Όταν κάποιος επιθυμεί να προσπελάσει το θέμα ενός πλαστού έργου τέχνης, όπως συμβαίνει και με τη θεματική έκθεση FAKE, που εγκαινιάστηκε στις 15 Δεκεμβρίου στην γκαλερί The Pulse (Χάρητος 8, Κολωνάκι), βρίσκεται αντιμέτωπος με πάμπολλες θεωρητικές, πέρα από τις πρακτικές, αμφιβολίες που γεννά η έννοια του «ψεύτικου» με τις όποιες συμπαραδηλώσεις κι αναφορές του.

Το πρώτο ερώτημα είναι, πώς είναι δυνατόν ένα τέτοιο δημιούργημα, που εάν δεν γνωρίζαμε την δόλια προέλευσή του, θα μας προξενούσε την ίδια συγκίνηση και θαυμασμό με το αυθεντικό, σε τελική ανάλυση να θεωρείται τιποτένιο κι άξιο περιφρόνησης;

Άραγε, κι ο ίδιος ο πλαστογράφος σε άλλη περίπτωση δεν θα έπρεπε να λογίζεται ως ισάξιος του αυθεντικού δημιουργού -κι ίσως καλύτερος ακόμη- αφού μπορεί να «αναγνώσει» στο έπακρο τόσο την τεχνική του, αλλά και ν' αναπαράξει το δαιμόνιό του στην επιλογή και τη διάταξη του θέματός του;

Μήπως δεν έτυχαν μέγιστης αναγνώρισης μεγάλοι πλαστογράφοι του παρελθόντος, όπως ο πολύς Χανς Φαν Μέγκερεν (ιδιοφυής πλαστογράφος του Vermeer) ή ο άφθαστος Ιτσίλιο Φεντερίκο Ιόνι, του οποίου οι περίφημες Μαντόνες είχαν ξεγελάσει -έως ότου ο ίδιος το απεκάλυπτε- όλους τους μεγάλους ειδήμονες και στο τέλος αποθεώθηκε ως αυτοτελής φυσιογνωμία αξεπέραστου αντιγράφου;

Άραγε και τούτο είναι μία άλλη αμφιβολία σχετικά με την αξία των έργων, η υπογραφή του καλλιτέχνη ως δημιουργού πρωτοτύπων αξίζει πιο πολύ κι από την αξία του έργου; Και τούτο είναι ένα ερώτημα που ταλανίζει ακόμη και σήμερα όλη τη μοντέρνα τέχνη, αφότου μετά τον Ντισάν, το ζήτημα της «τεχνικής» έχει μπει σε δευτερώτερη μοίρα.

Μήπως τέλος η αποτίμηση της αξίας και της πρωτότυπης υπεροχής ενός έργου, εν σχέσει προς το αντίγραφό του, σχετίζεται περισσότερο με την οικονομίστικη-φετιχιστική σημασία που έχει αποδοθεί στην τέχνη, ιδίως από το β΄μισό του 20ου αιώνα κι έχει ανάξει τον καλλιτέχνη ως τμήμα ενός star system, ή ενός χρηματιστηρίου της τέχνης, που εν ολίγοις μικρή, έως σχεδόν καθόλου, σχέση έχει με το αισθητικό αποτέλεσμα;

Αλλά και οντολογικά-μερεολογικά, τα ερωτήματα σχετικά με το πλαστό μπορούν κάλλιστα ν’ αναχθούν στον κορμό του «αυξητικού επιχειρήματος» του Χρύσιππου, σχετικά με το εάν κάτι που αναπλάθεται με βάση αρχικά υλικά -σαν το πλοίο του Θησέα, την Αργώ, που διατηρείτο στο Φάληρο, αλλάζοντας κάθε τόσο τα ξύλα που σάπιζαν, ή σαν τις δύο ίδιες σανίδες που διαφοροποιούνται μόνον από συγκυριακές ιδιότητες, πχ, η μία είναι πράσινη και τι θα γίνει εάν βαφτεί κι η άλλη-εξακολουθεί να είναι αυθεντικό, κοκ.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ