Από το χείλος της χρεοκοπίας στα αρνητικά επιτόκια

Πριν από λιγότερο από μια δεκαετία, οι δεν μπορούσαν να πληρωθούν αρκετά για να διακρατήσουν τα ομόλογα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, καθώς υπήρχαν φόβοι πως οι χώρες αυτές θα έβγαιναν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τώρα, βρίσκονται μια «ανάσα» από το να πρέπει να πληρώσουν για να έχουν το προνόμιο να διακρατούν τα ομόλογα αυτά, γράφει το Bloomberg.

Όπως αναφέρει το πρακτορείο, το πρωτοφανές ράλι στο κρατικό χρέος έχει οδηγήσει τις αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων των χωρών της Ιβηρικής σε ιστορικά χαμηλά, μια «ανάσα» από το 0%. Καθώς σήμερα το ύψος των ομολόγων παγκοσμίως με αρνητικά επιτόκια ανέρχεται σε περίπου 16 τρισ. δολάρια, οι επενδυτές σπεύδουν να αγοράσουν όποια ομόλογα με θετικές αποδόσεις μπορούν να βρουν –ακόμα και αν αυτό σημαίνει είσοδο σε ορισμένες αγορές της ευρωζώνης με υψηλότερο ρίσκο.

Αυτό σηματοδοτεί μια πρωτοφανή στροφή για χώρες που κάποτε βρίσκονταν στο χείλος της χρεοκοπίας, ταυτόχρονα όμως δείχνει μια νέα εποχή για τις αγορές ομολόγων, όπου οι αποδόσεις είναι μονίμως χαμηλές και οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να κάνουν και πολλά για να δώσουν ώθηση στον πληθωρισμό. Και αυτό ενέχει τον κίνδυνο της δημιουργίας μιας φούσκας στα ομόλογα.

Τα yields, υπενθυμίζει το Bloomberg, έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά σε όλη την ευρωζώνη και έχουν γίνει αρνητικά στις αγορές με την υψηλότερη αξιολόγηση, καθώς αυξάνεται η απαισιοδοξία για τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης. Στο ράλι συμβάλουν επίσης οι αυξανόμενες προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ.

Την περασμένη εβδομάδα, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων τόσο της Ισπανίας όσο και της Πορτογαλίας υποχώρησαν κάτω του 0,1%, από σχεδόν 8% και 18% αντίστοιχα που ήταν πριν από επτά χρόνια, στο αποκορύφωμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης που ανάγκασε τις χώρες να προσφύγουν σε πακέτα διάσωσης είτε από την ΕΕ είτε από το ΔΝΤ. Και για τις δυο χώρες, η διαφορά του yield από τα αντίστοιχα γερμανικά ομόλογα μειώθηκε στο ιστορικό χαμηλό των 60 μονάδων βάσης τον περασμένο μήνα.

Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις του χρέους των χωρών της Ιβηρικής παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από αυτές χωρών όπως η Γερμανία, ωστόσο έχουν ανακτήσει κάποιο έδαφος σε σχέση με τα μετά-κρίσεως χαμηλά. Η Ισπανία αξιολογείται σήμερα με Baa1, τρεις βαθμίδες πάνω από την κατηγορία «junk», από τη Moody’, από Baa3 που ήταν το 2012. Της Πορτογαλίας η αξιολόγηση είναι τώρα στο Baa3, έχοντας νωρίτερα υποβαθμιστεί κατά τρεις βαθμίδες, στην κατηγορία «junk».

Οι δυο χώρες εξακολουθούν να έχουν αυξημένα επίπεδα χρέους, κάτι που αποτελεί δείκτη σχετικά υψηλού κινδύνου, με το χρέος της Ισπανίας να ανέρχεται στο 98% του ΑΕΠ και της Πορτογαλίας στο 126%.

Τα ομόλογα της Ιβηρικής έχουν βρει στήριξη και από το οικονομικό comeback της περιοχής. Αν και υπήρξαν ορισμένα σημεία πολιτικής αβεβαιότητας, όπως η κρίση της Καταλονίας το 2017, οι δυο χώρες εμφανίζουν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης της ευρωζώνης. Πορτογαλία και Ισπανία είδαν τις οικονομίες τους να αυξάνονται κατά 1,8% και 2,3% αντίστοιχα από την αρχή του έτους μέχρι τον Ιούνιο, έναντι της στασιμότητας που επέδειξε η Γερμανική οικονομία.

Τα ισπανικά και πορτογαλικά ομόλογα στηρίχθηκαν επιπλέον από το ύψους 2,6 τρις. ευρώ πρόγραμμα αγοράς χρέους της ΕΚΤ, που εγγυόταν την ύπαρξη αγοραστή ακόμα και σε περιόδους αναταράξεων. Η Πορτογαλία παρέμεινε στο πρόγραμμα αφού η DBRS τη διατήρησε σε επενδυτική κατηγορία, παρά το ότι η χώρα αναγκάστηκε να εξαρτηθεί από το πρόγραμμα διάσωσης του ΔΝΤ το 2011 για να αντέξει την κρίση.