Σε ερωτήματα του Χ.Α. που αφορούν σε τρεις σημειώσεις του ορκωτού λογιστή, αλλά και στη μείωση των ιδίων κεφαλαίων κατά τη χρήση του 2002, απαντά με επιστολή η εταιρία ΔΟΛ.

Σχετικά με τους λόγους στους οποίους οφείλεται η μείωση των ιδίων κεφαλαίων, ο ΔΟΛ επισημαίνει ότι σύμφωνα με τη δημοσιευμένη Συνοπτική Λογιστική Κατάσταση της 31/12/2002 τα ίδια κεφάλαια στις 31/12/2002 ανέρχονταν σε 172.994 χιλ. ευρώ έναντι 183.681 χιλ. ευρώ στις 31/12/2001.

Η παρατηρούμενη μείωση των ιδίων κεφαλαίων οφείλεται κατά κύριο λόγο στον συμψηφισμό προβλέψεων υποτίμησης χρεογράφων με την καθαρή θέση της εταιρίας.

Εικότερα, τονίζεται ότι ο ΔΟΛ κατά πάγια τακτική πλέον αποτιμά τα εισηγμένα χρεόγραφα που έχει στην κυριότητά του, σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 6 του Ν. 2190/1920, στις τρέχουσες τιμές τους, επιθυμώντας να παράσχει στους μετόχους και τους επενδυτές του όσο το δυνατόν πιο ακριβή εικόνα για την αξία του χαρτοφυλακίου του.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, στις 31/12/2002 προέκυψε διαφορά αποτίμησης των εισηγμένων μετοχών συνολικού ύψους 12.508 χιλ. ευρώ, η οποία μετά τον συμψηφισμό της με κέρδη ύψους 2.297 χιλ. ευρώ -επίσης από την αποτίμηση συμμετοχής σε εταιρία με μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α.– διαμορφώθηκε σε 10.211 χιλ. ευρώ και με βάση τις διατάξεις του άρθρου 2 του Ν. 2992/2002 μεταφέρθηκε απευθείας σε μείωση των ιδίων κεφαλαίων.

Σημειώνεται στην απαντητική επιστολή ότι το αποτέλεσμα της αποτιμήσεως είναι λογιστικό, δεδομένου ότι επί του παρόντος η εταιρία δεν προτίθεται να εκποιήσει με ζημία το χαρτοφυλάκιο των εισηγμένων χρεογράφων της.

Ως σημαντικό στην επιστολή αναφέρεται ότι κατά τη χρήση 2002 η εταιρία προχώρησε σε εξυγίανση του ισολογισμού της –και αντίστοιχη αναμόρφωση του ισολογισμού της 31/12/2001- απεικονίζοντας τη συνολική αξία των ιδίων μετοχών που έχει στο χαρτοφυλάκιό της αφαιρετικά των ιδίων κεφαλαίων.

Σε ερώτημα του Χ.Α. εάν επιβαρύνθηκαν άμεσα τα ίδια κεφάλαια της εταιρίας με ποσά τα οποία θα έπρεπε να είχαν βαρύνει προηγουμένως τα αποτελέσματα και να είχαν μεταφερθεί, μέσω αυτών, στα ίδια κεφάλαια και ποια είναι η επίπτωση στα παρουσιαζόμενα αποτελέσματα από τυχόν τέτοιους λογιστικούς χειρισμούς, η εταιρία τονίζει στην απάντησή της ότι δεν προέβη σε λογιστικούς χειρισμούς, αντίθετα, όπως προαναφέρθηκε, εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 2 του Νόμου 2992/2002, σύμφωνα με τις οποίες προβλέπεται ότι το αποτέλεσμα της αποτίμησης των εισηγμένων μετοχών δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα, αλλά μεταφέρεται σε ειδικό λογαριασμό των ιδίων κεφαλαίων. Ταυτόχρονα επιβάρυνε τα αποτελέσματα της χρήσεως 2002 με προβλέψεις υποτιμήσεως λοιπών χρεογράφων (μερίδια Αμοιβαίων Κεφαλαίων), ύψους 1.018 χιλ. ευρώ, ως όφειλε σύμφωνα με τον Κ.Ν. 2190/20.

Αναφορικά με τις προοπτικές διαμόρφωσης των λειτουργικών εσόδων, σημειώνεται ότι κατά τη χρήση 2002 στη διαμόρφωση του κύκλου εργασιών της εταιρίας συμμετείχαν κατά προσέγγιση με 50% τα έσοδα από κυκλοφορία των εντύπων (εφημερίδων και περιοδικών), με 45% τα έσοδα από διαφημιστικές καταχωρίσεις και με 5% λοιπά έσοδα από παροχή υπηρεσιών και πωλήσεις προϊόντων και υποπροϊόντων.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι σαφές ότι οι σημαντικότεροι παράγοντες για τη μελλοντική πορεία των εργασιών της εταιρίας είναι αφενός η διαμόρφωση της συνολικής κυκλοφορίας των εντύπων και της διαφημιστικής δαπάνης, αφετέρου δε η επίδοση των εντύπων της εταιρίας αναφορικά με τις θέσεις κυκλοφορίας και αναγνωσιμότητας που κατέχουν και κατ’ επέκταση με την απορρόφηση της διαφημιστικής δαπάνης.

Επισημαίνεται στην απαντητική επιστολή ότι τα έντυπα της ΔΟΛ κατά το έτος 2002 κατατάσσονταν στις πρώτες θέσεις τόσο από άποψη κυκλοφορίας και αναγνωσιμότητας όσο και από άποψη απορρόφησης διαφημιστικής δαπάνης, βελτιώνοντας περαιτέρω τα μερίδια αγοράς που κατείχαν το 2001, ενώ και τα αντίστοιχα μεγέθη στο 1ο δίμηνο του 2003 αποδεικνύουν την εδραίωσή τους στις πρώτες θέσεις.

Επιπλέον η εταιρία καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες για την ανανέωση των εντύπων της και τη διατήρηση της πρωτοπόρου θέσης της στην έκδοση και την εγκαθίδρυση νέων εντύπων. Η κατάταξη των εντύπων της ΔΟΛ Α.Ε. στις πρώτες θέσεις κυκλοφορίας, καθώς επίσης και η προσδοκώμενη αύξηση της διαφημιστικής δαπάνης, προβλέπεται να επιφέρουν αύξηση των εσόδων κυκλοφορίας, αλλά κυρίως των εσόδων από απορρόφηση διαφημιστικής δαπάνης, τα οποία άλλωστε αποτελούν και τον βασικό κορμό των εισροών για την εταιρία μας. Εντούτοις δεν πρέπει να αγνοήσουμε το γεγονός ότι τόσο η κυκλοφορία των εντύπων όσο και η διαφημιστική δαπάνη εξαρτώνται άμεσα από διεθνείς συγκυρίες και θεμελιώδη μακροοικονομικά μεγέθή και κατά συνέπεια είναι δύσκολο να προβλεφθεί η εξέλιξή τους.

Αναφορικά με το σκέλος των εξόδων επισημαίνεται ότι ήδη από τη χρήση του 2002 καταβλήθηκε συστηματική προσπάθεια για τον περιορισμό των λειτουργικών δαπανών της εταιρίας, με αποτέλεσμα το λειτουργικό κόστος προ χρηματοοικονομικών εξόδων να μειωθεί κατά 2,5%, παρά την κατά 8,9% αύξηση των λειτουργικών εσόδων (κύκλος εργασιών και άλλα έσοδα εκμεταλλεύσεως) συγκριτικά με τη χρήση 2001. Ως συνέπεια των ανωτέρω, η εταιρία κατά τη χρήση 2002 επέστρεψε στη λειτουργική κερδοφορία καταγράφοντας λειτουργικά κέρδη 3.996 χιλ. ευρώ, έναντι ζημίας 8.385 χιλ. ευρώ που καταγράφηκε κατά τη χρήση 2001.

Η διοίκηση αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στον έλεγχο του κόστους, η δε προσπάθεια για τον περιορισμό του συνεχίζεται εντατικά και κατά το τρέχον έτος και εκτιμάται ότι τελικά ως ποσοστό επί των εσόδων θα διαμορφωθεί σε σχετικά χαμηλότερα επίπεδα από αυτά του 2002.

Ταυτόχρονα κατά το 2002 η εταιρία έβαλε σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα αναδιοργάνωσης του ομίλου που αφορά τόσο σε εταιρικούς μετασχηματισμούς, όσο και σε ενοποίηση υπηρεσιών, ανακατανομή δραστηριοτήτων και αρμοδιοτήτων, προκειμένου να επιτύχει την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των συνεργειών που προκύπτουν για την ίδια ως μητρική εταιρία αλλά και για το σύνολο του ομίλου.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται να δημιουργηθούν σημαντικές οικονομίες κλίμακας και βελτίωση των αποτελεσμάτων. Ωστόσο επισημαίνεται ότι οι εκτιμήσεις αυτές στηρίζονται στην παραδοχή των ομαλών εξελίξεων στην εγχώρια και διεθνή αγορά και δεν λαμβάνουν υπόψη τους έκτακτες αρνητικές συγκυρίες, όπως περαιτέρω αστάθεια στη Μ. Ανατολή, απευκταίες τρομοκρατικές ενέργειες κ.λπ., οι επιπτώσεις των οποίων είναι δύσκολο να εκτιμηθούν.

Ως προς τις παρατηρήσεις υπ΄ αριθμ 1, 2 και 3 από το Πιστοποιητικό του ορκωτού λογιστή ελεγκτή που περιλαμβάνεται στη λογιστική κατάσταση της 31/12/2002, η εταιρία τονίζει ότι η παρατήρηση 1 για τη κατηγορία ”Συμμετοχές σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις” αφορά:

α) Συμμετοχή σε εταιρία με μετοχές εισηγμένες στο Χ.Α. αξίας 17.716 χιλ. ευρώ που αποτιμήθηκε στην τρέχουσα αξία σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 2992/2002.

β) Συμμετοχή σε εταιρίες με μετοχές μη εισηγμένες στο Χ.Α. αξίας 90.813 χιλ. ευρώ, από τις οποίες δεκαεπτά (17) με αξία κτήσεως 89.190 χιλ. ευρώ περίπου ελέγχονται από αναγνωρισμένους ελεγκτές, αποτιμήθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 28 του ΚΒΣ (Π.Δ. 186/92) στην αξία κτήσεώς τους.

Εάν οι συμμετοχές αυτές είχαν αποτιμηθεί με βάση την εσωτερική λογιστική τους αξία συνολικά, αυτή θα ήταν μικρότερη κατά 12.645 χιλ. ευρώ περίπου, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 6 του Ν. 2190/20, (μικρότερη τιμή μεταξύ αξίας κτήσεως και εσωτερικής λογιστικής αξίας ανά συμμετοχή με βάση τους τελευταίους δημοσιευμένους ισολογισμούς τους) θα ήταν μικρότερη κατά 37.430 χιλ. ευρώ, με επίπτωση 11.144 χιλ. ευρώ στα αποτελέσματα της παρούσης χρήσεως και 26.286 χιλ. ευρώ των προηγουμένων χρήσεων”.

Η εταιρία κατά πάγια τακτική αποτιμά τις συμμετοχές της σε εταιρίες μη εισηγμένες στο Χ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 28 του ΚΒΣ (Π.Δ. 186/92), στην αξία κτήσεώς τους, συνεκτιμώντας ότι για τις εταιρίες στις οποίες η ΔΟΛ είναι ιδρυτική μέτοχος το κόστος συμμετοχών αναφέρεται στην αρχική εισφορά ίδρυσης και τις εν συνεχεία αυξήσεις του κεφαλαίου.

Από τις παραπάνω εταιρίες ορισμένες είναι κερδοφόρες και η καθαρή τους θέση υπερβαίνει την αξία κτήσεώς τους, με αποτέλεσμα να υφίστανται σημαντικές υπεραξίες.

Εντούτοις υπάρχουν και εταιρίες οι οποίες βρίσκονται στο αρχικό στάδιο λειτουργίας τους και καταγράφουν λειτουργικές ζημίες, με αποτέλεσμα η καθαρή τους θέση να υπολείπεται επί του παρόντος της αξίας κτήσεώς τους.

Για τις εταιρίες αυτές η ΔΟΛ προσδοκά ότι θα υπάρξει αναστροφή των ζημιογόνων αποτελεσμάτων τους. Για τις εταιρίες τις οποίες η ΔΟΛ εξαγόρασε η διαφορά μεταξύ της αξίας κτήσεως και της πραγματικής καθαρής δεν συνιστά μόνιμη μείωση της αξίας τους, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος αναφέρεται σε υπεραξία κατά την εξαγορά τους.

Οι εκτιμήσεις της εταιρίας είναι ότι οι προοπτικές τους είναι θετικές, γεγονός άλλωστε που οδήγησε και στην εξαγορά τους. Σε κάθε περίπτωση πάντως και εφόσον επέλθει πραγματική απαξίωση ενδεχόμενης συμμετοχής της σε κάποια εταιρεία, η ΔΟΛ διενεργεί τις σχετικές προβλέψεις ούτως ώστε στον ισολογισμό της να απεικονίζεται η πραγματική αξία των συμμετοχών της και κατά συνέπεια η πραγματική εικόνα της οικονομικής και περιουσιακής διάρθρωσης της εταιρίας.

Στην παρούσα κατάσταση δεν υφίσταται επίπτωση επί της περιουσιακής διάρθρωσης της εταιρίας, δεδομένου ότι η αναφορά του ορκωτού ελεγκτή λογιστή οφείλεται σε αυστηρή εφαρμογή των προβλέψεων του Κ.Ν. 2190/20, παραβλέποντας τόσο την παρούσα λογιστική αξία των συμμετοχών όσο και τις υπάρχουσες υπεραξίες με βάση τις θετικές προοπτικές των εταιριών στις οποίες συμμετέχει η ΔΟΛ.

Σημειώνεται ότι κατά την κρίση της εταιρίας, για την καλύτερη απόδοση της πραγματικής περιουσίας της, εν όψει μάλιστα και της εφαρμογής των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων βάσει των οποίων επιτρέπεται η εμφάνιση των θυγατρικών στα βιβλία της μητρικής με την αξία κτήσεώς τους (ΔΛΠ 27), οι παραπάνω συμμετοχές θα πρέπει να συνεχίσουν να εμφανίζονται στην αξία κτήσεώς τους, λαμβανομένου επιπλέον υπόψη ότι οι συμμετoχές αυτές συνιστούν μακροπρόθεσμες επενδύσεις στρατηγικού χαρακτήρα.

Για την παρατήρηση 2, που αφορά στην κάλυψη πιθανής ζημίας από τη ρευστοποίηση επισφαλών, επίδικων και καθυστερημένων απαιτήσεων, συνολικού ποσού 5.877 χιλ. ευρώ, η εταιρία έχει σχηματίσει βάσει του άρθρου 31 παρ. 1θ του Ν. 2238/1994 πρόβλεψη 759 χιλ. ευρώ.

Για τη διαφορά 5.118 χιλ. ευρώ η εταιρία δεν έχει σχηματίσει πρόβλεψη, σε βάρος των αποτελεσμάτων χρήσεως 383 χιλ. ευρώ και προηγούμενων χρήσεων 4.735 χιλ. ευρώ”.

Οι ορκωτοί ελεγκτές – λογιστές, κατά πάγια τακτική, προβαίνουν στην εκτίμηση της εισπραξιμότητας του συνόλου των απαιτήσεων βασιζόμενοι αυστηρά στη μακροχρόνια κατά την κρίση τους εκκρεμότητα από την ημερομηνία της λογιστικής τους αποτύπωσης.

Η οικονομική διεύθυνση της εταιρίας κάνει συγκεκριμένες αξιολογήσεις συνεκτιμώντας την ύπαρξη και συνέχιση της δραστηριότητας των πελατών της σε συνδυασμό με τη φερεγγυότητα των επιχειρήσεών τους, τις τρέχουσες συγκυρίες της αγοράς και τη μακροβιότητα των σχέσεων της εταιρίας με τους συγκεκριμένους πελάτες. Σύμφωνα με τα ανωτέρω η εταιρία εκτιμά ότι κατά το μεγαλύτερο μέρος τους οι αναφερόμενες ως ”επισφαλείς” απαιτήσεις θα εισπραχθούν, θεωρώντας επαρκή την πρόβλεψη ύψους 759 χιλ. ευρώ που έχει ήδη διενεργήσει για τις επισφάλειες που ενδεχόμενα να προκύψουν εντός της τρέχουσας χρήσεως.

Στο ανωτέρω πλαίσιο κρίνεται ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε επίπτωση επί της οικονομικής της θέσης και της περιουσιακής διάρθρωσης από τη συγκεκριμένη παρατήρηση του ορκωτού ελεγκτή λογιστή. Επιπλέον επισημαίνεται ότι η εταιρία έχει προβεί σε ασφάλιση των απαιτήσεών της έναντι τρίτων, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει ενδεχόμενους κινδύνους πέρα των προβλέψεών της.

Η εταιρία δεν προτίθεται να προβεί σε περαιτέρω λογιστική διευθέτηση σχετικά με τις απαιτήσεις που δεν έχουν καταστεί ανεπίδεκτες εισπράξεως, αντίθετα εφαρμόζει πλήρως τον Κ.Ν. 2190/1920 και αποσβένει πλήρως τις ανεπίδεκτες εισπράξεως απαιτήσεις, και τούτο εφόσον έχει εξαντλήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της από τον Νόμο για την είσπραξή τους.

”Στη παρατήρηση 3, που αφορά στους λογαριασμούς των απαιτήσεων, περιλαμβάνεται και απαίτηση συνολικού ύψους 5.430 χιλ. ευρώ από εταιρεία που έχει τεθεί υπό εκκαθάριση, για την οποία δεν έχει σχηματιστεί πρόβλεψη σε βάρος των αποτελεσμάτων”.

Η εν λόγω παρατήρηση αναφέρεται σε απαιτήσεις της εταιρίας από την εταιρία Φτερωτός Ερμής, στην οποία συμμετείχε η θυγατρική μας ΔΟΛ Digital με 42,5%. Οι απαιτήσεις της εταιρίας μας προέκυψαν κυρίως από την παροχή υπηρεσιών με βάση σχετικές συμβάσεις μεταξύ της ΔΟΛ και της Φτερωτός Ερμής.

Η Φτερωτός Ερμής τέθηκε σε εκκαθάριση με απόφαση της ΕΓΣ της 26/6/2002 (έναρξη εκκαθάρισης 11/11/2002) και επί του παρόντος δεν έχουν ληφθεί από τους μετόχους οριστικές αποφάσεις για την επίλυση των θεμάτων που αφορούν στην αντιμετώπιση των υποχρεώσεών της.

Μετά τη λήψη οριστικών αποφάσεων και την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών η ΔΟΛ θα εκτιμήσει τη συνολική θέση της και, εφόσον κατά την εκτίμησή της εταιρίας μας προκύπτει ζημία, θα διενεργηθούν οι κατάλληλες προβλέψεις, με επιβάρυνση αντίστοιχα των αποτελεσμάτων και της καθαρής θέσης.

Τέλος, επισημαίνεται στην απαντητική επιστολή της ΔΟΛ ότι δεν έχει περιέλθει σε γνώση της κάποιο σημαντικό γεγονός, δυνάμενο να επηρεάσει δυσμενώς την περιουσιακή και οικονομική της διάρθρωση.