Σε εστία έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, μετά την επανεκκίνηση των ερευνών και την αναμενόμενη αντίδραση της Άγκυρας, με την έκδοση δικής της NAVTEX.
Ο απόπλους του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου χθες το απόγευμα, σηματοδότησε την επιστροφή του έργου σε τροχιά υλοποίησης, ωστόσο λίγες ώρες αργότερα η Τουρκία, με μια αναμενόμενη για την Αθήνα κίνηση, επιχείρησε να αμφισβητήσει το πλαίσιο διεξαγωγής των ερευνών, δηλώνοντας «τη συγκατάθεσή της στις δραστηριότητες».
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η διαδικασία αδειοδότησης ακολουθήθηκε κανονικά, μόνο από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές, ενώ η αντιπολίτευση θέτει ερωτήματα για τους διπλωματικούς χειρισμούς και τις συνέπειές τους.
Το υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει κατηγορηματικά τους τουρκικούς ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η NAVTEX της Αττάλειας δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και δεν επηρεάζει την εξέλιξη των ερευνών. Το βασικό επιχείρημα της Αθήνας είναι ότι άδεια για τις εργασίες ζητήθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο, τις μόνες χώρες που έλαβαν σχετικό αίτημα και εξέδωσαν τις προβλεπόμενες άδειες.
Όπως επισημαίνεται από διπλωματικές πηγές, μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX έγινε γνωστή σε όλους η ακριβής πορεία του ερευνητικού πλοίου, το οποίο κινήθηκε και συνεχίζει να κινείται βάσει της ναυτικής οδηγίας των ελληνικών αρχών.
Κατά συνέπεια, συνεχίζουν οι ίδιες πηγές, η μεταγενέστερη τουρκική αναγγελία, η οποία εκδόθηκε επί τη βάσει ήδη δημοσιοποιημένων δεδομένων, δεν μεταβάλλει το καθεστώς των εργασιών. Επιπλέον, σημειώνουν ότι η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρεται καν σε έκδοση άδειας, καθώς ουδέποτε υποβλήθηκε σχετικό αίτημα προς την Άγκυρα.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα προαναγγέλλει την προσήκουσα αντίδραση στη νέα τουρκική πρόκληση, στη βάση του διεθνούς δικαίου (πιθανόν με την έκδοση anti NAVTEX), χωρίς να εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδώσει στην τουρκική αναγγελία μεγαλύτερη σημασία από αυτήν που της αναλογεί.
Αργά το βράδυ, μετά τη γνωστοποίηση της τουρκικής NAVTEX, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, από το βήμα της Βουλής και απαντώντας στα επίμονα ερωτήματα της αντιπολίτευσης, τόνισε: «Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μία NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να ζητηθεί από τη γαλλική εταιρεία. Το πλοίο βγήκε στη βάση μίας NAVTEX από την Ελλάδα και μόνο».
Προηγουμένως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από το συνέδριο «Greece Talks» του «Πρώτου Θέματος», είχε επιχειρήσει να βάλει τέλος στη συζήτηση για τη ρηματική διακοίνωση της γαλλικής πλευράς προς την Τουρκία, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτή δεν δημιουργεί κανένα ζήτημα για την ελληνική κυβέρνηση ούτε μπορεί να εκληφθεί ως αίτημα αδειοδότησης προς την Άγκυρα.
Διαχώρισε δε την ενημέρωση τρίτων χωρών από την αδειοδοτική διαδικασία, η οποία αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου. Όπως εξήγησε, η ενημέρωση χωρών, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος, δεν συνιστά αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης ή συναίνεσης από την πλευρά τους.
Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε, μάλιστα, καθησυχαστικός ως προς την εξέλιξη των ερευνών, εκτιμώντας ότι το έργο θα ολοκληρωθεί «χωρίς αναταράξεις». Παράλληλα, έστειλε μήνυμα ετοιμότητας για κάθε ενδεχόμενο, υπενθυμίζοντας την εμπειρία της διαχείρισης της ελληνοτουρκικής κρίσης του 2020, ενώ άσκησε κριτική σε κόμματα της αντιπολίτευσης και μέσα ενημέρωσης για τη στάση τους απέναντι στους κυβερνητικούς χειρισμούς.
ΠΑΣΟΚ: Η Ελλάδα να εκδώσει anti-NAVTEX
Με άγνωστο, ακόμα, το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου, η αντιπολίτευση εκτιμά ότι η έκδοση της τουρκικής NAVTEX επιβεβαιώνει τις υποψίες της: ότι η Τουρκία δεν ενημερώθηκε απλώς αλλά της ζητήθηκε άδεια για την εκτέλεση του έργου.
«Με την έκδοση της τουρκικής NAVTEX η κυβέρνηση εκτέθηκε ανεπανόρθωτα», δήλωσε αμέσως στη Βουλή ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης αμέσως μόλις έγινε γνωστή η κίνηση της Άγκυρας.
Λίγο αργότερα, ο αρμόδιος τομεάρχης Εξωτερικών του κόμματος, Δημήτρης Μάντζος, κάλεσε την κυβέρνηση να προχωρήσει αμέσως σε anti-NAVTEX, επικαλούμενος τη λέξη «συγκατάθεση» που έδωσε η Τουρκία, όπως αναφέρεται στο τουρκικό κείμενο.
Όπως τονίζει ο κ. Μάντζος:
-Η έκδοση NAVTEX από την Τουρκία λίγες ώρες μετά τον απόπλου του γαλλικού σκάφους από το Ηράκλειο, με αναφορά μάλιστα σε «συγκατάθεση» τουρκικών αρχών στις προγραμματισμένες εργασίες, απειλεί να κλιμακώσει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο εκθέτοντας την Ελληνική Κυβέρνηση και τις μέχρι σήμερα δηλώσεις της για τον ρόλο της Τουρκίας στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.
-Η Ελλάδα οφείλει να εκδώσει άμεσα anti-NAVTEX απέναντι στην παράνομη και αναθεωρητική κίνηση της Άγκυρας, στην οποία μάλιστα γίνεται αναφορά στους χάρτες που η Τουρκία υπέβαλε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο 2020 σε εφαρμογή του παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019.
Ο κ. Μάντζος επέμεινε στο αίτημα (και) του κόμματός του προς την κυβέρνηση να ενημερώσει για το περιεχόμενο και τις διατυπώσεις της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία.
ΕΛΑΣ: Φιάσκο Μητσοτάκη
«Η νέα τουρκική NAVTEX με την οποία η Τουρκία επιχειρεί για άλλη μία φορά να παρουσιάσει την ελληνική και την κυπριακή υφαλοκρηπίδα ως δική της», παρατηρεί η ΕΛΑΣ.
Αναδεικνύοντας, με τη σειρά της, τη χρήση της λέξης (τουρκική) «συγκατάθεση» στις επιστημονικές έρευνες για την πόντιση του καλωδίου, τονίζει ότι «είναι απαράδεκτη και παραβιάζει τόσο τους κανόνες του ΙΜΟ όσο και το δίκαιο της θάλασσας».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αμαλίας:
-Είχαμε προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εργαλειοποιήσει την «ενημέρωση υπό απειλή» προκειμένου να την εμφανίσει ως αίτημα αδείας και να προωθήσει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις.
-Δυστυχώς, η απάντηση της κυβέρνησης στον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛΑΣ ήταν η άνευ προηγουμένου χυδαιότητα ότι όποιος της ασκεί κριτική «ευνοεί τα συμφέροντα των Τούρκων» και οι φαιδρές δικαιολογίες ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση ισοδυναμεί με…ειδοποιητήριο της ΔΕΗ και της ΕΥΔΑΠ.
Πλέον στο «παλμαρέ» των αποτυχιών Μητσοτάκη προστίθεται και αυτό το νέο φιάσκο.
ΣΥΡΙΖΑ: Ούτε η κυβέρνηση ξέρει πλέον
«Δεν ξέρουμε τι γνωρίζει και η ελληνική κυβέρνηση πλέον», παρατηρούν στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας ωστόσο ότι οι εξελίξεις δείχνουν πως έχει εκχωρηθεί κομμάτι της διαπραγμάτευσης σε τρίτη χώρα (σ.σ. Γαλλία).
«Για τα καλώδια δεν προβλέπεται καν ενημέρωση, αλλά τώρα έχουμε και γαλλική ρηματική διακοίνωση και τουρκική NAVTEX», λένε χαρακτηριστικά αρμόδια στελέχη του.