«Θρίλερ» με τη συμμετοχή των ιδιωτών

Στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα περνάει πλέον το μπαλάκι για την επίτευξη συμφωνίας εθελοντικής μετακύλησης του ελληνικού χρέους, καθώς καλείται να βρει λύσεις, για την περίπτωση που οι οίκοι αξιολόγησης προχωρήσουν σε υποβάθμιση των ελληνικών κρατικών ομολόγων στην κατηγορία χρεοκοπίας.

Η σαφέστατη προειδοποίηση της S&P ότι αν οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε από τις προτάσεις της Federation Bancaire Francaise (FBF) θα θεωρηθεί πιθανότατα επιλεκτική χρεοκοπία «πάγωσε» τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τις τράπεζες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.

Ο οίκος αξιολόγησης δήλωσε ότι το γαλλικό σχέδιο - και στις δύο εναλλακτικές του- ισοδυναμεί, βάσει των κριτηρίων του, με «παρόμοια αναδιάρθρωση» χρέους, εξηγώντας ότι αφενός η μετακύληση είναι «αναγκαστική λόγω περιστάσεων» και αφετέρου προσφέρει «μειωμένη αξία» από την υποσχόμενη επί των αρχικών ομολόγων.

Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να προχωρήσει σε υποβάθμιση της Ελλάδας στην βαθμίδα επιλεκτικής χρεοκοπίας (selective default), υποδηλώνοντας ότι πρόκειται για πραγματική αναδιάρθρωση μέρους του χρέους της.

Για να αλλάξει στάση ο οίκος θα πρέπει να επέλθουν σημαντικές αλλαγές στο σχέδιο μετακύλησης που προς το παρόν δεν προκύπτουν. Ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου έχει αλλάξει, λαμβάνοντας πλέον ως βάση του Euribor 3μήνου, πλέον ποσοστού της τάξης του 1,5% με 3% και με προσαύξηση ως 2,5%, με βάση την μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.

Την Τετάρτη συζητείται στο Παρίσι η μείωση στην διάρκεια των τίτλων ανανέωσης (από 30ετία σε 15ετία) και πιθανώς ένας άλλος τρόπος για το ποιος θα παράσχει την εγγύηση επί του 30% του ποσού που θα ανανεωθεί. Στόχος των αλλαγών είναι τα ομόλογα αντικατάστασης να διέπονται από όρους ισοδύναμους της παρούσας αξίας των χρεογράφων που λήγουν.

Υποβάθμιση και αναβάθμιση σε χρόνο ρεκόρ

Η S&P επισήμανε, όμως, ότι όταν εφαρμοστεί οποιαδήποτε από τις δύο λύσεις, θα υπάρξει νέα αξιολόγηση της Ελλάδας και των ομολογιακών εκδόσεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που θα αναχρηματοδοτηθούν το 2011 - 2014 στο πλαίσιο των προτάσεων της FBF.

Προαναγγέλλει, δηλαδή, ότι μετά την εφαρμογή του roll over θα προχωρήσει σε αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, καθώς θα έχει αυξηθεί ο χρονικός ορίζοντας εξυπηρέτησης του χρέους, απομακρύνοντας τον κίνδυνο αναδιάρθρωσης με κούρεμα απαιτήσεων.

«Η S&P έθεσε στο τραπέζι ζήτημα προσωρινής και σύντομης χρεοκοπίας της Ελλάδος και η «καυτή πατάτα» περνάει στα χέρια της ΕΚΤ, καθώς θα πρέπει να προετοιμάσει λύσεις στην περίπτωση που οι οίκοι, τις αξιολογήσεις των οποίων κάνει αποδεκτές, υποβαθμίσουν τα ελληνικά κρατικά ομόλογα, έστω και για ένα μήνα, στην κατηγορία της επιλεκτικής χρεοκοπίας» τονίζει στο Euro2day στέλεχος ελληνικής τράπεζας που παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις.

Κλειδί η στάση της Fitch για την ΕΚΤ και τις τράπεζες

H ΕΚΤ διαμήνυσε ότι θα συνεχίσει να δέχεται τα ελληνικά ομόλογα, ως εγγύηση, για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες, εφόσον έστω και ένας από τους οίκους αξιολόγησης διατηρεί τη βαθμολογία των τίτλων πάνω από την κατηγορία «χρεοκοπίας».

Η στάση της Fitch ίσως αποδειχθεί κλειδί για την ΕΚΤ και το νέο θρίλερ όσον αφορά στην μετακύληση. Ο ξένος οίκος προειδοποίησε προ 15νθημέρου ότι ενδέχεται να υποβαθμίσει την Ελλάδα στην κατηγορία χρεοκοπίας, αφήνοντας όμως τα κρατικά ομόλογα σε υψηλότερη βαθμίδα! Υπόσχεση που σε συνδυασμό με την δήλωση της ΕΚΤ δίνει λύση, καθώς τα ελληνικά κρατικά ομόλογα θα συνεχίσουν να γίνονται αποδεκτά ως ενέχυρα εξασφαλίζοντας, έστω και μειωμένη ρευστότητα για τις ελληνικές τράπεζες.

Τι θα γίνει σε περίπτωση προσωρινής χρεοκοπίας

Σε περίπτωση που η Fitch ή κάποιος άλλος οίκος δεν διατηρήσει τα ελληνικά κρατικά ομόλογα πάνω από την βαθμίδα «SD» (selective default), τότε δύσκολα θα προχωρήσει με την υφιστάμενη μορφή η οικειοθελής μετακύληση του ελληνικού χρέους, καθώς αρκετοί εθελοντές, όπως οι ελληνικές τράπεζες, θα αντιμετωπίσουν προβλήματα.

Οι τραπεζίτες δηλώνουν ότι, αν η βύθιση της χώρας και των ομολόγων στην κατηγορία χρεοκοπίας είναι σύντομη, διαρκέσει δηλαδή από την ανακοίνωση του οριστικού σχεδίου μετακύλησης ως την εφαρμογή του, δεν τίθεται θέμα κενού ρευστότητας.

Ακόμη και έτσι, πάντως, θεωρείται δεδομένο ότι θα απαιτηθεί ψυχραιμία και νηφαλιότητα σε πολιτική ηγεσία, διοικήσεις τραπεζών και κυρίως στους καταθέτες, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα μαζικότερων εκροών καταθέσεων. Ταυτόχρονα, για να αποτραπεί ακόμη και η πιθανότητα αστοχίας θα πρέπει η ΕΚΤ να έχει έτοιμο μηχανισμό χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών για όσο διάστημα διαρκέσει η παραμονή της χώρας σε αξιολόγηση επιλεκτικής χρεοκοπίας.

Μάλιστα, στελέχη της ΕΚΤ σημείωναν ότι σε μια τέτοια περίπτωση, η Τράπεζα της Ελλάδας θα μπορούσε να κάνει χρήση του Μηχανισμού Έκτακτης Ρευστότητας. «Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες μπορούν να παράσχουν ρευστότητα στις τράπεζες μέσω του Μηχανισμού Έκτακτης Ρευστότητας και αυτή η επιλογή θα πρέπει να εξεταστεί σε περίπτωση που τα ελληνικά κρατικά ομόλογα δεν γίνονται πλέον αποδεκτά από την ΕΚΤ», υπογραμμίζουν.

Χρήση του μηχανισμού κάνει ήδη η Ιρλανδία, χορηγώντας στις τράπεζες κεφάλαια μέσω του ΕLA, με τις ευλογίες της ΕΚΤ.

Το προς το παρόν αδιέξοδο, πάντως, στο εγχείρημα μετακύλησης επαναφέρει την άποψη ότι πρέπει να υιοθετηθούν καθαρές λύσεις, όπως για παράδειγμα η αγορά ελληνικών κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά από τον Προσωρινό Μηχανισμό ( EFSF), κίνηση που θα μειώσει δραστικά τα spreads σε όλη την περιφέρεια, ανακουφίζοντας και το τραπεζικό σύστημα.

Και πρόβλημα απομείωσης της αξίας ομολόγων;

Εφ’ όσον οι οίκοι αξιολόγησης κρίνουν ότι τα ομόλογα της ανανέωσης εξασφαλίζουν για τους εθελοντές ιδιώτες χαμηλότερη αξία από την υποσχόμενη των ελληνικών κρατικών ομολόγων που λήγουν, υπάρχει πιθανότητα να πρέπει οι τράπεζες να προχωρήσουν σε απομείωση αξίας.

Αυτό υπονόησε την Τρίτη στέλεχος της Moody’s και το συνυπογράφουν και στελέχη ελεγκτικών εταιρειών που παρακολουθούν την υπόθεση. Κλειδί για να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είναι η ανανέωση να διενεργηθεί τμηματικά και αφού λήξουν οι εκδόσεις, ώστε και τυπικά να μην συντρέχει λόγος απομείωσης.

Στον αντίποδα, αν η μετακύληση διενεργηθεί με ανταλλαγή υφιστάμενων ομολόγων που λήγουν την περίοδο ως τα μέσα του 2014 με νέο 30ετές ομόλογο έκδοσης ελληνικού Δημοσίου, τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα επιβάλλουν να υπάρξει απομείωση, εφ’ όσον το κουπόνι της νέας έκδοσης υπολείπεται της τρέχουσας αποτίμησης.