Περισσότερες από 90.000 ελληνικές ΜμΕ αναγκάστηκαν να κατεβάσουν ρολά από το 2008 μέχρι το 2011, με τις προβλέψεις για τη φετινή χρονιά να παραμένουν δυσοίωνες. Τα στοιχεία αυτά, περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα έκθεσης αξιολόγησης των επιδόσεων που σημείωσαν οι ΜμΕ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σύμφωνα με την έρευνα στην Ελλάδα ο αριθμός των ΜμΕ τη φετινή χρονιά αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω στις 758.701 επιχειρήσεις από 765.839 πέρυσι και 856.137 που ήταν το 2007, για να αρχίσει να ανακάμπτει το 2013 οπότε εκτιμάται ότι ο αριθμός τους θα αυξηθεί στις 762.280, πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2011.

Όπως σημειώνεται σε σχετικό έγγραφο της Ε.Ε., στην Ελλάδα οι ΜμΕ είναι πολύ σημαντικές σε σχέση με το μέσο όρο των χωρών της. Ωστόσο, η κρίση έχει προκαλέσει δραματική συρρίκνωσή τους.

Παρά τη σημαντική αυτή απώλεια, οι ΜμΕ στη χώρα εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το 99,9% του συνόλου των επιχειρήσεων και καλύπτουν το 69,9% της οικονομικής προστιθέμενης αξίας και το 85,1% της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα (εξαιρείται ο χρηματοπιστωτικός).

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι το 24% των ΜμΕ δραστηριοποιούνται στους τομείς της υψηλής τεχνολογίας και έντασης γνώσης, τομείς υπηρεσιών που θεωρούνται κλειδί για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Εκτός από την Ελλάδα σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στο σύνολο της Ευρώπης, οι οποίες εξακολουθούν να αγωνίζονται για την ανάκαμψη.

Παρά τις προκλήσεις που παρουσιάζει το δύσκολο περιβάλλον, οι ΜμΕ δικαίωσαν τον ρόλο τους ως κύριου άξονα της ευρωπαϊκής οικονομίας, που αντιπροσωπεύει πάνω από το 98% όλων των επιχειρήσεων με περίπου 20,7 εκατομμύρια εταιρείες και περισσότερους από 87 εκατομμύρια εργαζομένους.

Τη μερίδα του λέοντος (92,2%) των ΜμΕ εκπροσωπούν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από δέκα εργαζομένους. Εκτιμάται ότι οι ΜμΕ αντιπροσωπεύουν το 67% της συνολικής απασχόλησης και το 58% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (ΑΠΑ).

Οι επιδόσεις των ΜΜΕ διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών

Οι ΜμΕ στην Αυστρία και στη Γερμανία λειτούργησαν ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Οι κλάδοι των ΜμΕ σε αυτές τις χώρες είναι οι μόνοι που υπερέβησαν τα προ της κρίσης του 2008 επίπεδα όσον αφορά τόσο την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ), όσο και την απασχόληση. Ωστόσο, στην πλειονότητα των κρατών-μελών, οι ΜΜΕ δεν έχουν κατορθώσει μέχρι στιγμής να επανέλθουν στα προ της κρίσης επίπεδά τους.

Ένα θετικό στοιχείο είναι ότι υπάρχουν αποδείξεις ότι όλο και περισσότερα κράτη-μέλη έχουν πρόσφατα καταφέρει να υπερβούν την κρίση, με τις ΜμΕ τους να αρχίζουν ξανά να αυξάνουν την απασχόληση και να αναπτύσσονται - προς την κατεύθυνση μιας βιωσιμότερης μεταστροφής στο μέλλον.

Μέχρι στιγμής, οι ΜΜΕ έχουν ανακάμψει πλήρως μόνο σε πολύ μικρό αριθμό χωρών. Η έκθεση διαπιστώνει ότι:

• Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες με αυξανόμενη ή τουλάχιστον σταθεροποιημένη ζήτηση βοηθούν τις ΜμΕ να διατηρήσουν ή ακόμη και να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους.

• Η πραγματική προστιθέμενη αξία της ανάπτυξης είναι αποτέλεσμα τόσο της αύξησης της απασχόλησης όσο και της αύξησης της πραγματικής παραγωγικότητας, με τη συμβολή της πρώτης να είναι σαφώς σε δεσπόζουσα θέση.

• Βοηθά επίσης εάν μια οικονομία είναι ισχυρή στον κλάδο της υψηλής και της μέσης τεχνολογίας, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών έντασης γνώσης.

• Η μείωση της απασχόλησης στις ΜμΕ των κρατών-μελών με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά ήταν επίσης πολύ πιο περιορισμένη απ’ ό,τι σε άλλες.

Επιπλέον, ένας αριθμός κυκλικών και διαρθρωτικών παραγόντων έχουν αντίκτυπο στις επιδόσεις των ΜΜΕ.

• Η πρόσβαση των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση επιδεινώθηκε κατά τους τελευταίους μήνες στα περισσότερα κράτη-μέλη, με σημαντικό αριθμό απορρίψεων αιτήσεων για τραπεζικά δάνεια.

• Υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι το επιχειρηματικό περιβάλλον στα επιμέρους κράτη-μέλη εξακολουθεί να διαφέρει σημαντικά.

Οι εταιρείες στις λεγόμενες «βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας» και στις «υπηρεσίες έντασης γνώσης» σημείωσαν ιδιαίτερα καλές επιδόσεις όσον αφορά την παραγωγικότητα και την απασχόληση. Εκτιμάται ότι υπάρχουν 46.000 ΜμΕ στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας (ΒΥΤ) στην Ε.Ε., και περισσότερες από 4,3 εκατομμύρια ΜμΕ που προσφέρουν υπηρεσίες έντασης γνώσης (ΥΕΓ).

Αυτές περιλαμβάνουν τις ΜμΕ που παράγουν φάρμακα, ηλεκτρονικά είδη ή που παρέχουν νομικές και λογιστικές υπηρεσίες, καθώς και τους κλάδους της επιστημονικής Ε&Α και των βιομηχανιών της δημιουργίας. Μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο (21,1%) όλων των ΜμΕ στην Ε.Ε.