Με την ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα, όπως αποτυπώνεται σταθερά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, η κυβέρνηση οδεύει προς τις κάλπες σε ένα δρόμο δύσβατο και απαιτητικό.
Οι πολίτες «ψηφίζουν με βάση το πορτοφόλι τους», λένε και στο πλαίσιο αυτό το Μέγαρο Μαξίμου αναζητά τρόπους για τη διαχείριση της συγκεκριμένης δοκιμασίας, σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.
Η εξίσωση για τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το οικονομικό επιτελείο είναι σύνθετη: πώς θα περιοριστούν οι συνέπειες των έντονων πληθωριστικών πιέσεων, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής πολιτικής.
Οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται είναι σε δύο επίπεδα, σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό, προς αναζήτηση πρόσθετων εργαλείων στήριξης απέναντι σε μια κρίση που, όπως υπογραμμίζουν στην κυβέρνηση, τροφοδοτείται από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και τους πολέμους.
Ο πρωθυπουργός, μετά τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε τα κράτη - μέλη να μπορούν να λαμβάνουν πρόσθετα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, κάτω από τις σημερινές, πιεστικές συνθήκες.
Το γεγονός ότι «το ακούει θετικά αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή», αναφέρουν αρμόδιες πηγές, αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Ζητούμενο είναι πλέον να επιτρέψουν τα κράτη μέλη στις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις παρεμβάσεις τους, χωρίς να βρεθούν αντιμέτωπες με νέους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαμορφωθεί ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την έκτακτη φύση της κρίσης και θα δίνει μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης, με τον κ. Μητσοτάκη πάντως να διατηρεί χαμηλά τους τόνους: «Δεν περιμένω ότι θα βγουν 'λαγοί από το καπέλο' ή ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις, ευρωπαϊκές, για να μπορέσουμε οριζόντια να μειώσουμε φόρους και να γίνει κάποια τεράστιας έκτασης παρέμβαση», δήλωσε.
Στο εσωτερικό, το κυβερνητικό επιχείρημα στηρίζεται στον δημοσιονομικό χώρο που έχει δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Όπως υποστηρίζουν, η θετική πορεία της οικονομίας και η επίτευξη πλεονασμάτων επιτρέπουν στην Ελλάδα να διαθέσει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ για τη στήριξη της κοινωνίας, σε αντίθεση με άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν αυστηρότερους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιμένει ότι οι παρεμβάσεις δεν εξαντλούνται στις ανακοινώσεις των τελευταίων εβδομάδων, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ενισχύσεων, φορολογικών ελαφρύνσεων και αυξήσεων εισοδημάτων.
Πετρέλαιο θέρμανσης
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το κόστος της θέρμανσης, ενόψει και του χειμώνα που βρίσκεται προ των πυλών. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η επιδότηση στην αντλία, σε συνδυασμό με την παρέμβαση των διυλιστηρίων, αναμένεται να περιορίσει την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης σε σχέση με τα επίπεδα στα οποία θα μπορούσε να διαμορφωθεί χωρίς την παρέμβαση.
Παράλληλα, περίπου 1,2 εκατομμύρια πολίτες αναμένεται να είναι δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης, με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Πάντως, το κυβερνητικό στοίχημα κρίνεται από το κατά πόσο τα μέτρα που λαμβάνονται μπορούν να ανακουφίσουν ουσιαστικά τα νοικοκυριά. Η ακρίβεια παραμένει ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν το συνολικό κόστος διαβίωσης.
Η κυβέρνηση αποκλείει τις οριζόντιες μειώσεις φόρων μεγάλης έκτασης και τις παρεμβάσεις χωρίς σαφή χρηματοδότηση, προειδοποιώντας ότι η υπέρβαση των δημοσιονομικών ορίων θα μπορούσε να υπονομεύσει την οικονομική σταθερότητα της χώρας. Απεναντίας, επιμένει στην ανάγκη στοχευμένων ενισχύσεων, με έμφαση στις κοινωνικές ομάδες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, αν και η διάρκεια και η περαιτέρω ένταση της κρίσης παραμένουν άγνωστες.
Στο αίτημα της αντιπολίτευσης για ισχυρότερες παρεμβάσεις, το Μέγαρο Μαξίμου απαντά ότι οι πρόσθετες παροχές πρέπει να συνοδεύονται από συγκεκριμένους πόρους και να παραμένουν εντός των δημοσιονομικών ορίων.
«Αν πιστεύουν ότι θα τινάξουμε τη μπάνκα στον αέρα και θα μοιράζουμε χρήματα δεξιά και αριστερά για να γίνουμε αρεστοί πολιτικά και θα υπονομεύσουμε όλη την προσπάθεια την οποία έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια, για να γίνουμε ενδεχομένως λίγο πιο συμπαθείς ενόψει εκλογών, λυπάμαι, αλλά έχω αποδείξει πολλές φορές ότι αυτή δεν είναι η δική μου νοοτροπία. Μπορεί να είναι η νοοτροπία κάποιων άλλων, που στο παρελθόν έριξαν τη χώρα στα βράχια», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης στους δημοσιογράφους.
Για τον ίδιο, η ενεργειακή κρίση, πέρα από μια δύσκολη οικονομική εξίσωση, αποτελεί και μια κρίσιμη δοκιμασία πολιτικής αξιοπιστίας. Καλείται να αποδείξει ότι η κυβέρνησή του μπορεί να αξιοποιήσει τα δημοσιονομικά περιθώρια που διαθέτει, να διεκδικήσει πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία και να μετατρέψει τις παρεμβάσεις της σε μετρήσιμη ανακούφιση για τους πολίτες.
Στοίχημα, καθοριστικό για την επόμενη μέρα.