Η ελληνική γεωργία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα επενδυτικό παράδοξο. Την ώρα που το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, η κλιματική αστάθεια και η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού πιέζουν τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων, μερικά από τα ισχυρότερα επιχειρηματικά και επενδυτικά σχήματα της χώρας τοποθετούν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στην αγροτική παραγωγή.
Δεν πρόκειται για μια ξαφνική στροφή των επενδυτών προς την παραδοσιακή γεωργία. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται σε επιχειρήσεις που συνδυάζουν παραγωγή μεγάλης κλίμακας, τεχνολογία, μεταποίηση και οργανωμένα δίκτυα διανομής.
Η τελευταία επένδυση προέρχεται από την Elikonos Capital (Τάκης Σολωμός), η οποία απέκτησε μειοψηφική συμμετοχή στην Α. Βεζύρογλου, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές επιχειρήσεις παραγωγής φυλλωδών λαχανικών και έτοιμων σαλατών.
Η συμφωνία έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά επενδύσεων που περιλαμβάνουν την είσοδο του ομίλου Σκλαβενίτη, μέσω της Γλάρος, στη Eurocatering, γνωστή από το εμπορικό σήμα Φρεσκούλης, την εξαγορά της Μπάρμπα Στάθης από την Ideal Holdings και την ανάπτυξη της Wonderplant, στην οποία συμμετέχει ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος.
Πίσω από τις τέσσερις κινήσεις βρίσκονται διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, αλλά μια κοινή επενδυτική λογική. Η αξία δεν βρίσκεται μόνο στο χωράφι, αλλά κυρίως στον έλεγχο όσων συμβαίνουν από την παραγωγή έως το ράφι.
Η περίπτωση της Βεζύρογλου είναι ενδεικτική. Η εταιρεία, με έδρα την Αλεξάνδρεια Ημαθίας, έχει αναπτύξει ένα καθετοποιημένο μοντέλο παραγωγής, επεξεργασίας και διανομής φυλλωδών λαχανικών, με ετήσια παραγωγή άνω των 3.000 τόνων.
Έχει ήδη επενδύσει περισσότερα από 12 εκατ. ευρώ σε νέα μονάδα επεξεργασίας 7.000 τ.μ. και σχεδιάζει πρόσθετες επενδύσεις άνω των 20 εκατ. ευρώ έως το 2032, με επέκταση στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες και στα έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα.
Η οικογένεια Βεζύρογλου διατηρεί τη διοίκηση, ενώ η Elikonos αποκτά συμμετοχή σε μια επιχείρηση με δυνατότητες αύξησης της παραγωγικής δυναμικότητας και διείσδυσης σε κατηγορίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Για την Elikonos, άλλωστε, η αγορά δεν είναι άγνωστη. Το επενδυτικό κεφάλαιο είχε συμμετάσχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Eurocatering, από την οποία αποεπένδυσε το 2024.
Σήμερα, το 49% της Eurocatering, που διαθέτει τα προϊόντα Φρεσκούλης, ελέγχεται από τον όμιλο Σκλαβενίτη μέσω της Γλάρος.
Η ελληνική αγορά έτοιμων σαλατών, αξίας 64 εκατ. ευρώ το 2024, συνεχίζει να αναπτύσσεται. Το 2025 οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 10,6% σε όγκο και 7,3% σε αξία, σύμφωνα με στοιχεία της Circana.
Για τον Σκλαβενίτη, η επένδυση έχει διαφορετική σημασία από εκείνη ενός χρηματοοικονομικού επενδυτή. Η συμμετοχή στην παραγωγή προσφέρει τη δυνατότητα μεγαλύτερου ελέγχου στον εφοδιασμό.
Στην περίπτωση της Wonderplant, το στοίχημα είναι πρωτίστως τεχνολογικό και παραγωγικό.
Η εταιρεία, στην οποία συμμετέχει ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος μαζί με άλλους επενδυτές, έχει δημιουργήσει στην Πετρούσα Δράμας μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις υδροπονικής καλλιέργειας ντομάτας στην Ελλάδα.
Οι επενδύσεις έχουν φτάσει τα 178 εκατ. ευρώ, με την ετήσια παραγωγή να υπερβαίνει τους 22.000 τόνους. Το επόμενο βήμα προβλέπει νέα επένδυση περίπου 130 εκατ. ευρώ στην Πτολεμαΐδα, για τη δημιουργία μονάδας 300 στρεμμάτων.
Το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται στην παραγωγή μεγάλης κλίμακας, με αξιοποίηση τεχνολογιών που επιτρέπουν καλύτερο έλεγχο των συνθηκών καλλιέργειας και περιορίζουν την εξάρτηση από τις καιρικές μεταβολές. Η επένδυση συνδέεται και με ένα διαρθρωτικό πρόβλημα. Παρά την ισχυρή αγροτική παράδοση της χώρας, σημαντικές ποσότητες ντομάτας εξακολουθούν να καλύπτονται από εισαγωγές. Η υποκατάσταση μέρους αυτών των εισαγωγών αποτελεί μια πρόσθετη ευκαιρία και στοίχημα του Σπύρου Θεοδωρόπουλου.
Η Ideal Holdings ακολουθεί διαφορετική διαδρομή προς την ίδια αγορά. Απέκτησε μια καθιερωμένη επιχείρηση με αναγνωρίσιμο εμπορικό σήμα, οργανωμένη παραγωγή και ισχυρή θέση στο λιανεμπόριο. Η εξαγορά της Μπάρμπα Στάθης από τη Vivartia, έναντι 130 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, έδωσε στην Ideal τον έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους παίκτες της αγοράς κατεψυγμένων λαχανικών.
Το επενδυτικό σχέδιο προβλέπει πρόσθετες επενδύσεις 50 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων νέα μονάδα κατεψυγμένων λαχανικών στη Λάρισα, προϋπολογισμού 35 εκατ. ευρώ, και επέκταση της παραγωγής φρέσκων σαλατών.
Κοινώς παρονομαστής των τεσσάρων επενδύσεων είναι ότι σε έναν κλάδο κατακερματισμένο, με μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις και περιορισμένη συγκέντρωση κεφαλαίων, υπάρχει ευκαιρία.