Στις αρχές των εορτασμών για την επέτειο των 500 χρόνων από τη Μεταρρύθμιση του Λούθηρου, παρουσιάστηκε στη Γερμανία η νέα έκδοση της μετάφρασης της Καινής Διαθήκης, επεξεργασμένη από περισσότερους από 70 λόγιους.

Ο επανέλεγχος της ιστορικής μετάφρασης του Λούθηρου κρίθηκε αναγκαίος καθώς «η εβραϊκή και η ελληνική Βίβλος τις οποίες μετέφρασε ο Λούθηρος, είναι καλύτερα επεξεργασμένες επιστημονικά από ό,τι τον 16ο αιώνα» λέει ο επικεφαλής της ομάδας που ανέλαβε το εγχείρημα, Μάρτιν Κάρερ, ειδικός στην Καινή Διαθήκη, καθηγητής της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας του Βούπερταλ-Μπέτελ.

«Χαίρομαι πάντα όταν κάποιος χρησιμοποιεί μαζί με τη μετάφραση του Λούθηρου και κάποιαν άλλη» σχολιάζει ο ίδιος στο Αθηναϊκό Πρακτορείο, αναφερόμενος στην πληθώρα μεταφράσεων της Καινής Διαθήκης μετά τον Λούθηρο, που είναι «σημαντικές διότι αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της γερμανικής γλώσσας».

Ακολουθεί μέρος της συνέντευξης:

Ερ: Κύριε καθηγητά, είστε ο επικεφαλής της ομάδας επανελέγχου της μετάφρασης της Καινής Διαθήκης που έγινε από τον Λούθηρο πριν 500 χρόνια. Γιατί ήταν αναγκαία;

Απ: Ο Λούθηρος έθεσε τη βάση της μεταρρύθμισης μεταξύ 1521 και 1534-1545 με την έξοχη μετάφραση της Βίβλου την οποία έκανε, αλλά με την παρέλευση 500 ετών η γερμανική γλώσσα άλλαξε.

H εβραϊκή και η ελληνική Βίβλος, τις οποίες μετέφρασε ο Λούθηρος, είναι καλύτερα επεξεργασμένες επιστημονικά από ό,τι τον 16ο αιώνα και η γνώση των γλωσσών από τις οποίες έκανε την μετάφραση ο Λούθηρος έχει βελτιωθεί. Γι' αυτό και ήταν αναγκαίος ο επανέλεγχος.

Ερ: Υπάρχουν δηλαδή εν τω μεταξύ αναθεωρημένες εκδοχές του ελληνικού πρωτοτύπου, εντοπίστηκαν νέα χειρόγαφα τα οποία την έκαναν αναγκαία;

Απ: Ναι. Μια ιδιαιτερότητα είναι πολύ ενδιαφέρουσα για τους Έλληνες αναγνώστες: ο Λούθηρος χρησιμοποίησε το αντίτυπο του ελληνικού κειμένου το οποίο εξέδωσε ο μεγάλος λόγιος του ανθρωπισμού Έρασμος.

Τα χειρόγραφα, τα οποία χρησιμοποίησε, αποκτήθηκαν σχεδόν όλα στο Βυζάντιο -γύρω στο1430- κατόπιν εντολής της Συνόδου της Βασιλείας. Δεν μπορούσαν όλα να διαβαστούν εύκολα και συχνά διαφοροποιούνταν μεταξύ τους.

Ο Έρασμος, όμως, κατάφερε να αποκαταστήσει κατά προσέγγιση το κείμενο της ελληνικής Καινής Διαθήκης του 1430 και να το εκτυπώσει.

Το κείμενο αυτό του Εράσμου διαφοροποιείται σε πολλά σημεία από το κείμενο των μεγαλογράμματων χειρογράφων του 4ου έως και 6ου αιώνα, τα οποία αποτελούν σήμερα τη βάση της κριτικής έκδοσης της Καινής Διαθήκης.

Το θέμα είναι ιδιαίτερα περίπλοκο διότι η ορθόδοξη έκδοση της Καινής Διαθήκης, του Αντωνιάδη το 1904 (σ.σ. γνωστή «ως το κείμενον του Οικουμενικού Πατριαρχείου» ή «Πατριαρχική έκδοση» και στους κύκλους των ερευνητών του εξωτερικού ως «Patriarchal text» ή ως «Antoniadis text»), δεν ανταποκρίνεται απολύτως ούτε στο κείμενο του Εράσμου ούτε στη σημερινή κριτική έκδοση.