Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια διεξοδική δέσμη μέτρων για τη χάραξη νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής προς την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε., αναφέρεται σε ανακοινωση της Κομισιόν.

Η δέσμη προτάσεων θέτει διάφορους φιλόδοξους στόχους σχετικά με τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με σκοπό τη δημιουργία μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς ενέργειας και την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των σχετικών ρυθμίσεων.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι όταν επιτευχθεί διεθνής συμφωνία για το πλαίσιο που θα ισχύει μετά το 2012, θα επέλθει μείωση των εκπομπών κατά 30% από τις ανεπτυγμένες χώρες μέχρι το 2020.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει περαιτέρω την αποφασιστικότητά της και προτείνει, η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει τώρα τη δέσμευση να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατά 20% μέχρι το 2020, ιδίως μέσω της θέσπισης μέτρων στον τομέα της ενέργειας.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής José Manuel Barroso είπε: ”Η σημερινή ημέρα είναι αποφασιστική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ενεργειακή πολιτική αποτελούσε βασικό τομέα όταν ξεκίνησε η οικοδόμηση της Ευρώπης. Πρέπει τώρα να την επαναφέρουμε στο προσκήνιο. Οι προκλήσεις που συνδέονται με τις κλιματικές αλλαγές, η αυξανόμενη εξάρτηση από τις εισαγωγές και η αύξηση των τιμών της ενέργειας, αποτελούν προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλα τα μέλη της Ε.Ε..

Η δέσμη μέτρων που πρότεινε η Επιτροπή σήμερα αποσκοπεί στην εξεύρεση λύσεων στις προκλήσεις αυτές με βάση τρεις κεντρικούς άξονες:

1. Μια πραγματική εσωτερική αγορά ενέργειας

Στόχος είναι να δοθεί στους χρήστες ενέργειας της Ε.Ε., στους πολίτες και στις επιχειρήσεις, πραγματική δυνατότητα επιλογής, και να δρομολογηθούν οι τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται στον τομέα της ενέργειας. Η ενιαία αγορά είναι χρήσιμη όχι μόνο για την ανταγωνιστικότητα αλλά και για την αειφορία και την ασφάλεια.

Απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες για την επίτευξη αυτών των στόχων, με σαφέστερο διαχωρισμό της παραγωγής από τη διανομή ενέργειας.

Χρειάζεται επίσης ισχυρότερος ανεξάρτητος ρυθμιστικός έλεγχος, λαμβάνοντας υπόψη την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς και εθνικά μέτρα για την υλοποίηση του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιτευχθεί επίπεδο διασύνδεσης τουλάχιστον 10%, με τον εντοπισμό των βασικών σημείων συμφόρησης και τον διορισμό συντονιστών.

2. Επιτάχυνση της μετάβασης σε ενέργεια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα

Η Επιτροπή προτίθεται να διατηρήσει την ηγετική θέση της Ε.Ε., σε παγκόσμιο επίπεδο, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προτείνοντας να τεθεί ως υποχρεωτικός στόχος, το 20% της συνολικής σύνθεσης των ενεργειακών πηγών της μέχρι το 2020 να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Προς τούτο θα απαιτηθεί μαζική ανάπτυξη και των τριών τομέων ανανεώσιμης ενέργειας: ηλεκτρισμού, βιοκαυσίμων, θέρμανσης και ψύξης. Αυτός ο στόχος θα συνοδεύεται από έναν ελάχιστο στόχο 10% βιοκαύσιμα. Επιπλέον, το 2007, σε μια δέσμη νομοθετικών μέτρων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα περιλαμβάνονται ειδικά μέτρα για τη διευκόλυνση της διείσδυσης στην αγορά τόσο των βιοκαυσίμων όσο και της θέρμανσης και ψύξης.

Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί και η έρευνα προκειμένου να μειωθεί το κόστος της ”καθαρής” ενέργειας και να καταλάβει η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξέχουσα θέση στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα τεχνολογίας με χαμηλές εκπομπές άνθρακα.

Για την εκπλήρωση αυτών των στόχων, η Επιτροπή θα προτείνει ένα ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο για τις ενεργειακές τεχνολογίες. Επίσης, την προσεχή επταετία, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αυξήσει κατά τουλάχιστον 50% τις ετήσιες δαπάνες της για την έρευνα στον τομέα της ενέργειας.

Επί του παρόντος, η ηλεκτροπαραγωγή με πυρηνική ενέργεια στην Ε.Ε. αντιστοιχεί στο 14% της κατανάλωσης ενέργειας και στο 31% της ηλεκτρικής ενέργειας. Στις προτάσεις της Επιτροπής υπογραμμίζεται ότι εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να αποφασίσει κατά πόσον θα βασισθεί ή όχι στην ηλεκτροπαραγωγή με πυρηνική ενέργεια. Η Επιτροπή συνιστά, στην περίπτωση που περιορίζεται το επίπεδο πυρηνικής ενέργειας, αυτό να αντισταθμίζεται με την εισαγωγή άλλων ενεργειακών πηγών με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, διαφορετικά η επίτευξη του στόχου για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου θα γίνει ακόμη πιο δυσχερής.

3. Ενεργειακή απόδοση

Η Επιτροπή επαναλαμβάνει το στόχο για εξοικονόμηση του 20% της συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας μέχρι το 2020. Στην περίπτωση που επιτευχθεί ο στόχος αυτός, αυτό θα σημαίνει ότι μέχρι το 2020, η Ε.Ε. θα χρησιμοποιεί περίπου 13% λιγότερη ενέργεια απ’ ό,τι σήμερα, εξοικονομώντας ετησίως 100 δις ευρώ και περίπου 780 τόνους CO2.

Η Επιτροπή προτείνει να επισπευσθεί η χρήση οχημάτων αποδοτικότερων από άποψη κατανάλωσης καυσίμων για τις μεταφορές• αυστηρότερες προδιαγραφές και καλύτερη επισήμανση στις συσκευές• καλύτερη ενεργειακή απόδοση στα υπάρχοντα κτίρια στην Ε.Ε. και βελτίωση της απόδοσης της θέρμανσης καθώς και της παραγωγής, μεταφοράς και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης μια νέα διεθνή συμφωνία για την ενεργειακή απόδοση.

Οι προτάσεις που στρέφονται γύρω από αυτούς τους τρεις άξονες θα πρέπει να υποστηρίζονται από μια συνεκτική και αξιόπιστη εξωτερική πολιτική.

Μια διεθνής ενεργειακή πολιτική στο πλαίσιο της οποίας η Ε.Ε. θα εκφράζεται με μία φωνή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να επιτύχει από μόνη της τους στόχους της όσον αφορά την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές. Πρέπει να συνεργασθεί τόσο με τις ανεπτυγμένες όσο και με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς και με τους καταναλωτές και παραγωγούς ενέργειας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναπτύξει αποτελεσματικούς μηχανισμούς αλληλεγγύης για την αντιμετώπιση κάθε κρίσης ενεργειακού εφοδιασμού και θα χαράξει με αποφασιστικότητα μια κοινή εξωτερική ενεργειακή πολιτική ώστε όλο και περισσότερο να ”μιλά με μία φωνή” με τις τρίτες χώρες.

Θα προσπαθήσει να δημιουργήσει πραγματικές ενεργειακές εταιρικές σχέσεις με τους προμηθευτές, οι οποίες θα βασίζονται στη διαφάνεια, την προβλεψιμότητα και την αμοιβαιότητα.

Με βάση τις διαβουλεύσεις για την Πράσινη Βίβλο που εξέδωσε το 2006, η Επιτροπή έχει ήδη κάνει βήματα προς μια συνεκτικότερη εξωτερική πολιτική ενέργειας, όπως αποδεικνύεται και από τη δημιουργία δικτύου ανταποκριτών ενεργειακής ασφάλειας.

Η Επιτροπή προτείνει πλήρη σειρά συγκεκριμένων μέτρων για την ενίσχυση των διεθνών συμφωνιών, μεταξύ των οποίων η συνθήκη για τον χάρτη ενέργειας, το μετά το Κιότο καθεστώς για τις κλιματικές αλλαγές, και η επέκταση του συστήματος εμπορίας των δικαιωμάτων εκπομπών στους παγκόσμιους εταίρους, καθώς και η περαιτέρω διεύρυνση την διμερών συμφωνιών με τρίτες χώρες ώστε η ενέργεια να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος όλων των εξωτερικών σχέσεων της Ε.Ε. και ιδίως της Ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας.

Η Επιτροπή προτείνει, ως νέες σημαντικές πρωτοβουλίες, την ανάπτυξη συνεκτικής συνεργασίας Αφρικής-Ευρώπης και μια διεθνή συμφωνία για την ενεργειακή απόδοση.

Απαιτούνται επειγόντως συγκεκριμένες ενέργειες. Η έρευνα στον κλάδο της ενέργειας, η στρατηγική επανεξέταση και το σχέδιο δράσης αποτελούν, όλα μαζί, τη βάση της προτεινόμενης νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.

Σκοπός της διαδικασίας αυτής είναι, οι αρχές να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις. Η Επιτροπή θα επιδιώξει την έγκριση των προτάσεων για την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές στη διάρκεια του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και θα υποβάλει τη σχετική νομοθεσία υπό το φως αυτών των συζητήσεων.