Η Ελλάδα έχει επιδείξει αξιέπαινη αποφασιστικότητα για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους και οποιεσδήποτε εικασίες ότι η αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας είναι αναπόφευκτη είναι λανθασμένες και απλοϊκές, δήλωσε ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Αθανάσιος Ορφανίδης, σε συνέντευξή του στο Reuters.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, "είμαι αισιόδοξος για την Ελλάδα, νομίζω πως το θάρρος και η αποφασιστικότητα που έχει δείξει η ελληνική κυβέρνηση από τον Μάιο στην εφαρμογή ενός προγράμματος, το οποίο σκοπό έχει να θέσει πάλι την οικονομία σε σωστή τροχιά, είναι αξιέπαινα".

Ο ίδιος θεωρεί πως "είναι λάθος να υπονοείται ότι η αναδιάρθρωση του χρέους είναι αναπόφευκτη". "Είναι πολύ απλοϊκό γιατί δεν λαμβάνει υπ’ όψιν την ισχυρή μακροπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης που θα μπορούσε να επιτύχει η ελληνική οικονομία ως αποτέλεσμα των δομικών προσαρμογών που υλοποιούνται αυτήν τη στιγμή". Αυτό, σύμφωνα με τον κ. Ορφανίδη, θα βελτίωνε τις μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές και θα διευκόλυνε την εξυπηρέτηση του χρέους.

***Η συνέντευξη του επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Αθ. Ορφανίδη στο Reuters (ανεπίσημη μετάφραση)


Ερ.: Όσον αφορά στο θέμα της Ελλάδας, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ε.Ε.) έδωσαν μια πολύ αισιόδοξη αξιολόγηση για την πρόοδο που πραγματοποιείται. Ωστόσο, μπορεί η Ελλάδα να αποφύγει την αναδιάρθρωση του χρέους με την επίτευξη ποσοστού 150 τοις εκατό κατά το τέλος της περιόδου bailout;

Με ικανοποίησε η δήλωση της Ε.Ε., της ΕΚΤ και του ΔΝΤ σχετικά με το πρώτο κλιμάκιο ελέγχου στην Ελλάδα που έληξε χθες. Ίσως επειδή από την αρχή συγκαταλέγομαι στους αισιόδοξους για την επιτυχία του οικονομικού προγράμματος, δεν εκπλήσσομαι από το καλό ξεκίνημα που έχει σημειωθεί σχετικά με το πρόγραμμα.

Θα ήθελα να επισημάνω μερικά πολύ σημαντικά στοιχεία των διαπιστώσεων της Ε.Ε., της ΕΚΤ και του ΔΝΤ που θεωρώ ουσιαστικά και που κατ’ ακρίβεια αποτελούν άντληση καλών διδαγμάτων και για τους υπόλοιπους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η αξιολόγηση σημειώνει εντυπωσιακή πρόοδο σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας αισιόδοξης μεταρρύθμισης στο συνταξιοδοτικό σχέδιο και μεταρρύθμισης στην αγορά εργασίας. Στη δήλωση ακόμα επισημαίνεται ότι η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και η ενίσχυση της δυνητικής ανάπτυξης παραμένουν ζωτικής σημασίας στην επιτυχία του προγράμματος. Και εδώ είναι η ουσία της απάντησης στο ερώτημά σας σχετικά με το λεγόμενο αναπόφευκτο της αναδιάρθρωσης, στο οποίο πολλοί αναλυτές εξακολουθούν να αναφέρονται σε σχέση με την Ελλάδα.

Κατά την άποψή μου, είναι εσφαλμένο να εκφράζονται εκτιμήσεις ότι η αναδιάρθρωση είναι αναπόφευκτη. Είναι πολύ απλοϊκή προσέγγιση επειδή δεν λαμβάνει υπόψη τις ισχυρές και μακράς διάρκειας δυνατότητες για ανάπτυξη που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν στην ελληνική οικονομία, ως αποτέλεσμα των διαρθρωτικών προσαρμογών που λαμβάνουν χώρα αυτήν τη στιγμή.

Ένα από τα μεγαλύτερα οφέλη της δέσμευσης για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που παρακολουθούμε να υλοποιούνται στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες είναι ότι θα ενισχύσουν τη δυνητική αύξηση της παραγωγής στην Ελλάδα και αυτό θα βελτιώσει τις μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της χώρας.

Εάν αυτές οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις εφαρμοστούν με επιτυχία, όπως φαίνεται να συμβαίνει αυτήν τη στιγμή, και ενισχυθούν σημαντικά οι προοπτικές ανάπτυξης της χώρας, τότε θα καταστεί ευκολότερη η εξυπηρέτηση του χρέους που τώρα εκκρεμεί. Η αυξημένη ανάπτυξη από μόνη της θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά την προβλεπόμενη αναλογία του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, καθιστώντας τα αποτελέσματα όχι τόσο τρομακτικά όπως προβλέπονται σήμερα από διάφορους αναλυτές.

Είναι αυτή η αναξιοποίητη δυναμική και η προοπτική υλοποίησής της στην περίπτωση όπου οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις υλοποιηθούν σωστά που με καθιστούν αισιόδοξο ότι δεν θα παραστεί καν η ανάγκη να εξεταστεί το ενδεχόμενο της αναδιάρθρωσης.

Ερ.: Τι εκτιμάτε ότι απαιτείται από πλευράς δημοσιονομικής προόδου για να πειστούν οι αγορές ομολόγων;

Εδώ επιτρέψτε μου να επισημάνω, όπως η τρόικα υπέδειξε χθες, ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε καλό δρόμο σχετικά με την εξυγίανση της οικονομίας, και νομίζω ότι αυτό είναι το βασικό σημείο. Έπειτα από ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα κατά το οποίο δεν ήταν ξεκάθαρο κατά πόσον η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να ανταποκριθεί ικανοποιητικά, το πιο πειστικό στοιχείο για τις αγορές πιστεύω είναι η ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει να εφαρμόζει όσα έχουν συμφωνηθεί και να συνεχίσει να επιδεικνύει με τις πράξεις της ότι έχει τη βούληση να υλοποιήσει το συμφωνηθέν οικονομικό πρόγραμμα.

Ερ.: Αυτή είναι μια εξαιρετικά επίπονη διαδικασία για τον ελληνικό λαό. Τι διακυβεύεται;

Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Το διακύβευμα είναι το εάν η ελληνική κυβέρνηση, συνεχίζοντας την εφαρμογή του παρόντος οικονομικού προγράμματος, θα βοηθήσει την ελληνική οικονομία να αξιοποιήσει το ανεκμετάλλευτο δυναμικό της, κάτι που θα αποβεί εξαιρετικά επωφελές για τον ελληνικό λαό συνολικά με την πάροδο του χρόνου. Υπαναχωρήσεις, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν επώδυνες καταστάσεις βραχυπρόθεσμα, δυστυχώς, αυτήν τη στιγμή, θα έχουν μόνο μακροπρόθεσμα αρνητικές συνέπειες, οι οποίες θα είναι επιβλαβείς για τον ελληνικό λαό γενικότερα. Επαναλαμβάνω, το διακύβευμα είναι πράγματι πολύ μεγάλο.

Είμαι αισιόδοξος για την Ελλάδα. Πιστεύω ότι το θάρρος και η αποφασιστικότητα που επέδειξε η ελληνική κυβέρνηση από τον Μάιο, να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα που προορίζεται να θέσει την ελληνική οικονομία και πάλι στο προσκήνιο, είναι αξιέπαινα.

ΚΥΠΡΟΣ

Ερ.: Έχει παρουσιαστεί σημαντική επιδείνωση στα δημόσια οικονομικά τους τελευταίους 18 μήνες. Είστε ικανοποιημένος με τις προσπάθειες που καταβάλλονται ώστε να τεθούν και πάλι στον σωστό δρόμο;

Συμφωνώ με την εκτίμησή σας ότι έχει επέλθει μία σημαντική επιδείνωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Δεδομένου ότι η αναγνώριση του προβλήματος είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό του τρόπου επίλυσής του, το γεγονός ότι το πρόβλημα έχει αναγνωριστεί και βρισκόμαστε τώρα ενώπιον μιας ενεργής πολιτικής συζήτησης για το πώς θα το λύσουμε είναι μια πολύ υγιής εξέλιξη.

Ερ.: Ωστόσο, οι συζητήσεις συνεχίζονται εδώ και 10 μήνες, χωρίς να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα. Η Βουλή απέρριψε τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αυξήσει τους φόρους. Ο οίκος Standard and Poor’s έχει προειδοποιήσει για υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου. Πόσο επώδυνη θα είναι μια υποβάθμιση για την οικονομία;

Επιτρέψτε μου να απαντήσω στις τρεις πτυχές της ερώτησής σας: Η πρώτη υποδηλοί ευρεία αντίληψη και αναγνώριση του δημοσιονομικού μας προβλήματος από πέρυσι. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Είναι αλήθεια ότι κάποιοι αναλυτές αλλά και εμείς στην κεντρική τράπεζα είχαμε προειδοποιήσει για την επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών και την ανάγκη διόρθωσης πέρυσι. Εντούτοις, δεν υπήρχε καθολική συναίνεση επί τούτου. Σας υπενθυμίζω, για παράδειγμα, ότι ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2010, ο οποίος κατατέθηκε και συζητούνταν ενώπιον της Βουλής μέχρι και τον περασμένο Δεκέμβριο, προέβλεπε μια σχετικά αισιόδοξη εικόνα για τις προοπτικές των δημοσίων οικονομικών στην Κύπρο. Είναι επομένως πολύ υγιής εξέλιξη το γεγονός ότι τώρα έγινε αντιληπτή η ανάγκη για δημοσιονομική εξυγίανση. Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός πως τώρα υπάρχει συναίνεση από όλους τους εμπλεκομένους για το ότι απαιτείται να συζητήσουμε, να συμφωνήσουμε και να εφαρμόσουμε ως χώρα ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης, Αυτό είναι ένα πολύ θετικό στοιχείο.

Σε ό,τι αφορά τις συζητήσεις, είναι αλήθεια ότι μέχρι στιγμής δεν υπήρξε επαρκής πρόοδος.

Όπως αναφέρατε, η Βουλή απέρριψε νομοσχέδια για αύξηση φορολογιών. Εντούτοις, επισημαίνω ότι με βάση την ανάλυση της κεντρικής τράπεζας, είδαμε ότι τα σχέδια αυτά δεν ήταν επαρκή για την απαιτούμενη δημοσιονομική εξυγίανση. Κατά την άποψή μου, η κυβέρνηση καλείται να συνεργαστεί με τη Βουλή ώστε να συμφωνήσουν σε ένα πλήρες πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης, το οποίο θα δίνει την απαιτούμενη έμφαση στη μείωση των δαπανών, χωρίς να επηρεάζει αρνητικά τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές. Ελπίζω ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα θα συμφωνηθεί και θα εφαρμοστεί τους προσεχείς μήνες στο πλαίσιο των συζητήσεων για τον προϋπολογισμό που θα εκπονηθεί από την κυβέρνηση και θα κατατεθεί στη Βουλή το φθινόπωρο.

Πρέπει να πω ότι η Κύπρος αυτήν τη στιγμή είναι σε καλύτερη θέση από τους περισσότερους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για να εφαρμόσει ένα σχέδιο δημοσιονομικής εξυγίανσης. Η οικονομία μας ήταν πολύ δυνατή κατά την προετοιμασία ένταξης στη ζώνη του ευρώ και ως αποτέλεσμα εφαρμογής συνετών πολιτικών για ένα χρονικό διάστημα καταφέραμε να μειώσουμε το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και να πραγματοποιήσουμε σημαντικά πλεονάσματα με την εισαγωγή του ευρώ. Είναι λοιπόν μόνο τα τελευταία δύο περίπου χρόνια που παρατηρούμε σημαντική επιδείνωση των δημοσίων οικονομικών, η οποία αποδίδεται κυρίως στην αύξηση μη παραγωγικών δημοσίων δαπανών.

Επειδή το πρόβλημα σε ένα μεγάλο βαθμό μπορεί να εντοπιστεί σε αποφάσεις που έχουν ληφθεί τα τελευταία δύο χρόνια αλλά και σε συνάρτηση με τα δυνατά θεμελιώδη στοιχεία, τα οποία είχαμε τότε, νομίζω ότι αυτήν τη στιγμή είναι διαχειρίσιμο και πιστεύω ότι η κυβέρνησή μας, σε συνεργασία με τη Βουλή, θα ανατρέψει την πρόσφατη τάση και θα θέσει τα δημόσια οικονομικά και πάλι σε στέρεα βάση.

Το τρίτο σκέλος της ερώτησης αφορά σε πιθανή υποβάθμιση από οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και της πολύ συγκεκριμένης προειδοποίησης από τη Standard and Poor’s. Όντως, όλοι αναγνωρίζουμε τις συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης. Η προειδοποίηση είναι απλώς ένα σύμπτωμα της επιδείνωσης των δημοσίων οικονομικών και της ανάγκης επαναφοράς τους σε στέρεα βάση. Είναι επίσης μια προειδοποίηση την οποία πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη, διότι σε περίπτωση που καταλήξει σε πραγματική υποβάθμιση, θα συνεπάγεται αναγκαστικά αύξηση του κόστους χρηματοδότησης για ολόκληρη την οικονομία, η οποία θα είναι επιζήμια για τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Στο τέλος της ημέρας, όλοι αναγνωρίζουμε ότι οι πολιτικές που ενισχύουν την ανάπτυξη είναι οι πιο εύκολες πολιτικές για τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης βελτίωσης των δημοσίων οικονομικών. Γι’ αυτό κατά την άποψή μου είναι επιτακτική ανάγκη τα όποια μέτρα ληφθούν από την κυβέρνηση να αποφύγουν επιδείνωση των μακροπρόθεσμων προοπτικών της οικονομίας μας.

Ερ.: Πόσο σίγουρος είστε ότι η Κύπρος μπορεί να επιτύχει τους στόχους για το έλλειμμα όπως αυτοί τέθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

Η αφετηρία μας είναι πολύ καλύτερη από αυτήν της πλειονότητας των εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε αυτήν τη στιγμή να μην είναι δύσκολη η λήψη διορθωτικών μέτρων. Γενικώς, οι σωστές αποφάσεις απαιτούν πολιτικό θάρρος και συνεργασία. Είμαι πεπεισμένος ότι θα δούμε το απαιτούμενο πολιτικό θάρρος και συνεργασία ώστε να επιλύσουμε το πρόβλημα και να διασφαλίσουμε τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της κυπριακής οικονομίας.
Αυτό που είναι σημαντικό είναι να γίνει αντιληπτή η σωστή σειρά των πραγμάτων: η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εξυγίανσης, το οποίο να τεθεί προς συζήτηση, να συμφωνηθεί και τελικά να υλοποιηθεί.

Ερ.: Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αυτό έκανε τον Απρίλιο.

Όπως έχει ήδη αναφέρει, το πρόγραμμα το οποίο είδα να παρουσιάζεται ενώπιον της Βουλής δεν ήταν ένα πλήρες σχέδιο εξυγίανσης. Αφορούσε κυρίως σε αύξηση φορολογιών, η οποία ήταν ανεπαρκής για να αντιμετωπίσει την ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής. Δεν έχω μέχρι στιγμής δει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης ενώπιον της Βουλής, αλλά ελπίζω ότι θα κατατεθεί ένα τέτοιο αυτό το φθινόπωρο.

Ερ.: Είναι ορατός ο κίνδυνος η Κύπρος να ακολουθήσει την πορεία της Ελλάδας;

Όπως έχω ήδη αναφέρει, πιστεύω ότι η Κύπρος βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από τους άλλους. Η ζημιά που μπορεί να προκαλέσει η αναβλητικότητα στη λήψη μέτρων επαναφοράς των δημοσίων οικονομικών σε στέρεο έδαφος και η οδύνη που αυτό μπορεί να επιφέρει στους πολίτες μιας χώρας, που είναι αυτό ακριβώς που παρατηρούμε στην Ελλάδα, είναι κάτι το οποίο πιστεύω ότι θα βοηθήσει την κυβέρνησή μας και τη Βουλή να λάβουν έγκαιρα διορθωτικά μέτρα.

Ερ.: Σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις για την οικονομία, ανησυχείτε για διπλή ύφεση;

Η ανάκαμψη στην Κύπρο, όπως και στη ζώνη του ευρώ, είναι ασταθής. Υπάρχουν όντως κάποια ενθαρρυντικά σημάδια, αλλά δεν είναι όλα τα σημάδια ενθαρρυντικά.

Στη βάση του σεναρίου αναφοράς μας, θα έχουμε κάποια αύξηση του ΑΕΠ κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, η ανάπτυξη δεν προβλέπεται να είναι πολύ υψηλή. Ανησυχώ ότι η αύξηση της ανεργίας θα συνεχιστεί για κάπως μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, προτού η ανάπτυξη σταθεροποιηθεί.

Οφείλω να πω ότι με βάση τις επικρατούσες συνθήκες θεωρώ την εμπιστοσύνη των πολιτών σημαντικό παράγοντα για μια διατηρήσιμη ανάκαμψη στην Κύπρο. Και σημαντικός παράγοντας για τη δημιουργία συνθηκών εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες είναι η επιτυχία που θα έχει η κυβέρνηση στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης, το οποίο θα είναι τέτοιο που θα προάγει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.