμηνιαία έκθεση εκτέλεσης του προϋπολογισμού.
• Αδυναμίας εξυπηρέτησης των δαπανών μετά και την εφαρμογή των κανόνων μεταφοράς πιστώσεων.
• Μειζόνων αλλαγών στη σύνθεση του προϋπολογισμού ακόμα και αν δεν έχει μεταβληθεί το συνολικό ύψος των δαπανών.

Μεταξύ των νέων αρμοδιοτήτων του Υπουργού Οικονομικών είναι:

• Οι μεταφορές μεταξύ μειζόνων κατηγοριών δαπανών εντός των υπουργείων.
• Οι εκ νέου πιστώσεις μεταξύ των υπουργείων μέχρι ενός καθορισμένου ανώτατου ύψους (π.χ 5%) του εγκριθέντος από τη Βουλή.
• Η οποιαδήποτε μεταφορά πίστωσης μεταξύ μειζόνων κατηγοριών δαπανών υπερβαίνει ενός καθορισμένου ορίου (π.χ 3%) της αρχικής πίστωσης.

Σχετικά με τη διαχείριση του αποθεματικού του προϋπολογισμού, τονίζεται ότι το εγκριθέν από τη Βουλή αποθεματικό του προϋπολογισμού δύναται να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη επειγουσών αναγκών:

• Μεγάλου ύψους.
• Σαφώς προσδιορισμένων και μη δυνάμενων να καλυφθούν.
• Αναπότρεπτων και μη δυνάμενων να προβλεφθούν.
• Που δεν δύνανται να αναβληθούν ως την ψήφιση συμπληρωματικού προϋπολογισμού.

Οι αρμόδιοι υπουργοί υποχρεούνται να παράσχουν τα χρηματοοικονομικά στοιχεία στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εγκαίρως, με περιεκτικό και ακριβή τρόπο, σύμφωνα και με τους κανονισμούς που εκδίδονται από το Υπουργείο Οικονομικών.

Το Γενικό Λογιστήριο έχει επίσης την εξουσία να ζητήσει πληροφορίες που διατίθενται στην Τράπεζα της Ελλάδας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων και ευθυνών του βάσει του παρόντος Νόμου. Παράλληλα, κάθε δημόσιος φορέας, οργανισμός και ίδρυμα/φορέας που διενεργεί τις δαπάνες, υποχρεούται να υποβάλλει μηνιαία έκθεση στο αρμόδιο υπουργείο με τα χρηματοοικονομικά στοιχεία δαπανών, εισπράξεων, χρηματοδοτήσεων και οφειλών αποτυπωμένα σε βάση ταμειακής ροής.