Οι νέες προκλήσεις της Άγκυρας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο οδηγούν σε αυξανόμενη ένταση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και εκ των πραγμάτων βρίσκονται στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης.Η τουρκική πλευρά επαναφέρει το σύνολο σχεδόν της αναθεωρητικής της ατζέντας: Από την αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και την αναζωπύρωση της συζήτησης περί «γκρίζων ζωνών» έως την ανακήρυξη των δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» σε διεθνή ύδατα και την απαίτηση να εγκρίνει τις εργασίες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ο Ταγίπ Ερντογάν επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται από διπλωματικές πηγές ως σαφής αναβάθμιση της τουρκικής προκλητικότητας, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η σχετική ηρεμία των προηγούμενων ετών στις σχέσεις των δύο χωρών δοκιμάζεται.
Ειδικά όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, που έχει μετατεθεί χρονικά πίσω μετά τις τουρκικές αντιδράσεις, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια τέτοια λογική. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου υπογραμμίζει ότι το έργο προχωρά βάσει του σχεδιασμού και ότι η γαλλική συμμετοχή αποτελεί επιπλέον παράγοντα ασφάλειας για την υλοποίηση του έργου. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο θα συμβάλει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος επανέλαβε ότι οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας είναι σαφείς και ότι Ελλάδα, Κύπρος και Γαλλία έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να προχωρήσει το έργο.
Μονομερείς αξιώσεις
Σύμφωνα με την κυβερνητική ρητορική, η Αθήνα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να επιτρέψει στην Τουρκία να μετατρέψει τις δικές της μονομερείς αξιώσεις σε προϋπόθεση για την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού έργου. Ταυτόχρονα, διαμηνύεται ότι η Ελλάδα ούτε θα παρασυρθεί σε μια λογική έντασης ούτε όμως θα αφήσει αναπάντητες τις τουρκικές προκλήσεις.
Χαρακτηριστική είναι η αποστροφή του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος έκανε γνωστό ότι οι τουρκικές ενέργειες έχουν ήδη μεταφερθεί με επίσημο τρόπο στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ότι θα ακολουθήσουν τα αναγκαία διαβήματα και οι επίσημες τοποθετήσεις στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.
Αυτό είναι, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, και το βασικό μήνυμα προς το εσωτερικό και τη σχετική κριτική περί υποχωρητικότητας: η Ελλάδα -επισημαίνουν- παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα διπλωματικά εργαλεία και δεν πρόκειται να αποδεχθεί την αμφισβήτηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Την ίδια στιγμή, τη δική της σημασία έχει και η ενίσχυση του Πολεμικού μας Ναυτικού στην παρούσα φάση. Συγκεκριμένα, στις 8 Σεπτεμβρίου πρόκειται να υπογραφεί στη Ρώμη η Εφαρμοστική Ρύθμιση Ελλάδας και Ιταλίας για την πρόσκτηση δύο ιταλικών φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini. Η συμφωνία θα υπογραφεί παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, του Ιταλού ομολόγου του Γκουίντο Κροσέτο και των Αρχηγών Ναυτικού των δύο χωρών. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια αναβάθμισης της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύ φάσμα διεκδικήσεων.
Παράλληλα, η Αθήνα θέλει να δώσει βάρος στις περιφερειακές επαφές της, με τον πρόεδρο του Λιβάνου Τζόζεφ Αούν να αναμένεται στην Αθήνα στις 31 Αυγούστου. Εξέλιξη που εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης των σχέσεων της Ελλάδας με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.