«Έφυγε» ο Νέλσον Μαντέλα

Ο Νέλσον Μαντέλα, ο «πατέρας της δημοκρατίας» της Νότιας Αφρικής και πρώτος μαύρος πρόεδρος της χώρας, άφησε απόψε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 95 ετών, μετά από μακρά, άνιση μάχη με τον θάνατο, ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Τζέικομπ Ζούμα.

Ο «Μαντίμπα» πέθανε γαλήνια στο σπίτι του στο Γιοχάνεσμπουργκ, περιστοιχισμένος από τα μέλη της οικογένειάς του.

«Το έθνος έχασε το σημαντικότερο τέκνο του, ο λαός έχασε τον πατέρα του», τόνισε, φανερά συγκινημένος και ντυμένος στα μαύρα ο Ζούμα, υπογραμμίζοντας ότι ο Μαντέλα διακρινόταν, πέρα από τους πολιτικούς αγώνες του, για την «ταπεινότητα, την ανθρωπιά και τη συμπόνια» που έδειχνε σε όλους.

«Οι σκέψεις και οι προσευχές μας αυτήν την ώρα είναι με την οικογένειά του, στην οποία οφείλουμε ευγνωμοσύνη διότι θυσίασε πολλά για να είναι ελεύθερος ο λαός μας», συνέχισε ο Ζούμα αναφερόμενος ονομαστικά στη σύζυγό του, την Γκράσα Μασέλ, την πρώην σύζυγό του Ουίνι Μαντέλα, «τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά του».

«Σκεφτόμαστε επίσης τους συντρόφους και τους φίλους του που πολέμησαν μαζί με τον Μαντίμπα, σκεφτόμαστε τον λαό που σήμερα θρηνεί τον χαμό του μοναδικού ανθρώπου που πάνω από όλους ενσάρκωσε τις ελπίδες του για ειρήνη και συμφιλίωση», τόνισε ο πρόεδρος.

Ο Ζούμα τόνισε ότι ο Μαντέλα θα κηδευτεί δημοσία δαπάνη και ότι οι σημαίες σε όλα τα δημόσια κτίρια θα κυματίζουν μεσίστιες από σήμερα Παρασκευή έως και την τέλεση της κηδείας του.

Η ζωή του Νέλσον Μαντέλα

Ο Νέλσον Μαντέλα (Nelson Rolihlahla Mandela) γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου 1918 στην Τράνσκεϊ της Νότιας Αφρικής. Δικηγόρος στο Γιοχάνεσμπουργκ, έγινε μέλος του ANC το 1944. Πήγε στο Γιοχάνεσμπουργκ επειδή οι γονείς του ήθελαν να τον παντρέψουν χωρίς να το θέλει αυτός. Για 20 χρόνια τέθηκε επικεφαλής στη μεγάλη εκστρατεία κατά της ρατσιστικής πολιτικής της κυβέρνησης της Νότιας Αφρικής.

Ήταν ο πρώτος έγχρωμος, δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής. Πριν εκλεγεί πρόεδρος, ήταν από τους επικεφαλής του κινήματος κατά του απαρτχάιντ και ενεργό μέλος του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου ANC (African National Congress).

Φυλακίστηκε για 27 χρόνια από το καθεστώς των λευκών. Ο Νέλσον Μαντέλα αποφυλακίστηκε τον Φεβρουάριο του 1990, αφού ο πρόεδρος Φρεντερίκ ντε Κλερκ αναγνώρισε το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο και ανέστειλε τις εκτελέσεις.

Ο Νέλσον Μαντέλα αμέσως παρότρυνε τις ξένες δυνάμεις να μην ελαττώσουν την πίεση που ασκούσαν στη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση για συνταγματική μεταρρύθμιση. Η απελευθέρωσή του το 1990 σημάδεψε την απαρχή θεμελιακών αλλαγών στο αφρικανικό κράτος, που οδήγησαν στην πτώση του ρατσιστικού του καθεστώτος.

Έγινε ο πρώτος πρόεδρος του αφρικάνικου λαού το 1994. Κατέκτησε το Νόμπελ Ειρήνης το οποίο μοιράστηκε με τον Φρεντερίκ Ντε Κλερκ.

Έχασε τον έναν γιο του από AIDS και τον άλλο σε τροχαίο δυστύχημα, το 1969 (σε τροχαίο έχασε και τη δισέγγονή του το 2010). Από τότε έγινε πολύ δραστήριος κατά του AIDS. Ο ίδιος δήλωνε ότι ο μόνος τρόπος να αναδείξουμε το AIDS ως φυσιολογική ασθένεια είναι να μην το κρύβουμε και να κάνουμε τους ανθρώπους να σταματήσουν να το θεωρούν κάτι που χτυπά ορισμένα άτομα τα οποία πηγαίνουν στην κόλαση και όχι στον παράδεισο.

Φόρος τιμής στον Μαντέλα από τους πολιτικούς ηγέτες παγκοσμίως

Ο θάνατος του Νέλσον Μαντέλα, του πρώτου μαύρου προέδρου της Νότιας Αφρικής, του ανθρώπου που πολέμησε το απαρτχάιντ και την αδικία, προκάλεσε κύμα έντονης συγκίνησης σε όλο τον κόσμο και έναν ποταμό δηλώσεων, φόρο τιμής προς αυτήν την ιδιαίτερη προσωπικότητα.

Κανένας αρχηγός κράτους, κάτοχος Βραβείου Νόμπελ ή κρατούμενος συνείδησης δεν είχε μέχρι σήμερα προκαλέσει τόση συγκίνηση και σεβασμό στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

Οι πολιτικοί ηγέτες που θα παραστούν στην κηδεία του πρώην προέδρου της Νότιας Αφρικής, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών, απέτισαν φόρο τιμής στον "Μαντίμπα", όπως τον αποκαλούσαν (από το όνομα της φυλής του), υπογραμμίζοντας την ποιότητα του ανθρώπου, ο οποίος ύστερα από 27 χρόνια στις φυλακές του απαρτχάιντ βγήκε από αυτές χωρίς ίχνος μνησικακίας, όπως μετέδωσε το Αθηναϊκό Πρακτορείο.

"Χάσαμε έναν από τους πιο σημαντικούς, τους πιο θαρραλέους άνδρες και έναν από τους πραγματικά καλούς ανθρώπους σ΄αυτήν τη Γη", δήλωσε ένας άλλος μαύρος πρόεδος, ο Μπαράκ Ομπάμα, με απόφαση του οποίου οι σημαίες κυματίζουν σήμερα μεσίστιες στις ΗΠΑ. "Χάρη στην ατσάλινη αξιοπρέπειά του και στην ακλόνητη βούλησή του να θυσιάσει τη δική του ελευθερία για την ελευθερία των άλλων άλλαξε τη Νότια Αφρική και μας συγκλόνισε όλους", υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-μουν έκανε λόγο για "πηγή έμπνευσης για τον κόσμο", υπογραμμίζοντας την αξιοπρέπεια και την ταπεινοφροσύνη του Νέλσον Μαντέλα. "Πρέπει να εμπνευστούμε από τη σοφία του, την αποφασιστικότητά του και τη δέσμευσή του για έναν καλύτερο κόσμο", τόνισε.

Τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ εξέφρασαν τον "βαθύ θαυμασμό τους για την ιδιαίτερη ηθική και πολιτική ποιότητα του Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος θα μείνει στη μνήμη όλων μας ως ο άνθρωπος που θυσίασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του για να μπορέσουν εκατομμύρια άλλοι να έχουν ένα καλύτερο μέλλον".

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος το 2006 είχε ζητήσει συγγνώμη για τα λάθη του κόμματός του την εποχή του απαρτχάιντ, δήλωσε ότι "έσβησε ένα φως" και χαιρέτισε "έναν μύθο στη ζωή και τώρα στον θάνατο".

Στην Ασία, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ χαιρέτισε τη "σημαντική συμβολή του στην εξέλιξη της ανθρωπότητας", ενώ ο Ινδός πρωθυπουργός Μαμοχάν Σινγκ τον χαρακτήρισε πραγματικό συνεχιστή της κληρονομιάς του Γκάντι, αναφερόμενος στον Μαχάτμα Γκάντι.

Ο Δαλάι Λάμα δήλωσε ότι έχασε "'έναν πολύτιμο φίλο" και χαιρέτισε "έναν θαρραλέο άνδρα, με αρχές και αδιαμφισβήτητη ακεραιότητα, έναν σπουδαίο αγωνιστή". Πέρα από την ποιότητα που είχε ως άνθρωπος, ο Νέλσον Μαντέλα θα παραμείνει στη μνήμη μας ως ένας ακούραστος αγωνιστής κατά του απαρτχάιντ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ τον χαρακτήρισε "σπουδαίο αγωνιστή", "ενσάρκωση του έθνους της Νότιας Αφρικής, θεμέλιο της ενότητάς του και περηφάνια όλης της Αφρικής".

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι το όνομα Μαντέλα "θα παραμείνει για πάντα συνδεδεμένο με τον αγώνα κατά της καταπίεσης".

Φόρο τιμής απέτισαν και ηγέτες πολλών χωρών της Αφρικής και χωρών που γνώρισαν την αποικιοκρατία. Ο πρόεδρος της Νιγηρίας Γκουντλάκ Τζόναθαν χαιρέτισε έναν από τους μεγαλύτερους απελευθερωτές στην Ιστορία.

Στη Βραζιλία, η πρόεδρος Ντίλμα Ρούσεφ τόνισε ότι "το παράδειγμα αυτού του μεγάλου ηγέτη θα καθοδηγεί όλους αυτούς που αγωνίζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη και την ειρήνη στον κόσμο", ενώ ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νίκολας Μαδούρο κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος.

Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς χαιρέτισε "ένα σύμβολο της απελευθέρωσης από την αποικιοκρατία και την κατοχή για όλους τους λαούς που επιθυμούν την ελευθερία".

Κάποιες από τις προσωπικότητες, πολιτικές ή άλλες, που εξέφρασαν τη λύπη τους για τον θάνατο του Μαντέλα, αλλά και τον σεβασμό τους προς το πρόσωπό του, είχαν την ευκαιρία να τον συναντήσουν προσωπικά.

"'Ηταν ένας υπέροχος άνθρωπος, με εξαιρετικό πολιτικό πνεύμα και έναν αξιοθαύμαστο τρόπο να γοητεύει τον κόσμο", τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, υπογραμμίζοντας ότι "με την αξιοπρέπειά του, την ευπρέπειά του και την ποιότητα της συγχώρεσης ο ρατσισμός έγινε όχι μόνο κάτι ανήθικο, αλλά κι ανόητο".

Ο θρύλος του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου Πελέ θρηνεί για τον θάνατο του Μαντέλα, "του ανθρώπου που ήταν ο ήρωάς μου, ο φίλος μου, ο σύντροφός μου στον αγώνα για το δίκαιο των λαών και για την ειρήνη στον κόσμο", όπως έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter.

Ο Νέλσον Μαντέλα τιμήθηκε το 1993 με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο μοιράστηκε με τον τελευταίο πρόεδρο του απαρτχάιντ Φρέντερικ Ντε Κλερκ. 'Ενας άλλος κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, ο Λεχ Βαλέσα, ιστορικός ηγέτης του πολωνικού εργατικού συνδικάτου Αλληλεγγύη, απέτισε φόρο τιμής "σε ένα μεγάλο σύμβολο του αγώνα κατά των φυλετικών διακρίσεων και του ρατσισμού".

Η Βιρμανή Αούνγκ Σαν Σου Κι, επίσης κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης, απέτισε φόρο τιμής "σε έναν σημαντικό άνθρωπο που μας έκανε να καταλάβουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο".

"Το Ιράν συμμετέχει στο πένθος των Νοτιοαφρικανών", έγραψε στον λογαριαμό του στο Twitter ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ.

Ωστόσο, τη μεγαλύτερη συγκίνηση έχει προκαλέσει ο θάνατος του Μαντέλα στην ίδια τη χώρα του.

"Ο Μαντίμπα μας δίδαξε πώς να ζούμε ενωμένοι και να πιστεύουμε στους εαυτούς μας", δήλωσε ένας άλλος ήρωας του αγώνα κατά του απαρτχάιντ και κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, ο αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου.

Ο Φρέντερικ Ντε Κλερκ, ο άνθρωπος που τον έβγαλε από τη φυλακή το 1990 δήλωσε ότι "το θάρρος, η γοητεία και η δέσμευση του Μαντέλα στη συμφιλίωση και το Σύνταγμα, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης όχι μόνο για τους Νοτιοαφρικανούς, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο". "Τατά (πατέρα) θα μας λείψετε. Όμως, να ξέρετε ότι το πνεύμα σας και το παράδειγμά σας θα είναι για πάντα εδώ για να μας οδηγεί προς το όραμα για μια καλύτερη και πιο δίκαιη Νότια Αφρική", τόνισε ο Ντε Κλερκ.

Ορισμένα από τα σημαντικότερα λόγια του Νέλσον Μαντέλα

«Από την πλευρά μου έχω κάνει την επιλογή μου. Δεν θα εγκαταλείψω τη Νότια Αφρική, ούτε θα παραιτηθώ. Μόνο μέσω κακουχιών, θυσιών και μαχητικής δράσης μπορεί να θριαμβεύσει η ελευθερία. Ο αγώνας είναι η ζωή μου. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για την ελευθερία μέχρι το τέλος των ημερών μου», είχε δηλώσει ο Νέλσον Μαντέλα στις 26 Ιουνίου 1961 στο Νοτιοαφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο.

«Στη διάρκεια της ζωής μου έχω αφιερώσει τον εαυτό μου στον αγώνα του αφρικανικού λαού. Έχω αγωνιστεί εναντίον της κυριαρχίας των λευκών και έχω αγωνιστεί ενάντια στην κυριαρχία των μαύρων. Έχω στην καρδιά μου το ιδανικό μιας δημοκρατικής και ελεύθερης κοινωνίας στην οποία όλοι οι άνθρωποι θα συμβιώνουν αρμονικά με ίσες ευκαιρίες. Είναι ένα ιδανικό που ελπίζω να ζήσω αρκετά ώστε να το δω να υλοποιείται. Αλλά, Θεέ μου, αν χρειαστεί, είναι ένα ιδανικό για το οποίο είμαι έτοιμος να πεθάνω», είχε πει κατά τη διάρκεια της δίκης του στις 20 Απριλίου 1964.

«Στέκομαι εδώ μπροστά σας όχι ως προφήτης, αλλά ως ταπεινός υπηρέτης του λαού. Οι ακούραστες και οι ηρωικές σας θυσίες έχουν καταστήσει δυνατό για εμένα να βρίσκομαι εδώ σήμερα. Για τον λόγο αυτόν εναποθέτω τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μου στα χέρια σας», είχε δηλώσεις στις 11 Φεβρουαρίου 1990 όταν απελευθερώθηκε από τη φυλακή.

«Η ώρα για την επούλωση των πληγών έχει έρθει... Η στιγμή για να γεφυρωθεί το χάσμα που μας χωρίζει έχει έρθει. Η ώρα να χτίσουμε βρίσκεται στα χέρια μας», είχε πει κατά την ορκωμοσία του ως προέδρου της Νότιας Αφρικής στις 10 Μαΐου 1994.

«Κανείς δεν γεννιέται μισώντας τον πλησίον του εξαιτίας του χρώματος του δέρματός του ή του παρελθόντος ή της θρησκείας. Οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν να μισούν κι αν μάθουν να μισούν μπορούν να μάθουν και πώς να αγαπούν, γιατί η αγάπη έρχεται πιο φυσικά στην ανθρώπινη καρδιά από ό,τι το αντίθετό της», ανέφερε στην αυτοβιογραφία του με τίτλο Long Way To Freedom.

«Αυτό που έχει σημασία στη ζωή δεν είναι μόνο το γεγονός ότι έχουμε ζήσει. Η διαφορά που έχουμε κάνει στις ζωές των άλλων είναι που καθορίζει τη σημασία της ζωής που ζούμε».

«Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η γνώση και η πληροφόρηση έχουν κάνει τεράστια άλματα, αλλά εκατομμύρια παιδιά δεν έχουν την ευκαιρία στη μάθηση. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η πανδημία του AIDS απειλεί την ίδια τη δομή της ύπαρξής μας. Ωστόσο, εμείς ξοδεύουμε περισσότερα χρήματα για όπλα και όχι για τη θεραπεία και την υποστήριξη εκατομμυρίων ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον ιό του HIV. Είναι ένας κόσμος όπου η ελπίδα και οι δυνατότητες μπορούν να θριαμβεύσουν. Είναι επίσης ένας κόσμος γεμάτος απελπισία, ασθένειες και πείνα», είχε πει κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Γιοχάνεσμπουργκ στις 2 Ιουλίου 2005.

«Την τελευταία ημέρα της ζωή μου θέλω να ξέρω ότι όσοι αφήνω πίσω μου θα πουν: 'Ο άνθρωπος που κείτεται εδώ έκανε το καθήκον του για τη χώρα και τον λαό του'», είχε δηλώσει το 1999.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ