Σε μια κλωστή κρέμεται η εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε ένα προγραμματισμένο ταξίδι στο Πακιστάν από τους κορυφαίους απεσταλμένους του για διαπραγματεύσεις σχετικά με τη σύγκρουση με το Ιράν, εγείροντας ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της τρέχουσας κατάπαυσης του πυρός.

Ο πρόεδρος είπε το Σάββατο στον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ και στον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ να μην ταξιδέψουν στο Πακιστάν, προσθέτοντας σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι έχει χαθεί «υπερβολικά πολύς χρόνος σε μετακινήσεις».

«Επιπλέον, υπάρχει τεράστια εσωτερική διαμάχη και σύγχυση εντός της “ηγεσίας” τους. Κανείς δεν γνωρίζει ποιος είναι υπεύθυνος, ούτε οι ίδιοι», έγραψε ο Τραμπ. «Αν θέλουν να μιλήσουν, το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να μας καλέσουν!!!»

Ο Τραμπ δήλωσε αργότερα στους δημοσιογράφους ότι δεν έχει «καν σκεφτεί» τι σημαίνει αυτό για την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, καθώς όλες οι πλευρές προσπαθούν να καθορίσουν τα επόμενα βήματα στη σύγκρουση.

Παρότι οι προοπτικές για περαιτέρω συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν παρέμεναν ασαφείς, μια ξεχωριστή κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και των δυνάμεων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο φαινόταν να καταρρέει, με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατάσσει τον στρατό της χώρας του να πλήξει στόχους της Χεζμπολάχ.

Νωρίτερα το Σάββατο, ο κορυφαίος διπλωμάτης του Ιράν συναντήθηκε με διαμεσολαβητές στο Πακιστάν και αναχώρησε από το Ισλαμαμπάντ αρκετά πριν από την προγραμματισμένη άφιξη των Αμερικανών απεσταλμένων.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε την επίσκεψή του στο Πακιστάν «πολύ παραγωγική», αλλά πρόσθεσε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το Ιράν «δεν έχει ακόμη διαπιστώσει αν οι ΗΠΑ είναι πραγματικά σοβαρές ως προς τη διπλωματία».

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ισάκ Νταρ ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι συναντήθηκαν με τον Αραγτσί για περίπου δύο ώρες. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε το Σάββατο ότι ο Αραγτσί αναχώρησε από την πόλη μετά τις συνομιλίες αυτές.

Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους το Σάββατο, πριν επιβιβαστεί στο Air Force One, ότι το Ιράν είχε «προσφέρει πολλά αλλά όχι αρκετά» σε ένα γραπτό κείμενο. Πρόσθεσε ότι το Ιράν αντέδρασε γρήγορα στην απόφασή του να ακυρώσει το ταξίδι των Αμερικανών απεσταλμένων.

«Ενδιαφέρον είναι ότι, αμέσως μόλις το ακύρωσα, μέσα σε 10 λεπτά, λάβαμε ένα νέο έγγραφο που ήταν πολύ καλύτερο», δήλωσε ο Τραμπ, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες. Το Ιράν δεν επιβεβαίωσε άμεσα ότι υποβλήθηκε οποιαδήποτε νέα πρόταση, σημειώνει το Bloomberg.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι οι Ιρανοί είχαν αρχικά απευθυνθεί στις ΗΠΑ για να κανονίσουν τον νέο γύρο συνομιλιών. Ωστόσο, ο Αραγτσί είχε αναφέρει ότι σκοπός του ταξιδιού του ήταν να διαβουλευθεί με εταίρους για διμερή ζητήματα και το γραφείο του απέφυγε να παρουσιάσει τις συναντήσεις ως διαμεσολάβηση από το Πακιστάν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αυξήσουν την πίεση στο Ιράν μέσω ενός συνεχιζόμενου ναυτικού αποκλεισμού, με στόχο να εξαναγκάσουν την Τεχεράνη σε συμφωνία που θα έθετε τέλος σε έναν πόλεμο που έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 5.000 ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν.

Ο Τραμπ διέταξε το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να πλήττει οποιοδήποτε σκάφος τοποθετεί νάρκες στο Στενό του Ορμούζ, αφού ο στρατός αναχαίτισε δύο υπερδεξαμενόπλοια πετρελαίου που επιχείρησαν να παρακάμψουν τον αποκλεισμό.

Οι traders ενέργειας παρακολουθούσαν στενά τα σήματα σχετικά με το κατά πόσον θα πραγματοποιηθούν εκ νέου ειρηνευτικές συνομιλίες και θα προσφέρουν κάποια ανακούφιση. Την Παρασκευή, το West Texas Intermediate υποχώρησε κατά 1,5%, αφού ο Λευκός Οίκος είχε δηλώσει ότι αποστέλλει τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ στο Πακιστάν.

Τα αντικρουόμενα μηνύματα και από τις δύο πλευρές σήμαιναν ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης WTI εξακολουθούσαν να καταγράφουν άνοδο 13% την περασμένη εβδομάδα, τη μεγαλύτερη αύξηση από την αρχική άνοδο που προκλήθηκε από τον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου.

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει χαρακτηριστεί ως το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, καθώς ο περιορισμός της διέλευσης από το Ορμούζ διαταράσσει το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου. Καθώς οι τιμές αυξάνονται απότομα, οι traders προετοιμάζονται πλέον για μια επακόλουθη κατάρρευση της ζήτησης, καθώς η κατανάλωση αναπροσαρμόζεται προς τα κάτω ώστε να ευθυγραμμιστεί με μια προσφορά που έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 10%.

O Λίβανος

Στον γειτονικό Λίβανο, υπήρχαν νέα σημάδια ότι μια κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και των μαχητών της Χεζμπολάχ —την οποία ο Τραμπ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι θα παραταθεί κατά τρεις εβδομάδες— κατέρρεε. Το γραφείο του Νετανιάχου εξέδωσε ανακοίνωση το Σάββατο ότι ο πρωθυπουργός είχε διατάξει τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις να επιτεθούν «με σφοδρότητα» σε στόχους μαχητών στον Λίβανο, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Κατά τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός, το Ισραήλ και ο Λίβανος ξεκίνησαν απευθείας συνομιλίες στην Ουάσιγκτον —τις πρώτες εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες— υπό την ηγεσία των πρεσβευτών των δύο χωρών στις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν αναφέρθηκε καμία ουσιαστική πρόοδος μετά τους δύο πρώτους γύρους.

Η κατάπαυση του πυρός άρχισε να κλονίζεται την περασμένη Τρίτη —την Ημέρα Ανεξαρτησίας του Ισραήλ— όταν η Χεζμπολάχ επιτέθηκε σε Ισραηλινούς στρατιώτες, ενεργοποιώντας τις σειρήνες στο Ισραήλ. Τις επόμενες ημέρες, οι επιθέσεις επεκτάθηκαν περαιτέρω κατά μήκος των συνόρων, στοχεύοντας ισραηλινές κοινότητες.