Μείωση κατά 1,41 δισ. ευρώ (5,26%) σημείωσε το ενεργητικό της αγοράς αμοιβαίων κεφαλαίων για το 2002, διαμορφούμενο στα 25,38 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία τη ένωσης θεσμικών επενδυτών.

Ο συνολικός αριθμός των Α.Ε.Δ.Α.Κ. ανήλθε στις 31/12/02 σε 28 έναντι 26 το προηγούμενο έτος. 3 νέες εταιρίες ιδρύθηκαν και ξεκίνησαν διάθεση των Αμοιβαίων Κεφαλαίων τους, ενώ μία εταιρία ανέλαβε τη διαχείριση των Αμοιβαίων Κεφαλαίων άλλης Α.Ε.Δ.Α.Κ.

Σημειώνεται ακόμη ότι έχουν ιδρυθεί αλλά δεν έχουν δραστηριοποιηθεί ακόμη 2 Α.Ε.Δ.Α.Κ., με τις οποίες ο συνολικός αριθμός ανέρχεται σήμερα σε 30 εταιρίες.

Ο αριθμός των Αμοιβαίων Κεφαλαίων στις 31/12/02 διαμορφώθηκε σε 260 έναντι 269 στις 31/12/01 μετά και τις διάφορες πραγματοποιηθείσες μεταβολές κατά τη διάρκεια του έτους (αλλαγές κατηγοριών Α/Κ, συγχωνεύσεις, ενάρξεις νέων, διασπάσεις).

Ο ανά κατηγορία αριθμός Α/Κ διαμορφώθηκε ως εξής:

- Διαχείρισης Διαθεσίμων Εσωτ. 35, Διαχείρισης Διαθεσίμων Εξωτ. 1, Διαχείρισης Διαθεσίμων Διεθνή 4

- Ομολογιακά Εσωτ. 32, Ομολογιακά Εξωτ. 14, Ομολογιακά Διεθνή 17

- Μετοχικά Εσωτερικού 76, Μετοχικά Εξωτ. 30, Μετοχικά Διεθνή 15

- Μικτά Εσωτερικού 25, Μικτά Εξωτ. 2, Μικτά Διεθνή 9

Η παρατηρηθείσα μείωση οφείλεται κυρίως στη μείωση του ενεργητικού των Ομολογιακών Α/Κ Εσωτερικού κατά 625,98 εκατ. ευρώ, των Μετοχικών Εσωτ. κατά 1,68 δισ. ευρώ και των Μικτών Εσωτ. κατά 212,95 εκατ. ευρώ.

Στην τελική διαμόρφωση του ενεργητικού της αγοράς συνέβαλε θετικά η σημαντική στροφή των επενδυτών στα Α/Κ Διαχείρισης Διαθεσίμων Εσωτερικού τα οποία σημείωσαν αύξηση κατά 1,07 δισ. ευρώ (+11,11%).

Σχετικά με τις ανωτέρω παρατηρηθείσες μειώσεις στα ενεργητικά των διαφόρων κατηγοριών παρατηρούμε τα ακόλουθα:

1. Η μείωση του ενεργητικού των Α/Κ Μετοχικών Εσωτερικού κατά 33,13% οφείλεται βασικά στην κατά 32,53% υποχώρηση του Γενικού Δείκτη του Χ.Α.Α δεδομένου ότι ο αριθμός των μεριδίων μειώθηκε μόνο κατά 11,79%.

2. Η μείωση του ενεργητικού των Ομολογιακών Α/Κ Εσωτερικού κατά 12,77% οφείλεται επίσης στις σημειωθείσες υποχωρήσεις των τιμών που παρατηρήθηκαν στις δευτερογενείς αγορές των ομολόγων. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι κατά τους τελευταίους μήνες του έτους παρατηρήθηκε αύξηση του ενεργητικού και των μεριδίων της κατηγορίας, λόγω των σημαντικών αποδόσεων που εξασφαλίζουν τα διάφορα Αμοιβαία Κεφάλαια της κατηγορίας σε σχέση με άλλες εναλλακτικές μορφές επενδύσεων με αποτέλεσμα την προσέλευση πολλών νέων μεριδιούχων σε αυτήν την κατηγορία Α/Κ.

Η παρατηρηθείσα κατά το έτος 2001 τάση των επενδυτών προς τις κατηγορίες Διεθνών Α/Κ και Α/Κ Εξωτερικού για την αναζήτηση καλύτερων αποδόσεων, δεν χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά τους και κατά το έτος 2002, δεδομένου ότι οι αποδόσεις και των διεθνών αγορών παρουσιάζονται ως επί το πλείστον αρνητικές.

ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ

Α) ΟΜΟΛΟΓΙΑΚΑ

- Εσωτερικού: Αυτή η υποκατηγορία πέτυχε να εξασφαλίσει υψηλές αποδόσεις στους μεριδιούχους της. Έτσι, 31 από τα 32 Αμοιβαία Κεφάλαια της κατηγορίας πέτυχαν θετικές αποδόσεις, ενώ 2 Α/Κ πέτυχαν αποδόσεις άνω του 7%, 9 άνω του 6%, 5 άνω του 5%, 9 άνω του 6%, 5 άνω του 5%, 5 άνω του 4% και τα υπόλοιπα 9 από 2% μέχρι 4%.

Η μέση αριθμητική απόδοση της κατηγορίας ανήλθε σε 4,89% από την αρχή του έτους έναντι 4,11% το 2001, ενώ πρώτο σε απόδοση Α/Κ ήρθε το ALPHA Ομολογιακό με 7,99%.

- Εξωτερικού και Διεθνή: Στις 2 αυτές υποκατηγορίες ξεχώρισαν ορισμένα Α/Κ με αποδόσεις πολύ άνω του μέσου αριθμητικού όρου της κατηγορίας τους. Έχουμε έτσι 2 Α/Κ Εξωτερικού με αποδόσεις άνω του 8,22% και 5 Α/Κ Διεθνή με αποδόσεις από 5,22% έως 6,34%.

Η μέση απόδοση της κατηγορίας των Ομολογιακών Α/Κ Εξωτερικού διαμορφώθηκε σε 0,45% έναντι 4,85% το προηγούμενο έτος, ενώ πρώτο σε απόδοση ήρθε το ALPHA Ευρωπαϊκών Κρατικών Ομολόγων με απόδοση 8,34%.

Η μέση απόδοση της κατηγορίας των Διεθνών Ομολογιακών Α/Κ διαμορφώθηκε σε 0,75% έναντι 5,48% το προηγούμενο έτος, ενώ πρώτο σε απόδοση ήρθε το INTERAMERICAN-F&C Ευρώ Κυβερνητικών Ομολόγων με 6,34%.

Β) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

- Εσωτερικού: Σε αυτήν την κατηγορία σημειώνουμε ότι 27 από τα 35 Α/Κ πέτυχαν αποδόσεις άνω του 2%, ενώ 6 από αυτά επέτυχαν αποδόσεις άνω του 3%.

Η μέση αριθμητική απόδοση της υποκατηγορίας ανήλθε σε 2,40% με πρώτο σε απόδοση το INTERAMERICAN Διαχ. Διαθεσίμων (3,38%).

- Εξωτερικού:

Η μέση απόδοση της υποκατηγορίας από την αρχή του έτους διαμορφώθηκε σε 3,28% (από 2,87% το προηγούμενο έτος), που είναι και η απόδοση του μοναδικού Α/Κ της υποκατηγορίας INTERAMERICAN Profit Διαχ. Διαθ. Εξωτερικού.

- Διεθνή:

Η μέση αριθμητική απόδοση της υποκατηγορίας ανήλθε σε -2,84% με πρώτο σε απόδοση το INTERAMERICAN MM Ευρώ Διαχ.Διαθεσίμων Διεθνές (3%).

Γ)ΜΕΤΟΧΙΚΑ

- Εσωτερικού: Παρά το γεγονός ότι αυτή η κατηγορία επηρεάστηκε σημαντικά από την παρατεινόμενη κρίση του Χρηματιστηρίου, τα διάφορα Α/Κ παρουσίασαν αρνητικές μεν, αλλά ικανοποιητικές αποδόσεις σε σύγκριση με τους διάφορους χρηματιστηριακούς δείκτες.

Έναντι των δεικτών (Γ.Δ., FTSE 20, FTSE Mid 40, FTSE 80) η μέση ετήσια απόδοση της υποκατηγορίας ήταν καλύτερη αφού διαμορφώθηκε στο επίπεδο -27,24%. Από τα 72 Α/Κ της κατηγορίας που λειτούργησαν καθόλη τη διάρκεια του έτους, 59 από αυτά πέτυχαν ικανοποιητικότερες, αν και αρνητικές, αποδόσεις έναντι του Γενικού Δείκτη και των άλλων Δεικτών του Χ.Α.Α (από -31,85% έως -8,13%).

Πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι 10 από τα ανωτέρω Α/Κ πέτυχαν, κάτω από τις αντίξοες συνθήκες που διαμορφώθηκαν, αποδόσεις καλύτερες από -20% (από -19,92% έως -8,13%).

Πρώτο σε απόδοση ήρθε το Εγνατία ΑΘΗΝΑ Δυναμικό Μετοχικό Εσωτερικού με -8,13% από την αρχή του έτους.

- Εξωτερικού:

Η μέση απόδοση της υποκατηγορίας από την αρχή του έτους διαμορφώθηκε σε -29,39%, με πρώτο σε απόδοση το ALPHA TRUST EMERGING EUROPE Μετοχικό Εξωτερικού (+5,58%).

- Διεθνή:

Η μέση αριθμητική απόδοση της υποκατηγορίας ανήλθε σε -30,41% με πρώτο σε απόδοση το Α/Κ ΕΤΒΑ Π&Κ Capital Pan European Growth Μετοχικό Διεθνές με -1,06% από τη αρχή του έτους.

Δ)ΜΙΚΤΑ

- Εσωτερικού: Σε αυτήν την υποκατηγορία, που από το χαρακτήρα της οι κίνδυνοι που αναλαμβάνει ο επενδυτής είναι μικρότερος και που οι επενδύσεις σε χρηματιστηριακούς τίτλους είναι περιορισμένες, δεν μπορεί να γίνει άμεση σύγκριση με τους χρηματιστηριακούς δείκτες

H μέση αρνητική απόδοση των 25 Α/Κ της υποκατηγορίας ανήλθε σε -13,40%, δικαιώνοντας τους μεριδιούχους, οι οποίοι ελαχιστοποίησαν τις ζημιές τους. Πρώτο σε απόδοση ήρθε το EUROBANK ΒΡΑΧΟΣ Μικτό Εσωτερικού με θετική απόδοση 3,02%.

- Εξωτερικού:

Η μέση απόδοση της υποκατηγορίας από την αρχή του έτους διαμορφώθηκε σε -20,27%, με πρώτο σε απόδοση το SOGEN EUROPE Balanced με -19,31%.

-Διεθνή:

Η μέση αριθμητική απόδοση της υποκατηγορίας ανήλθε σε -11,95% με πρώτο σε απόδοση το ΔΗΛΟΣ ΠΕΤ ΟΤΕ (-3,38%).

Εξάλλου, σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τη Βάση Δεδομένων της Ένωσης, η αγορά των Αμοιβαίων Κεφαλαίων στο τέλος Δεκεμβρίου σημείωσε σημαντική ανάκαμψη με αύξηση του συνολικού ενεργητικού κατά 1,33 δισ. ευρώ έναντι του μηνός Νοεμβρίου και αύξηση του συνόλου των μεριδίων κατά 9,27%.

Έτσι στις 31 Δεκεμβρίου η συνολική αγορά των Α/Κ διαμορφώθηκε στα 25.385 δισ. ευρώ, έναντι 24.052 δισ. ευρώ του τέλους Νοεμβρίου και ο αριθμός των κυκλοφορούντων μεριδίων διαμορφώθηκε σε 4,58 δισ. έναντι 4,19 δισ. το Νοέμβριο.

Η παρατηρηθείσα αύξηση του ενεργητικού κατά το Δεκέμβριο οφείλεται κυρίως στη θεαματική αύξηση του ενεργητικού των Α/Κ Διαχείρισης Διαθεσίμων Εσωτερικού κατά 1,63 δισ. ευρώ (+17,91%) στα € 10,71 δισ. (αύξηση μεριδίων 22,06%) και δευτερευόντως στη συνεχιζόμενη στροφή των επενδυτών προς τα Ομολογιακά Α/Κ όλων των υποκατηγοριών.

Σημειώνεται ότι τα Α/Κ Ομολογιακά Εσωτερικού που αποτελούν το 83,48% της όλης κατηγορίας αύξησαν το ενεργητικό τους κατά 142,15 εκατ. ευρώ (+3,44%) και τα μερίδιά τους κατά 2,83%.

Η σημειούμενη στροφή των επενδυτών προς τα Ομολογιακά Α/Κ και τα Α/Κ Διαχείρισης Διαθεσίμων Εσωτερικού, οφείλεται στις ικανοποιητικές αποδόσεις που σημειώνουν και οι δύο κατηγορίες από την αρχή του έτους, σε συνδυασμό με την υποχώρηση των τραπεζικών επιτοκίων και τη συνεχιζόμενη αστάθεια των τιμών στο Χ.Α.Α.

Σημειώνεται ότι από τα 32 Α/Κ Ομολογιακά Εσωτερικού στις 31/12/02:

- 3 σημείωναν ετήσια απόδοση άνω του 7%

- 9 σημείωναν ετήσια απόδοση άνω του 6%

- 5 σημείωναν ετήσια απόδοση άνω του 5%

- 5 σημείωναν ετήσια απόδοση άνω του 4%

- 7 σημείωναν ετήσια απόδοση άνω του 3%

Σημειώνεται επίσης ότι από τα 35 Α/Κ Διαχείρισης Διαθεσίμων Εσωτερικού 6 πραγματοποίησαν ετήσια απόδοση άνω του 3% και 20 πραγματοποίησαν ετήσια απόδοση άνω του 2%.

Τέλος, για την αξιολόγηση αυτών των αποδόσεων επισημαίνεται ότι οι αποδόσεις αυτές είναι καθαρές για τους μεριδιούχους (χωρίς φορολογική επιβάρυνση).

Ολοκληρώνοντας για το μήνα Δεκέμβριο σημειώνεται ότι η συνεχιζόμενη αστάθεια των χρηματιστηριακών αγορών και η υποχώρηση των τιμών των μετοχών είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του ενεργητικού των Μετοχικών Α/Κ Εσωτερικού κατά 284,14 εκατ. ευρώ (-7,74%), αλλά την υποχώρηση του αριθμού των μεριδίων μόνο κατά 0,53%.

Για την εκτίμηση της υποχώρησης αυτής πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α.Α σημείωσε συγκριτικά υποχώρηση 6,64% κατά το μήνα Δεκέμβριο.

Συναφή υποχώρηση σημείωσαν και τα Μικτά Α/Κ Εσωτερικού (μείωση ενεργητικού κατά 143,19 εκατ. ευρώ, μείωση μεριδίων 2,16%).