Αίσθηση προκαλεί σε όσους παρακολουθούν την υπόθεση απελευθέρωσης των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών η απουσία των ΚΤΕΛ από το κάδρο του ανοίγματος των επαγγελμάτων. Ωστόσο, φαίνεται ότι η απουσία αυτή μόνο προσωρινή είναι, καθώς στα σχέδια του αρμόδιου υπουργείου το επόμενο εγχείρημα είναι και η απελευθέρωση του συγκεκριμένου κλάδου.

Άλλωστε, προς την κατεύθυνση αυτήν κινείται και η μελέτη την οποία έχει ζητήσει το υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και η οποία έχει στόχο να εξετάσει τις δυνατότητες απελευθέρωσης του συγκεκριμένου κλάδου.

Η μελέτη

Η συγκεκριμένη μελέτη, που αναμένεται να είναι έτοιμη στις αρχές του επόμενου χρόνου, θα εξετάσει τη λειτουργία του συστήματος των ΚΤΕΛ και τις δυνατότητες απελευθέρωσης της αγοράς. Για τη διαμόρφωση της τελικής πρότασης θα ληφθούν σοβαρά υπόψη και τα δεδομένα που ισχύουν σε πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, πρόκειται να μελετηθούν και να αξιολογηθούν τα δεδομένα που ισχύουν στη λειτουργία της αγοράς των υπεραστικών επιβατικών μεταφορών στη Γαλλία, στη Γερμανία, στη Μ. Βρετανία, στην Αυστρία και στη Σουηδία, δηλαδή στις μεγαλύτερες χώρες της Ε.Ε. αλλά και σε κράτη που έχουν πληθυσμό παρόμοιο με αυτόν της χώρας μας.

Τα ΚΤΕΛ ιδρύθηκαν πριν από 60 χρόνια. Την τελική τους μορφή έλαβαν με διάταγμα του 1973, ενώ με νόμο που ψηφίστηκε πριν από 10 χρόνια θεσπίστηκε το πλαίσιο λειτουργίας τους και μετατράπηκαν σε ανώνυμες εταιρίες.

Η ιδιοκτησία των λεωφορείων ανήκει στους ιδιοκτήτες-μετόχους, ενώ η χρήση τους στο ΚΤΕΛ. Πρόκειται για ιδιωτικές επιχειρήσεις στις οποίες όμως το κράτος ασκεί άμεση εποπτεία καθορίζοντας, με υπουργική απόφαση, τα κόμιστρα.

Πρόκειται, στην ουσία, για ένα... κλειστό κλαμπ καθώς σε όλη τη χώρα λειτουργούν συνολικά 62 ΚΤΕΛ τα οποία έχουν στόλο 4.199 λεωφορείων. Η είσοδος για κάποιον ενδιαφερόμενο είναι αρκετά δύσκολη αφού στην αγορά το κόστος απόκτησης μιας άδειας ΚΤΕΛ είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Οι άδειες είναι συγκεκριμένες και οι εμπορευσιμότητά τους μικρή αφού οι ιδιοκτήτες που απαρτίζουν το κοινό ταμείο σπανίως προχωρούν στην πώλησή τους γιατί συνήθως τις παραχωρούν στα παιδιά τους.

ΠΟΑΥΣ: Έχουμε συμβάσεις έως το 2019

Πάντως, και στην περίπτωση αυτήν, το ενδεχόμενο απελευθέρωσης της αγοράς, η οποία είναι σαφές ότι έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά εν συγκρίσει π.χ. με τις αγορές των ταξί ή των φορτηγών, συναντά δυναμική αντίδραση από την πλευρά των άμεσα ενδιαφερόμενων ιδιοκτητών.

Ο επί χρόνια πρόεδρος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Αυτοκινητιστών Υπεραστικών Συγκοινωνιών (ΠΟΑΥΣ) Σοφ. Φάτσιος σημειώνει με έμφαση ότι δεν τίθεται θέμα απελευθέρωσης καθώς τα ΚΤΕΛ εκτελούν δημόσια συγκοινωνία και οι συμβάσεις έργων που έχουν υπογράψει φτάνουν έως το 2019.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στην περίπτωση των ΚΤΕΛ το κράτος καθορίζει όχι μόνο την τιμολογιακή πολιτική αλλά και τα δρομολόγια.

Απελευθέρωση ζητούν τα τουριστικά λεωφορεία

Την ίδια όμως ώρα, η απελευθέρωση των ΚΤΕΛ είναι ένα αίτημα που εδώ και πολλά χρόνια θέτουν, όπως και στην περίπτωση του κλάδου των ταξί, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό χώρο, οι οποίες θεωρούν ότι το υφιστάμενο καθεστώς θίγει τα συμφέροντά τους.

Ειδικότερα, εκπροσωπώντας τον ευθέως ανταγωνιστικό κλάδο των τουριστικών λεωφορείων, η Γενική Πανελλαδική Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Τουρισμού (ΓΕΠΟΕΤ) ζητά να εφαρμοστεί και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πρόσφατος νόμος 3919/2011 για την απελευθέρωση των επαγγελμάτων, τον οποίο ο υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων επικαλείται για την απελευθέρωση των ταξί και των φορτηγών - βυτιοφόρων. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα ΚΤΕΛ και τα τουριστικά λεωφορεία έχουν εδώ και χρόνια κόντρα.

Ζήτημα τα δρομολόγια της άγονης γραμμής

Μεταξύ των σκέψεων που υπάρχουν για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να ανοίξει η αγορά των ΚΤΕΛ είναι η διενέργεια διαγωνισμών για όλα τα επιβατικά δρομολόγια, εξαιρουμένων βεβαίως των αστικών, που διενεργούνται από άλλους φορείς.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει η λύση που θα δοθεί να περιλαμβάνει και την επαρκή εξυπηρέτηση των αποκαλούμενων «άγονων γραμμών», που αφορούν σε μεγάλο μέρος της ελληνικής επαρχίας το οποίο δεν αποφέρει κέρδη στα ΚΤΕΛ, ωστόσο σήμερα η εξυπηρέτησή του είναι υποχρεωτική.

Να σημειώσουμε, τέλος, ότι τα τελευταία χρόνια τα ΚΤΕΛ, κάνοντας χρήση των γενναιόδωρων προγραμμάτων ανανέωσης του στόλου τους, διαθέτουν έναν εξαιρετικά σύγχρονο στόλο οχημάτων, ο οποίος απαρτίζεται από λεωφορεία με μέσο όρο ηλικίας τα πέντε έτη.