Έντονος είναι ο προβληματισμός που υπάρχει σε διοικήσεις αλλά και εργαζομένους για τη δυνατότητα των εταιριών αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας να ανταποκριθούν το φθινόπωρο στις οικονομικές υποχρεώσεις τους έναντι τόσο των εργαζομένων τους όσο και των προμηθευτών τους.

Η απροθυμία των τραπεζών να δανείσουν τον ΟΑΣΑ και παράλληλα οι ισχυρές πιέσεις της τρόικας για περικοπή της χρηματοδότησης προς τους ελλειμματικούς συγκοινωνιακούς φορείς δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Το προηγούμενο διάστημα ο ΟΑΣΑ «μέτρησε» τις δυνάμεις του στην τραπεζική αγορά αναζητώντας δάνειο ύψους 300 εκατ. ευρώ προκειμένου να καλύψει τρέχουσες υποχρεώσεις, ωστόσο κατάφερε να εξασφαλίσει μόνο 170 εκατ. ευρώ, και μάλιστα με μη ανταγωνιστικά επιτόκια που καθιστούν απαγορευτικό το κόστος δανεισμού του.

Βέβαια, οι ανάγκες είναι ανελαστικές καθώς το ποσό των 300 εκατομμυρίων ευρώ αποτελεί περίπου το ήμισυ των αναγκών του για το τρέχον έτος, αφού για το 2010 ο οργανισμός θα χρειαστεί 650 εκατομμύρια για την κάλυψη των αναγκών του.

Ξαναβγαίνει στην αγορά για δάνειο ο ΟΑΣΑ

Πολύ σύντομα λοιπόν αναμένεται ότι ο ΟΑΣΑ θα απευθυνθεί και πάλι στις τράπεζες αναζητώντας ποσό περίπου 300 εκατομμυρίων ευρώ, αφού δεν έχει πλέον λαμβάνειν από το κράτος, καθώς τα 50 εκατομμύρια ευρώ που εκταμιεύτηκαν στο τέλος Ιουλίου ήταν η τελευταία δόση της κρατικής επιδότησης που, για φέτος τουλάχιστον, τελείωσε.

Γεγονός είναι πάντως ότι ακόμη και αν το εγχείρημα λήψης δανείου στεφθεί με επιτυχία και πάλι δεν είναι βέβαιο ότι ο ΟΑΣΑ θα καταφέρει να καλύψει τις ανάγκες του, αφού ποσό 150 εκατομμυρίων ευρώ θα πρέπει να επιστραφεί στο κράτος, καθώς πρόκειται για κάλυψη που δόθηκε από το Δημόσιο το τελευταίο διάστημα προκειμένου να καλυφθεί, μεταξύ άλλων, η μισθοδοσία της ΕΘΕΛ.

Υψηλά λειτουργικά κόστη

Για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας των συγκοινωνιακών φορέων απαιτούνται ιδιαίτερα υψηλά ποσά. Ενδεικτικό είναι ότι μόνο πέρυσι η ΕΘΕΛ, η εταιρία που στο τέλος Ιουνίου καθυστέρησε την καταβολή της μισθοδοσίας στο προσωπικό της λόγω άδειου ταμείου, για καύσιμα χρειάστηκε ποσό 45 εκατ. ευρώ, 14 εκατομμύρια ευρώ ήταν το κόστος των ανταλλακτικών, ενώ 11 εκατομμύρια πληρώθηκαν για ασφαλιστική κάλυψη. Συνολικά την προηγούμενη χρονιά η εταιρία είχε έξοδα 520 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων ποσοστό άνω του 60% ήταν δαπάνες προσωπικού.

Για την κάλυψη των αναγκών της κατά την προηγούμενη χρονιά η εταιρία επιδοτήθηκε από το κράτος με 75 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο το ποσό σταδιακά θα μειωθεί.

Η κυβέρνηση σε όλους τους τόνους δηλώνει ετοιμότητα να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι και από τις επιδοτήσεις που προβλέπονται για τους συγκοινωνιακούς φορείς.

Ωστόσο, ήδη στο σύνολό τους οι εταιρίες εκτέλεσης συγκοινωνιακού έργου δυσκολεύονται να ικανοποιήσουν τις οφειλές τους έναντι των προμηθευτών καυσίμων και ανταλλακτικών, με αποτέλεσμα η συνέχιση της λειτουργίας τους να καθίσταται εφικτή λόγω των διακανονισμών στους οποίους προχωρούν οι διοικήσεις.

Ακριβότερα εισιτήρια

Στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη μείωση των ελλειμμάτων θεωρείται βέβαιο ότι η κυβέρνηση τους επόμενους μήνες, και πάντως πριν από το τέλος του έτους, θα ανακοινώσει, μεταξύ άλλων δυσάρεστων μέτρων, και την απόφασή της για αύξηση της τιμής των εισιτηρίων. Σύμφωνα με τα υφιστάμενα στοιχεία, η τιμή του ενιαίου εισιτηρίου η οποία σήμερα είναι 1 ευρώ θα πρέπει να διαμορφωθεί στο 1,60 ευρώ προκειμένου να καλύπτεται το λειτουργικό κόστος.

Βέβαιο είναι ότι η τιμή του εισιτηρίου δεν θα καθοριστεί στο 1,60 ευρώ, αφού κάτι τέτοιο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μεγάλη απώλεια εσόδων και μείωση της επιβατικής κίνησης, ωστόσο το επιβατικό κοινό θα κληθεί να καλύψει μέρος του ποσού του 0,60 ευρώ που είναι η διαφορά, ενώ το υπόλοιπο θα συνεχίσει να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό με τη μορφή επιδότησης των συγκοινωνιακών φορέων.

Μεταξύ των σεναρίων που μελετώνται είναι η αύξηση τιμής του εισιτηρίου στο 1,20 ευρώ, δηλαδή επιβάρυνση 20 λεπτών ανά εισιτήριο, ενώ εξετάζεται και η διαμόρφωση διαφορετικών ζωνών εντός των οποίων θα μπορεί να κινείται ο επιβάτης.

Σε κάθε περίπτωση, λύση θα πρέπει να δοθεί και στο σοβαρό πρόβλημα των λαθρεπιβατών που χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς χωρίς να πληρώνουν εισιτήριο. Ο αποτελεσματικός έλεγχος της λαθρεπιβίβασης εκτιμάται ότι μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά έσοδα, αφού πρόκειται για ένα υπολογίσιμο ποσοστό της συνολικής επιβατικής κίνησης.