Ελπίδες για θετική συμβολή του Ερντογάν στο Κυπριακό

Την εκτίμηση ότι η ενδυνάμωση του Ταγίπ Ερντογάν μετά το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Τουρκία ίσως συμβάλλει στην επίλυση του Κυπριακού καθώς ο Τούρκος πρωθυπουργός είναι διαφορετικός από τους προκατόχους του, εξέφρασε ο πρόεδρος της Κύπρου, Δημήτρης Χριστόφιας, στη διάρκεια παρουσίασης του κυπριακού προβλήματος στο ίδρυμα Brookings της Ουάσιγκτον. 

Ο κ. Χριστόφιας σημείωσε, ερωτηθείς σχετικά, ότι θα πρέπει κανείς να είναι «τυφλός» για να μην διαπιστώνει ότι ο κ. Ερντογάν δεν είναι Ετσεβίτ, και σημείωσε πως εάν κερδίσει τη μάχη με τον Στρατό και τους δικαστικούς στο εσωτερικό αυτό θα είναι καλό και για την Τουρκία αλλά και για την Κύπρο.

Στο πλαίσιο αυτό εξέφρασε την ευχή να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε η τουρκική κυβέρνηση και οι οποίες, ενδεχομένως, να οδηγήσουν στον εκδημοκρατισμό της χώρας. Τον κ. Χριστόφια παρουσίασε ο πρόεδρος του Brookings και πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Κλίντον, Στρόουμπ Τάλμποτ, ενώ την ομιλία παρακολούθησαν αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, στελέχη του ΔΝΤ, βουλευτές, και πρέσβεις ξένων χωρών. 

Ο Κύπριος πρόεδρος παρουσίασε τις θέσεις του για την επανένωση της Κύπρου και για την ειρηνική συμβίωση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων με τους οποίους, όπως υπογράμμισε, «μας συνδέουν κοινοί αγώνες».

 Εξήγησε δε ότι στην Κύπρο δεν υπήρχαν ποτέ συνθήκες ομοσπονδίας καθότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ζούσαν μαζί και, ως εκ τούτου, η λύση της ομοσπονδίας ήταν μια πολύ γενναία απόφαση εκ μέρους του Προέδρου Μακαρίου.

Ανέφερε ακόμη ότι η Κύπρος υπήρξε θύμα βιασμού και τόνισε ότι κατά περιόδους όλες οι εγγυήτριες δυνάμεις έχουν διαδραματίσει αρνητικό ρόλο, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας με το πραξικόπημα της χούντας κατά του Μακαρίου που άνοιξε τον δρόμο για την τουρκική εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή του 37% της χώρας. «Η Κύπρος πλήρωσε πολύ ακριβά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χριστόφιας.

Ακόμη, κατέστησε σαφές ότι η Κύπρος στηρίζει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, διευκρινίζοντας, όμως, ότι η υποστήριξη αυτή έγκειται στην εκπλήρωση, από πλευράς Τουρκίας των υποχρεώσεων της προς την ΕΕ και, ειδικότερα, απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόσθεσε ακόμη ότι ένα κράτος-μέλος της ΕΕ δεν μπορεί να κατέχει τμήμα ενός άλλους κράτους-μέλους. 

Στο πλαίσιο αυτό, διευκρίνισε ότι το κυπριακό δεν είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζει η Τουρκία σε ότι αφορά στην ενταξιακή της προοπτική, εφόσον υπάρχει αντίθεση από μεγάλα κράτη-μέλη της ΕΕ, τα οποία ευνοούν την ύπαρξη ειδικής σχέσης Τουρκίας -ΕΕ, αντί της πλήρους ένταξης.

Πρόσθεσε, επίσης, ότι η Τουρκική ηγεσία θα πρέπει να διαχωρίσει το κυπριακό, που αποτελεί πρόβλημα εισβολής και κατοχής, από τα άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε σχέση με την ενταξιακή της πορεία.

Αναφερόμενος στις απευθείας διαπραγματεύσεις, υπογράμμισε ότι παρόλο που τον κύριο λόγο για επίτευξη λύσης τον έχει η Τουρκία, με τον «καλό μου φίλο» κ. Ταλάτ υπήρξε πρόοδος στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης. Με την εκλογή Έρογλου αντιμετωπίζουμε σοβαρά προβλήματα στο κεφάλαιο των περιουσιών καθότι η θέση του είναι ότι τον πρώτο λόγο πρέπει να έχει ο νυν χρήστης.

Το περιουσιακό, εξήγησε ο Πρόεδρος Χριστόφιας, είναι θέμα αρχών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η θέση του είναι η διασφάλιση αυτών των δικαιωμάτων για όλους τους πρόσφυγες.

Ο κ. Χριστόφιας εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο πριν τη λύση, αν και θα ήταν καλό να αποσύρει τουλάχιστον μέρος αυτών ως δείγμα καλής θέλησης.

Μίλησε ακόμα για τον αποφασιστικό ρόλο που διαδραματίζει ο Τουρκικός στρατός και ανέφερε ως παράδειγμα το θέμα του ανοίγματος του οδοφράγματος του Λιμνίτη, όπου ο αρχηγός των Τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων έπρεπε να δώσει τη συγκατάθεσή του.

Στο πλαισιο αυτό επισήμανε ότι η παραμονή της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ είναι πολύ σημαντική, τόσο για την ψυχολογία των Κυπρίων, όσο και για την αποτροπή παράνομων μετακινήσεων των Τουρκικών στρατευμάτων επί κυπριακού εδάφους.

Ο Κύπριος πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι οι σχέσεις Κύπρου-Ισραήλ ήταν πάντοτε καλές και ότι η βελτίωση των εν θέματι σχέσεων δεν προέκυψε εξαιτίας της ρήξης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.

Επαναβεβαίωσε την υποστήριξη της Κύπρου για τη δημιουργία ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους, δηλώνοντας ότι χρειάζεται να αποκατασταθούν οι σχέσεις του Ισραήλ με τον Αραβικό κόσμο για να υπάρξει ειρήνη στη Μ. Ανατολή, ενώ κάλεσε τα Αραβικά κράτη να αναγνωρίσουν το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ προκειμένου να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός. 

Ο κ. Χριστόφιας ανέλυσε τη δέσμη προτάσεων που υπέβαλε πρόσφατα για επιτάχυνση των συνομιλιών και την οποία απέρριψε η άλλη πλευρά, και τόνισε ότι απευθείας εμπόριο σημαίνει αναγνώριση του ψευδοκράτους και αυτό δεν πρόκειται να το επιτρέψει. 

Πρόσθεσε, όμως, ότι οι προτάσεις του αναφορικά με τη διεξαγωγή εμπορίου από το λιμάνι της Αμμοχώστου, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, θα αναβαθμίσουν, εάν τεθούν σε ισχύ, την οικονομική κατάσταση των Τουρκοκυπρίων.

Τέλος, ανέφερε ότι η αποχώρηση μεγάλης μερίδας των Τουρκοκυπρίων από το νησί οφείλεται στο γεγονός ότι το ψευδοκράτος δίνει προτεραιότητα στις ανάγκες των εποίκων και όχι των Τουρκοκυπρίων.

Στο μεταξύ, στο πλαίσιο των επαφών του με αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και με υπουργούς Εξωτερικών που συμμετέχουν στις εργασίες της 65ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο γενικός γραμματέας του διεθνούς οργανισμού, Μπαν Κι-Μουν, είχε συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Γραμματείας του ΟΗΕ, στη συνάντηση του Μπαν Κι-Μουν με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, «είχαν σε βάθος συζήτηση για την Κύπρο, το Ιράκ, το Ιράν, τη Μέση Ανατολή και για την κατάσταση στο Αφγανιστάν».