Η σημαντική υστέρηση των εσόδων, στην οποία οδήγησαν η διεύρυνση της ύφεσης και η αναποτελεσματικότητα του εσπρακτικού μηχανισμού του υπουργείου Οικονομικών, ήταν το βασικό χαρακτηριστικό του περυσινού προϋπολογισμού.

Μετά τις διαδοχικές αναθεωρήσεις του στόχου των εσόδων, η "μαύρη τρύπα" των εισπράξεων περιορίστηκε στα 298 εκατ. ευρώ, όμως, εάν ληφθεί υπόψη ο αρχικός στόχος του προγράμματος οικονομικής πολιτικής (μνημόνιο), η υστέρηση φτάνει τα 3,9 δισ. ευρώ.

Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού του 2010 αυξήθηκαν μόλις κατά 5,5%, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα έσοδα του 2009, και περιορίστηκαν στα 51,137 δισ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που συμφωνήθηκε με την τρόικα τον Μάιο του 2010 προέβλεπε ότι θα έπρεπε να είχαν αυξηθεί κατά 13,7%, σε σύγκριση με τα έσοδα του 2009, και να είχαν ανέλθει σε 55,124 δισ. ευρώ.

Το πρόβλημα με τα έσοδα θα ήταν ακόμα μεγαλύτερο εάν δεν είχε επιστρατευτεί η περαίωση, από την οποία μπήκε στα ταμεία του Δημοσίου 1 δισ. ευρώ το τελευταίο δίμηνο του έτους, ενώ κοντά στα 800 εκατ. ευρώ αναμένονται για το 2011.

Τα έσοδα του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων υπολογίζεται να έχουν ανέλθει σε 3,064 δισ. ευρώ το 2010, δηλαδή παρουσιάζονται αυξημένα κατά 50,2%, σε σχέση με τα έσοδα του ΠΔΕ του 2009! Σύμφωνα με το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής, τα έσοδα του ΠΔΕ θα έπρεπε να είχαν αυξηθεί κατά 59,7% και να είχαν ανέλθει σε 3,258 δισ. ευρώ.

Συνεπώς, και τα έσοδα του ΠΔΕ υστέρησαν του προβλεπόμενου στόχου κατά 196 εκατ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου τα έσοδα του ΠΔΕ ανέρχονταν σε 1,475 δισ. ευρώ. Μέσα σε έναν μήνα, τον Δεκέμβριο του 2010, φαίνεται να έχει εισπραχθεί μέσω του ΠΔΕ περίπου 1,6 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσό μεγαλύτερο από αυτό που είχε εισπραχθεί τους προηγούμενους 11 μήνες.

Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 65,368 δισ. ευρώ το 2010, σημειώνοντας μείωση 9% σε σχέση με το 2009. Σύμφωνα με το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής, θα έπρεπε να είχαν φτάσει στο επίπεδο των 67,87 δισ. ευρώ, δηλαδή να είχαν μειωθεί κατά 5,5%. Η πτώση των δαπανών ήταν μεγαλύτερη της προβλεπομένης κατά 2,5 δισ. ευρώ, αντισταθμίζοντας ένα σημαντικό μέρος της υστέρησης στο σκέλος των εσόδων.

Η πέραν των προβλέψεων μείωση των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού οφείλεται στις δραστικές περικοπές των μισθών και των συντάξεων, στις μεγαλύτερες των εκτιμήσεων μειώσεις των δαπανών για υγειονομική περίθαλψη και κοινωνική ασφάλιση, καθώς και στο πάγωμα των πληρωμών του Δημοσίου προς τους προμηθευτές του.

Οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων περικόπηκαν κατά 12%, από 9,588 δισ. ευρώ το 2009 σε 8,436 δισ. ευρώ το 2010. Σύμφωνα με το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής, θα έπρεπε να είχαν μειωθεί μόνο 4% και να είχαν διαμορφωθεί στα 9,2 δισ. ευρώ το 2010.

Πάντως, εάν ληφθούν υπόψη οι αναθεωρημένοι στόχοι, το έλλειμμα του προϋπολογισμού το 2010 μειώθηκε κατά 36,5%, έναντι της αναθεωρημένης εκτίμησης για ετήσια μείωση σε ποσοστό 33,2%, όπως προκύπτει από τα αναθεωρημένα στοιχεία που ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών.

Σε απόλυτους αριθμούς, το έλλειμμα περιορίστηκε στα 19,6 δισ. ευρώ από 30,87 δισ. ευρώ το 2009, κυρίως λόγω της μείωσης των δαπανών και λιγότερο από την αύξηση των εσόδων.
 
"Δικλίδες"
 
Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι ο φετινός στόχος για εξοικονόμηση πόρων 14,3 δισ. ευρώ, προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα κατά 5 δισ. ευρώ εν μέσω ύφεσης, είναι σχεδόν ανέφικτος χωρίς τη λήψη πρόσθετων μέτρων, θέτει ασφαλιστικές δικλίδες με το επικείμενο φορολογικό νομοσχέδιο, όπως για παράδειγμα την κατάργηση της φορολογικής αμνηστίας μετά την πενταετία, η οποία τώρα διασφαλίζεται με συνεχείς παρατάσεις.

Στόχος είναι να ελεγχθούν όλες οι χρήσεις (με αξιόλογο φορολογικό αντικείμενο) για τις οποίες δεν έχει γίνει περαίωση. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου, θέτοντας ως όριο ένα συγκεκριμένο ύψος εσόδων, θα ελέγξουν όλες τις υποθέσεις που μπορούν να αποφέρουν έσοδα. Στην κατεύθυνση αυτή προωθείται και το μέτρο της κατάργησης της φορολογικής αμνηστίας στην πενταετία.