Αντιμέτωποι με… έλλειψη φωτός στο βάθος του τούνελ μοιάζουν να βρίσκονται οι επενδυτές σε διεθνές επίπεδο, με το ντόμινο της πτώσης να περνά σε κάθε γωνιά των αγορών, είτε αυτές κατατάσσονται μεταξύ των ανεπτυγμένων είτε στις αναδυόμενες.

Η αρχή πραγματοποιήθηκε με τον τραπεζικό κλάδο, κυρίως αυτόν των ΗΠΑ, χωρίς όμως να λείπουν τα ”θύματα” στην Ευρώπη και στην Ασία και μοιάζει να συνεχίζεται με τον κλάδο υψηλής τεχνολογίας, εάν τουλάχιστον κάποιος στηριχτεί στα αποτελέσματα της Intel.

Ο κ. Adrian Docherty, κορυφαίο στέλεχος της BNP Paribas στο Λονδίνο, σημειώνει: ”Οι επενδυτές αναζητούν απεγνωσμένα την επιστροφή στα φυσιολογικά επίπεδα. Δυστυχώς θεωρώ ότι αυτή η επιστροφή θα αργήσει ακόμη πάρα πολύ”.



Μάλιστα, η πρόβλεψή του για το σύνολο του 2008 δεν είναι διόλου ευχάριστη: ”Οι επενδυτές συνειδητοποιούν κάθε μέρα ότι το 2008 θα είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο έτος. Θα χαρακτηριστεί από έντονη μεταβλητότητα. Θα χαρακτηριστεί από υψηλές απώλειες. Θα χαρακτηριστεί από επενδυτικό φόβο”.

Η αντίδραση των επενδυτών θεωρείται απόλυτα φυσιολογική, με δεδομένο ότι οι διαγραφές ζημιών από κορυφαίες αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες συνεχώς αυξάνουν, με τους πλέον απαισιόδοξους να προβλέπουν ότι τα… 200 δισ. δολάρια δεν είναι κάτι αδύνατο.

Η Citigroup είναι η απόδειξη ότι πιθανώς τα χειρότερα βρίσκονται μπροστά μας. Άλλωστε, ακόμη και η κ. Meredith Whitney, αναλύτρια της CIBC World Markets, η οποία χαρακτηρίστηκε στις αρχές Νοεμβρίου ”ιδιαίτερα επιθετική προς τη Citigroup”, αποδείχτηκε υπεραισιόδοξη όταν προέβλεψε ότι η μετοχή του ομίλου θα υποχωρήσει κοντά στα 30 δολάρια. Στη χθεσινή (15/1) συνεδρίαση της Wall Street η Citi ”βυθίστηκε” 7,3% στα 26,94 δολάρια.

Θα μπορούσε, άραγε, μία μείωση επιτοκίων από τη Fed κατά 50 μονάδες βάσης να αποτελέσει θετικό μήνυμα; Εδώ οι απόψεις των αναλυτών διαφέρουν. Από τη μία πλευρά υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο αποτελεί ορθή αντίδραση και σανίδα σωτηρίας για την αμερικανική οικονομία.

Ταυτόχρονα, όμως, όπως υπογραμμίζει ο John Authers αρθρογράφος των ”Financial Times”, ειδικός σε θέματα επενδύσεων, ”μία μείωση 50 μονάδων βάσης θα σήμαινε ότι η Fed βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους πανικού”. Δηλαδή, ποιο θα ήταν το μήνυμα που θα έστελνε στις αγορές; Απλώς ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο βρίσκονται σε ύφεση, αλλά πολύ δύσκολα θα κατορθώσουν να ανακάμψουν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί και σε ένα συγκεκριμένο σημείο της ανακοίνωσης των οικονομικών αποτελεσμάτων της Citigroup. Ο αμερικανικός όμιλος αποκαλύπτει ότι 4,1 δισ. δολάρια από τις διαγραφές ζημιών αφορούν στον τομέα καταναλωτικών δανείων.

Θα είναι, ίσως, η καταναλωτική πίστη το επόμενο ”θύμα” της κρίσης; Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, αγορές και επιχειρήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα ντόμινο αντιδράσεων: πτώση κατανάλωσης, μετατόπιση της κρίσης στη λιανική αγορά και πιθανώς ύφεση χωρίς τέλος, τουλάχιστον στις ΗΠΑ.

Σ. Ζαφείρη