Ο αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας Ε65 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα συγκοινωνιακής υποδομής της χώρας, με σημαντικές επιπτώσεις στην περιφερειακή ανάπτυξη και την εθνική οικονομία, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Ο Ε65 συμβάλλει στην άρση της συγκοινωνιακής απομόνωσης της Δυτικής Θεσσαλίας, της Δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου, συνδέοντας τον άξονα ΠΑΘΕ (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) με την Εγνατία Οδό. Παράλληλα, μειώνει σημαντικά τις αποστάσεις και τον χρόνο ταξιδιού από τη Νότια Ελλάδα προς τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο.
Η σύνδεση αυτή διευκολύνει τη διακίνηση εμπορευμάτων και αγροτικών προϊόντων μεταξύ των περιφερειών, ενώ ενισχύει την οδική σύνδεση σημαντικών εμπορικών κόμβων, όπως τα λιμάνια του Βόλου και της Ηγουμενίτσας. Παράλληλα, αναβαθμίζει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και ενισχύει την ελκυστικότητα της Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της Στερεάς Ελλάδας για νέες επενδύσεις.
Οι περιοχές που ωφελούνται
Σύμφωνα με τη μελέτη των Σεραφείμ Πολύζου, ομότιμου καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και Ευθύμιου Νάκα, πολιτικού μηχανικού, οι Περιφερειακές Ενότητες που αναμένεται να έχουν το μεγαλύτερο όφελος από τη λειτουργία του νέου αυτοκινητοδρόμου είναι η Φθιώτιδα, τα Γρεβενά, τα Ιωάννινα και η Δυτική Θεσσαλία.
Οι ερευνητές κατατάσσουν τις περιοχές που επηρεάζονται από τον Ε65 σε τρεις κατηγορίες:
- Υψηλός βαθμός επίδρασης: Φθιώτιδα, Ιωάννινα, Καρδίτσα, Τρίκαλα, Καστοριά, Κοζάνη και Γρεβενά.
- Μεσαίος βαθμός επίδρασης: Εύβοια, Ευρυτανία, Θεσπρωτία, Ανατολική Θεσσαλία και Βοιωτία.
- Μικρότερος βαθμός ή περιορισμένη επίδραση: Περιφερειακές Ενότητες της Μακεδονίας, της Πελοποννήσου και της Θράκης.
Η παραπάνω μελέτη, εκτός από την αναπτυξιακή δυναμική του Ε65, εστιάζει επίσης στην αξιολόγηση δυνατών λύσεων σύνδεσής του με το λιμάνι του Βόλου και διατυπώνει δύο εναλλακτικές προτάσεις για τη σύνδεση του Ε65 με τον Βόλο.
Επιπλέον, η μελέτη ανέδειξε την ανταγωνιστικότητα των άλλων οδικών αξόνων προς τον αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας, όπως ο ΠΑΘΕ και η Ιόνια Οδός. Οι άξονες αυτοί έχουν «παράλληλη» διάταξη με αυτή του Ε65 και βελτιώνουν την προσβασιμότητα των Περιφερειακών Ενοτήτων της Ανατολικής Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της Δυτικής Ελλάδας, ενώ βοηθούν στην εμφάνιση αναδιανεμητικών μεταβολών στην οικονομία των νομών, αντίθετων με εκείνες του αυτοκινητόδρομου Ε65.
Οι επιπτώσεις στην περιφερειακή ανάπτυξη
Σύμφωνα με τον κ. Πολύζο, οι επιδράσεις των διαπεριφερειακών οδικών έργων στην Περιφερειακή Ανάπτυξη μπορεί να είναι: (α) γενικευμένες ή παράγωγες (generative effects) και (β) αναδιανεμητικές (distributive effects).
Η πρώτη κατηγορία προκαλεί θετική μεταβολή στους οικονομικούς δείκτες ή, διαφορετικά, «παράγει ανάπτυξη» και έχει σχέση αποκλειστικά με τις περιφέρειες οι οποίες εξυπηρετούνται ή συνδέονται άμεσα με τα οδικά έργα.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει έμμεσες και παρακινούμενες μεταβολές που έχουν αναδιανεμητικό χαρακτήρα, δηλαδή μεταβολές που δεν «παράγουν», αλλά «αναδιανέμουν» την ανάπτυξη χωρικά.
Διαφορετικά, το άθροισμα των αναδιανεμητικών μεταβολών για όλες τις περιφέρειες θα είναι μηδενικό, αφού κάθε θετική επίδραση σε μια περιφέρεια προκαλεί ίσου μεγέθους αρνητικές επιδράσεις στις άλλες.
Συνεπώς, κάθε ενίσχυση των μεταβολών αυτών για ορισμένες περιφέρειες θα έχει ως αναγκαίο εξισορροπητικό αποτέλεσμα ισόποση μείωση για κάποιες άλλες περιφέρειες, ώστε τελικά το σύνολο των αναδιανεμητικών μεταβολών να είναι μηδενικό.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, το έργο του Ε65 θα προκαλέσει αναδιανεμητικές μεταβολές, οι οποίες δεν «παράγουν», αλλά «αναδιανέμουν» την ανάπτυξη μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων, μεταβάλλοντας την υφιστάμενη χωρική οικονομική ισορροπία και την αλληλεξάρτησή τους.
Η σύνδεση Ε65 - Βόλου
Η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Ε65, σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη, αναδεικνύει την ανάγκη, αλλά παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις οδικής σύνδεσης του Βόλου με την Ηγουμενίτσα και τη λειτουργική συνεργασία των δύο βασικών λιμανιών της χώρας.
Με τη σύνδεση αυτή, υλοποιείται ο προ 30ετίας τεθείς στόχος για κατασκευή της σύνδεσης «Ηγουμενίτσα - Βόλος» και την υλοποίηση ενός οριζόντιου οδικού άξονα που θα συνδέει τη δυτική «πύλη» της χώρας με την «ανατολική» έξοδο προς τις μεσογειακές και αραβικές χώρες.
Παράλληλα, επιτυγχάνεται η οδική σύνδεση της Ανατολικής με τη Δυτική Θεσσαλία και η αύξηση της ενδοπεριφερειακής κινητικότητας και της χωρικής συνοχής.
Η αναγκαιότητα κατασκευής ενός σύγχρονου οδικού άξονα που θα συνδέει τον Ε65 με τον Λιμένα του Βόλου, κατά τον κ. Πολύζο, θεωρείται δεδομένη.
Ο άξονας αυτός θα λειτουργεί τόσο ως εθνικός όσο και ως ενδοπεριφερειακός άξονας, που θα συμβάλει στη βελτίωση της ενδοθεσσαλικής κινητικότητας, στην αύξηση της εσωτερικής συνοχής και προσβασιμότητας.
Οι δύο προτεινόμενες λύσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις περιοχές διέλευσης και η επιλογή της λύσης που θα υλοποιηθεί σχετίζεται με το ενδιαφέρον και την ιεράρχηση των προτιμήσεων για την ανάπτυξη της μιας περιοχής ή της άλλης.
Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Πολύζος τονίζει:
«Οι αυτοκινητόδρομοι μειώνουν τις γεωγραφικές αποστάσεις, επηρεάζουν την ένταση της αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης των οικονομικών δραστηριοτήτων των διαφόρων περιοχών και παίζουν σημαντικό ρόλο στην αστική, περιφερειακή και εθνική οικονομική ανάπτυξη.
Οι μεταβολές που προκαλούν οι διαπεριφερειακοί αυτοκινητόδρομοι, σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τη μείωση των διαπεριφερειακών αποστάσεων ή του μεταφορικού κόστους και τη μεταβολή της συνολικής προσιτότητας (accessibility) των περιφερειών. Ένας τέτοιος αυτοκινητόδρομος είναι ο Ε65».
Συμπερασματικά, σύμφωνα με τη μελέτη, ο Ε65 δεν αποτελεί απλώς έναν σύγχρονο οδικό άξονα, αλλά έναν βασικό πυλώνα οικονομικής αναζωογόνησης που αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής και δημιουργεί νέες προοπτικές ευημερίας για την ελληνική περιφέρεια.
Η αξιοποίησή του βελτιώνεται σημαντικά με την κατασκευή ενός σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου που θα συνδέει τον Ε65 με τον Λιμένα του Βόλου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ