Ο "χαιρετισμός" στη "φιλτάτη Συρία" είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα.

Από την έναρξη -σχεδόν- του εμφυλίου πολέμου (το 2011) στον σπαρασσόμενο τόπο της Μέσης Ανατολής, σε μια από τις αρχαιότερες χώρες στον κόσμο, με ιστορία 7.000 χρόνων...

Μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, το Ινστιτούτο των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση και την Έρευνα (UNITAR) ανακοίνωνε πως: περίπου 290 χώροι ή μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στη Συρία έχουν καταστραφεί από τον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο, όπως προκύπτει από δορυφορικές φωτογραφίες...


Το σουκ αλ-Χαμιδιέ, η νεότερη σκεπαστή αγορά της Δαμασκού. Έργο του Οθωμανού σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄, μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1893, συνδέει τη δυτική πύλη με το Μεγάλο Τζαμί.

"... Για τους αλιείς της πορφύρας και τους εμπόρους της Φοινίκης.

... Για τους Βεδουίνους, τους Δρούζους και τους Κούρδους που ζουν μέσα στους αρχαίους ερειπιώνες.

.. Για τα δεκάδες ακατοίκητα βυζαντινά χωριά.

... Για τα απογεύματα στον Συμεών τον Στυλίτη, όταν κοκκινίζουν οι πέτρες, τις δύσεις στην έρημο, τις βραδιές στον Ευφράτη, τα χρυσαφένια ξημερώματα στην Παλμύρα.

... Για τις μητροπόλεις των πέντε χριστιανικών δογμάτων στο Χαλέπι και τις παραδεισένιες αυλές με τα γιασεμιά και τις λεμονιές πίσω από τους μαντρότοιχους των γέρικων σπιτιών.

... Για τον Ρωμανό τον Μελωδό και τον Εφραίμ τον Σύρο.

... Για τον Χάννα Μανσούρ, που εμείς τον είπαμε Ιωάννη Δαμασκηνό...".

Είναι αποσπάσματα μόνο από τη μεγάλη "αφιέρωση" της επιμελήτριας Μαριάννας Κορομηλά στη "μεγάλη" και "φιλτάτη" Συρία -εισαγωγή μόνο στην πολύπτυχη φωτογραφική έκθεση, με τίτλο "Χαίρε, ω φιλτάτη Συρία - Φωτογραφίες του Θεόφιλου Προδρόμου από έναν κόσμο οριστικά χαμένο".

Το αφιέρωμα αναπτύσσεται από μεθαύριο (Παρασκευή 6 Ιανουαρίου), στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας.

... "Για να ξαναζήσουμε και να μοιραστούμε τα βιώματά μας. Για να μην χάσουμε τη Συρία από τα μάτια μας. Για να μείνει αυτή η μεγάλη πολιτιστική κοιτίδα στη μνήμη μας και η δική μας μνήμη να γίνει κτήμα όλων...

... Για όλα αυτά που δεν θέλουμε να πιστέψουμε ότι χάνονται, χάθηκαν, με αυτόν τον αποτρόπαιο τρόπο" συνεχίζει στο κείμενό της η ιστορικός και συγγραφέας Μαριάννα Κορομηλά.


Στο τέρμα του σουκ αλ-Χαμιδιέ: το πρόπυλο του Ιερού του Διός ανάμεσα στα μαγαζιά, κοντά στο Μεγάλο Τζαμί.

Οι 300 και πλέον φωτογραφίες (τού γιατρού - ερασιτέχνη φωτογράφου Θεόφιλου Προδρόμου- μανιώδη ταξιδευτή, παλιότερα, και "εραστή" των εικόνων της απειλούμενης με πλήρη καταστροφή χώρας) επιλέχθηκαν μέσα από περισσότερα από 3.000 πλάνα και συνθέτουν πλέον -συνδυασμένα με τα κείμενα της Μαριάννας Κορομηλά- λαμπρό οδοιπορικό στην πολύπαθη Συρία.

"Αν και παρακολουθούμε από κοντά την τραγωδία που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή, το δράμα εκατομμυρίων ανθρώπων, την καταστροφή και τη λεηλασία σημαντικότατων μνημείων, η έκθεση είναι καθαρά πολιτιστική, δίχως αναφορές στα πρόσφατα γεγονότα.


Το Μεγάλο Τζαμί της Δαμασκού ή Τζαμί των Ομαγιαδών: ο δυτικός πυλώνας με τα θαυμάσια ψηφιδωτά. Τα ψηφιδωτά του τεμένους της Δαμασκού συγκροτούν το μεγαλύτερο ψηφιδωτό σύνολο στον κόσμο.

Το μέγεθος της τραγωδίας αποκτά τις ασύλληπτες διαστάσεις του, όταν έρθει κανείς σε επαφή ακόμη και με τα πολιτιστικά μόνο μεγέθη" σημειώνουν οι διοργανωτές, υπογραμμίζοντας:

"Με τον φακό του Θεόφιλου Προδρόμου και τα κείμενα της ιστορικού Μαριάννας Κορομηλά ξεδιπλώνεται ένας ευγενικός κόσμος, βαθιά πολιτισμένος και ιδιαίτερα οικείος στην ιστορική μνήμη του ελληνισμού.


Μπόζρα: περνώντας από τη μεσαιωνική οχύρωση ενός πελώριου κάστρου, βγαίνεις στην κορυφή του τρίτου διαζώματος ενός πελώριου θεάτρου. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η κιονοστοιχία του πάνω διαδρόμου στήριζε την κινητή σκεπή, πιθανότατα μία υφασμάτινη κατασκευή που άνοιγε για να καλύψει το κτίσμα όταν υπήρχαν θεατρικές και αθλητικές εκδηλώσεις.

Στόχος, αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο, είναι να κινητοποιηθούν οι μηχανισμοί της μνήμης, ανακαλώντας όχι μόνο τα χίλια χρόνια της ελληνιστικής, ελληνορωμαϊκής και βυζαντινής ιστορίας του τόπου (333 π.Χ. έως 636 μ.Χ.), αλλά επίσης τους δεσμούς και τις επιρροές μεταξύ ελληνικού και συριακού πολιτισμού από την εποχή του Χαλκού έως σήμερα".

Η Συρία ήταν "η άλλη Ελλάδα" του Σελεύκου, η "Μικρή Μακεδονία" στις περιγραφές του Στράβωνα. Είχε 50 ελληνικές πόλεις, που έφεραν ονόματα πόλεων της Μακεδονίας (Δίον, Πέλλα, Έδεσσα, Βέροια, Αμφίπολη, Σελεύκεια, Αντιόχεια, κ.λπ.) και ήκμασαν στην Ελληνιστική, Ελληνο-Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή.


Παλμύρα: το Τετράπυλο, με τους 16 κίονες από τριανταφυλλί γρανίτη φερμένο από την Άνω Αίγυπτο, έχει αναστηλωθεί σε μεγάλο βαθμό.

Φάρος του ελληνικού πολιτισμού και πρωτεργάτις του Χριστιανισμού, η Δαμασκός "μιλούσε" ελληνικά επί 10 αιώνες: από το 300 π.Χ. έως το 705 μ.Χ., οπότε ο Χαλίφης Αλ Ουαλίντ κατάργησε τα ελληνικά "ως επίσημη γλώσσα του κράτους", που ήταν ως τότε! Εκεί -και μετά στη Βαγδάτη- έγιναν οι πρώτες μεταφράσεις ελληνικών βιβλίων στα αραβικά, που έσωσαν πολλά από τα έργα των αρχαίων Ελλήνων.

"...Για τους Σελευκίδες και τους Ομεγιάδες.
... Για το παλαίφατο Πατριαρχείο Αντιοχείας, από αιώνες τώρα στη Δαμασκό.
... Για τους γραφείς της προϊστορικής Ουγκαρίτ, που κατασκεύασαν το πρώτο αλφάβητο στον κόσμο, αυτό που ταξίδεψε ως το Αιγαίο.
... Για τον Καβάφη, που μας κρατούσε παντού συντροφιά..." συνεχίζει την "αφιέρωση" των κειμένων της, που συνοδεύουν τις φωτογραφίες, η επιμελήτρια Μαριάνα Κορομηλά.
 

Ο πολέμαρχος Σαλαντίν, αυτός που ίδρυσε τη δυναστεία των Αγιουβηδών και κατέλυσε το σταυροφορικό Βασίλειο της Ιερουσαλήμ το 1187, έχει ταφεί στη Δαμασκό. Ο τάφος του, που βρίσκεται στα ΒΔ του Μεγάλου Τζαμιού, είναι διακοσμημένος με πανέμορφα φαγεντιανά τυρκουάζ πλακάκια του 17ου αιώνα.

Όσο για την ακροτελεύτια αναφορά στον Αλεξανδρινό ποιητή;

"...Θ' απευθυνθώ προς τον Ζαβίνα πρώτα,/κι αν ο μωρός αυτός δεν μ' εκτιμήσει,/θα πάγω στον αντίπαλό του, τον Γρυπό./Κι αν ο ηλίθιος κι αυτός δεν με προσλάβει,/πηγαίνω παρευθύς στον Υρκανό./Θα με θελήσει πάντως ένας απ' τους τρεις./ Κ' είν' η συνείδησίς μου ήσυχη/για το αψήφιστο της εκλογής./Βλάπτουν κ' οι τρεις τους την Συρία το ίδιο" (απόσπασμα από το ποίημα του Κ. Καβάφη, με τίτλο "Ας φρόντιζαν".
Αλλά και... "Δημητρίου Σωτήρος 162 - 150 π.Χ."

"Φαντάζονταν έργα να κάμει ξακουστά/ να παύσει την ταπείνωσι που απ' τον καιρό της μάχης της Μαγνησίας την πατρίδα του πιέζει./ Να γίνει πάλι κράτος δυνατό η Συρία,/ με τους στρατούς της, με τους στόλους της,/ με τα μεγάλα κάστρα, με τα πλούτη... Α, στην Συρία μονάχα να βρεθεί!".

Και το "Συριακόν Επίνειον" και... ο "Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας" και...

Είναι αρκετά τα ποιήματα του Αλεξανδρινού, τα εμπνευσμένα από τη Συρία, που "εκτίθενται" και αυτά (σε ηχητική αναπαραγωγή, αλλά και σε κείμενα αναρτημένα σε μπάνερς) στον χώρο της έκθεσης. Με αφορμή δε, την έκθεση που φιλοξενεί στους χώρους του, το ΜΙΕΤ εξέδωσε δύο μικρά τομίδια: "Τα συριακά ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη" και "Στον τροπικό του καρκίνου" της Μαριάννας Κορομηλά.

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό έως τις 19 Απριλίου και πλαισιώνεται από σειρά διαλέξεων για το θέμα, επισκέψεις σχολείων και σεμινάρια για εκπαιδευτικούς.

Η πρώτη διάλεξη ορίστηκε για την επόμενη Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου, στις 19.15, στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ (Τσιμισκή 11) με θέμα: "Ιστορική Γεωγραφία της Μέσης Ανατολής" και ομιλήτρια την ιστορικό ΜαριάΝνα Κορομηλά.