Επί έναν χρόνο ο Αλβανός εικαστικός Άντριαν Πάτσι, συγκέντρωνε ονόματα Αλβανών που διαμένουν στην Ελλάδα, ζητώντας τους να γράψει ο καθένας το πραγματικό του όνομα και όχι το ελληνοποιημένο, σε ένα φύλλο χαρτί.

Αφού ολοκλήρωσε την ιδιότυπη αυτή συλλογή, ο διεθνής εικαστικός δημιούργησε μια μεγάλη εγκατάσταση γλυπτών, σαν επιτύμβιες στήλες με εγχάρακτες επιγραφές τα ονόματα που συγκέντρωσε.

Ονόμασε την εγκατάσταση «Names» και την αποκαλύπτει, από τις 5 Φεβρουαρίου, στην γκαλερί Καλφαγιάν (Χάρητος 11, Κολωνάκι).

«Βασικός στόχος μου», παρατηρεί ο καλλιτέχνης, «είναι να μετατρέψω την γκαλερί σε ένα είδος "γραφείου-υπηρεσίας" που καλεί όσους άλλαξαν το όνομά τους να γράψουν το αρχικό τους όνομα σε ένα φύλλο χαρτί.

Με αυτό τον τρόπο οι μετανάστες, οι οποίοι θεώρησαν το αλβανικό όνομά τους "προβληματικό" ως προς την ενσωμάτωσή τους στην ελληνική κοινωνία, προσκαλούνται να το δηλώσουν μέσω της απλής χειρονομίας της γραφής του πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί».

Επίσης, ο καλλιτέχνης προσκάλεσε μέλη του προσωπικού και φίλους της γκαλερί να προφέρουν μπροστά στην κάμερα τα αλβανικά ονόματα των μεταναστών, υπογραμμίζοντας με τον τρόπο αυτό την ενεργή συμμετοχή της γκαλερί στο πρότζεκτ και προσδίδοντας έναν ιδιαίτερα προσωπικό χαρακτήρα στο έργο.

Με εφαλτήριο τη μετανάστευση και το τράνζιτ σαν συνθήκη ζωής, ο 46χρονος καλλιτέχνης από τη Σκόδρα, που εγκατέλειψε την Αλβανία μετά τις σπουδές του, το 1991, για την Ιταλία, όπου και διαμένει, εμπλέκει στο έργο του υπαρκτά πρόσωπα για να ενεργοποιήσει το συναίσθημα και το μεταπλάθει με εικαστικές προεκτάσεις και δυναμική γύρω από καίρια θέματα, όπως η αποσύνδεση της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας που ακολουθεί την εκτόπιση.

Στην έκθεσή του, αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο, φιλοξενείται επίσης το βίντεο «The Guardians», μια ποιητική σπουδή για τη σχέση παιδικής ηλικίας και θανάτου.

Η πλοκή εκτυλίσσεται στο Καθολικό Νεκροταφείο της Σκόδρας, όταν -μετά από απόφαση τού τότε κομμουνιστικού καθεστώτος να απαγορεύσει κάθε είδους θρησκευτική έκφραση- το εγκαταλελειμμένο αυτό νεκροταφείο ήταν το μόνο μέρος, στην πόλη που μεγάλωνε ο Πάτσι, που μπορούσε να δει κανείς θρησκευτικά σύμβολα.

Το φιλμ αντλεί έμπνευση από τις παιδικές αναμνήσεις του καλλιτέχνη και τον οξύμωρο χαρακτήρα του νεκροταφείου εκείνη την περίοδο, ως χώρου «μεταφυσικού» και ταυτόχρονα «κοσμικού» καθώς είχε μετατραπεί σε δημοφιλή τόπο ραντεβού.

Αφορμή για το φιλμ, σχολιάζει ο καλλιτέχνης, στάθηκε και ένα πραγματικό γεγονός. Ήταν το 1990, όταν μία ομάδα νέων αποφάσισε να μπει στο νεκροταφείο και να το καθαρίσει από τα αγριόχορτα που φύτρωναν γύρω από τους τάφους. Αυτή η νέα φάση ζωής για το νεκροταφείο συνέπεσε χρονικά με την εμφάνιση των «υβριστικών» -όπως τα αποκαλεί ο καλλιτέχνης- οικοδομημάτων.

Όσοι δεν διέθεταν χώρο στο επίσημο νεκροταφείο άρχισαν να χτίζουν τάφους -δικούς τους και των οικογενειών τους- στο παλιό Καθολικό Νεκροταφείο, δημιουργώντας μια χαοτική αρχιτεκτονική, πολύ χαρακτηριστική στη μετακομμουνιστική Αλβανία.

Μεταξύ των νέων θαμώνων του νεκροταφείου ήταν και ομάδες παιδιών που πρόσφεραν επ’ αμοιβή τις υπηρεσίες τους για τον καθαρισμό τον τάφων. «Αυτή η εικόνα των παιδιών που έπλεναν τους τάφους, δούλευε μέσα μου για αρκετό καιρό, και αποφάσισα να τη χρησιμοποιήσω σε αυτό το βίντεο», σημειώνει.

Το έργο του Άντριαν Πάτσι, έχει παρουσιαστεί -μεταξύ άλλων- σε ατομικές εκθέσεις στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Μόντρεαλ (2014), στο Ζε ντε Πομ του Παρισιού (2013), στο Μουσείο Κουνστχάους της Ζυρίχης (2010) στο Τελ Αβίβ (2008) κ.ά.

Η έκθεση στην γκαλερί Καλφαγιάν θα διαρκέσει έως τις 28 Μαρτίου.