Σάρκα και οστά, σε ένα σχέδιο του 2006 που δεν υλοποιήθηκε ποτέ, στη δημιουργία και λειτουργία δηλαδή της Ζώνης Καινοτομίας Θεσσαλονίκης, ενός πρότυπου επιχειρηματικού οικονομικού οικοσυστήματος, τεχνολογίας, έρευνας και ανάπτυξης, επιχειρεί να δώσει το υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας με το σχέδιο νόμου "Κίνητρα Προσέλκυσης & Εγκατάστασης Επιχειρήσεων στη Ζώνη Καινοτομίας Θεσσαλονίκης", που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.

Βασικός στόχος είναι η Ζώνη Καινοτομίας Θεσσαλονίκης να αποτελέσει το κατάλληλο περιβάλλον όπου θα προσφέρονται δυνατότητες για καινοτόμες επιχειρηματικές δραστηριότητες, παραγωγή υψηλής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας και υποστήριξη επενδυτικών προτάσεων στρατηγικής σημασίας.

Για την επιτυχή υλοποίηση αυτού του σχεδίου και λειτουργίας της ζώνης αυτής, η οποία εδώ και περισσότερα από πέντε χρόνια ήταν άπιαστο όνειρο, δίνονται κίνητρα στις επιχειρήσεις, νέες, μικρές ή μεγάλες που θα εγκατασταθούν εντός της.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 7 του σχεδίου νόμου προβλέπεται ότι, με εξαίρεση το ΦΠΑ, απαλλάσσονται από κάθε φόρο, τέλος, εισφορά, δικαίωμα ή άλλη επιβάρυνση υπέρ του Δημοσίου, ΝΠΔΔ, δήμων και κοινοτήτων και τρίτων, κάθε εμπράγματη ή ενοχική δικαιοπραξία της Α.Ζ.Κ. ΑΕ (Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας Α.Ε.) οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στη Ζ.ΚΑΙ.Θ.

Επίσης, εκπίπτουν ολοσχερώς από τα καθαρά κέρδη όλες οι δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας.

Η συνολική φορολογική ελάφρυνση που προκύπτει από την εφαρμογή της διάταξης αυτής δεν υπερβαίνει το 25% του αθροίσματος των επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν σε περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία συνεχόμενα φορολογικά έτη. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις, που είναι εγκατεστημένες και λειτουργούν εντός της Ζ.ΚΑΙ.Θ. έχουν μειωμένο φορολογικό συντελεστή κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες από τον εκάστοτε ισχύοντα φορολογικό συντελεστή.

Σημειώνεται ότι τα θεματικά πεδία δραστηριοποίησης των επιχειρήσεων που θα μπορούν να υπάγονται στον παρόντα νόμο είναι ενδεικτικά τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (ICT), βιοτεχνολογίες και νανοτεχνολογίες τεχνολογίες υλικών, ανάπτυξη καινοτόμων ενεργειακών εφαρμογών και περιβάλλοντος - διαχείρισης φυσικών πόρων και ανακύκλωσης - αξιοποίησης απορριμμάτων - αποβλήτων.

Επιλέξιμες δαπάνες και όρια ενισχύσεων για τις νέες καινοτόμες επιχειρήσεις

Οι νέες καινοτόμες επιχειρήσεις τυγχάνουν δέσμης προνομιακών μέτρων, όπως επιχορήγηση επενδυτικού σχεδίου, το οποίο επιχορηγείται με ποσοστό 75%, και επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού κατά 75% και απαλλάσσονται από την καταβολή φόρου εισοδήματος μη διανεμόμενα κέρδη από το σύνολο των δραστηριοτήτων τους την πρώτη 10ετία από την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.

Ο φόρος εισοδήματος από τον οποίο απαλλάσσεται η επιχείρηση δύναται να φθάνει μέχρι 75% του κόστους της επένδυσης και η εν λόγω απαλλαγή συνίσταται στον σχηματισμό ανάλογου αφορολόγητου αποθεματικού.

Παράλληλα, επιδοτούνται οι θέσεις απασχόλησης που δημιουργούνται από το επενδυτικό σχέδιο και η παραπάνω επιδότηση συνίσταται στην κάλυψη, επί μία διετία, κατά 75% του μισθολογικού κόστους των δημιουργούμενων καθαρών θέσεων απασχόλησης, ενώ επιδοτείται κατά 75% το επιτόκιο δανείου επένδυσης για το χρονικό διάστημα μέχρι την αποπληρωμή του δανείου και όχι πέραν των 10 ετών.

Τα εν λόγω προνομιακά μέτρα δύνανται να εφαρμοστούν μεμονωμένα (επιχορήγηση επενδυτικού σχεδίου, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού, ενίσχυση απασχόλησης). Οι ενισχύσεις, η φορολογική απαλλαγή και η επιδότηση επιτοκίου αναγόμενες σε Ακαθάριστο Ισοδύναμο Επιχορήγησης δύνανται να εφαρμοστούν συνδυαστικά και μέχρι το ανώτατο ποσοστό 75% του κόστους της επένδυσης. Σημειώνεται ότι ανώτατο όριο του ποσού των παρεχόμενων ενισχύσεων δεν υπερβαίνει το 1,5 εκατ. ευρώ για το διάστημα όπου η περιοχή της Ζώνης Καινοτομίας Θεσσαλονίκης είναι επιλέξιμη.

Επιλέξιμες δαπάνες, προϋποθέσεις και όρια ενισχύσεων μεγάλων εταιριών

Επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της καινοτομίας ή υψηλής τεχνολογίας ενισχύονται με δέσμη μέτρων, η οποία περιλαμβάνει ενισχύσεις ή ελαφρύνσεις σε ποσοστά τα οποία δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται κατά περίπτωση από τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για την κεντρική Μακεδονία.

Ειδικότερα, για τις μεγάλες επιχειρήσεις και τμήματα έρευνας και ανάπτυξης μεγάλων πολυεθνικών επιχορηγείται με ποσοστό 30% το κόστος επενδυτικού σχεδίου και επιδοτούνται κατά 30% οι καταβαλλόμενες δόσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης. Απαλλάσσονται από την καταβολή φόρου εισοδήματος μη διανεμόμενα κέρδη από το σύνολο των δραστηριοτήτων τους της πρώτης 10ετίας από την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, το οποίο αφορά σε πάγια στοιχεία ενεργητικού ή σε δαπάνη χρηματοδοτικής μίσθωσης.

Επίσης, προβλέπεται ότι ο φόρος εισοδήματος, από τον οποίο απαλλάσσεται η επιχείρηση δύναται να φθάνει μέχρι 30% του κόστους της επένδυσης και η εν λόγω απαλλαγή συνίσταται στον σχηματισμό ανάλογου αφορολόγητου αποθεματικού.

Επιπλέον, επιδοτούνται οι θέσεις απασχόλησης που δημιουργούνται από το επενδυτικό σχέδιο κατά 30% του μισθολογικού κόστους των δημιουργούμενων θέσεων απασχόλησης, κι ακόμα επιδοτείται κατά 30% το επιτόκιο δανείου επένδυσης.

Για τις μεσαίες επιχειρήσεις ισχύουν όλες οι ενισχύσεις - ελαφρύνσεις που ισχύουν για τις μεγάλες επιχειρήσεις με ποσοστό ενίσχυσης προσαυξημένο κατά 10%, ενώ επιχορηγείται το κόστος τεχνολογικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών με ποσοστό 40%.

Για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις ισχύουν και σε αυτήν την περίπτωση όλες οι ενισχύσεις - ελαφρύνσεις που ισχύουν στις μεγάλες επιχειρήσεις με ποσοστό ενίσχυσης προσαυξημένο κατά 20%. Παράλληλα, επιχορηγείται το κόστος τεχνολογικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών με ποσοστό 50%.

Για μεγάλα επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμες δαπάνες, το προσαρμοσμένο ανώτατο όριο ενίσχυσης ανέρχεται στο 100% για επιλέξιμες δαπάνες έως 50 εκατ. ευρώ, 50% του ανώτατου ορίου για το τμήμα της επιλέξιμης δαπάνης από 50 έως 100 εκατ. ευρώ και 34% του ανώτατου ορίου για το τμήμα της επιλέξιμης δαπάνης άνω των 100 εκατ. ευρώ.

Προϋποθέσεις και περιορισμοί

Το ελάχιστο ύψος επένδυσης που δύναται να υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος νόμου είναι 30.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις όπου επιλέγονται ως μέτρα ενίσχυσης η επιχορήγηση και η επιλέξιμη δαπάνη, υπολογίζεται με βάση το κόστος των επενδύσεων σε ενσώματα και άυλα στοιχεία του ενεργητικού ή σύμφωνα με το κόστος απόκτησης σε περίπτωση εξαγοράς, η ιδία συμμετοχή της επιχείρησης πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 20% των επιλέξιμων δαπανών, ή σε 10% για τις νέες καινοτόμες επιχειρήσεις. Τυχόν δάνειο που θα χρησιμοποιηθεί πέραν της ιδίας συμμετοχής ως συνεισφορά στην ιδιωτική συμμετοχή δεν θα πρέπει να περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

Το σύνολο της επιχορηγούμενης επένδυσης ή οι επιχορηγούμενες θέσεις απασχόλησης πρέπει να παραμείνουν και να λειτουργούν στην περιοχή για περίοδο τουλάχιστον πέντε ετών, ή τριών εφόσον πρόκειται για ΜμΕ. Επίσης, προβλέπεται ότι, εφόσον αιτιολογείται, η επένδυση δύναται να τροποποιείται στα επιμέρους στοιχεία κόστους ή να αυξάνεται το κόστος αυτής μέχρι το ανώτατο ποσοστό του 10%. Παράταση της ολοκλήρωσης της επένδυσης είναι δυνατή για μέγιστο διάστημα δύο χρόνων.

Σημειώνεται επίσης ότι η επένδυση αντικατάστασης δεν είναι επιλέξιμη, ενώ η αγορά γης είναι επιλέξιμη σε ποσοστό μέχρι 10% του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου.

Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες των μεγάλων επιχειρήσεων για αγορά άυλων στοιχείων, όπως δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας, αδειών εκμετάλλευσης, τεχνογνωσίας ή μη νομικά κατοχυρωμένων τεχνικών γνώσεων, είναι επιλέξιμες μέχρι το 50% του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου. Ενώ οι δαπάνες των ΜμΕ, που αφορούν σε τεχνολογικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένων των προκαταρκτικών μελετών) και σε συμμετοχή σε εκθέσεις, οι οποίες συνδέονται με την επένδυση, είναι δυνατόν να λαμβάνονται υπόψη έως το 50% του επιλέξιμου κόστους της επένδυσης.