Μυστική συμφωνία Τεχεράνης - Μόσχας για αντιαεροπορικούς πυραύλους

Μυστική συμφωνία ύψους σχεδόν 500 εκατ. ευρώ για την προμήθεια προηγμένων φορητών αντιαεροπορικών συστημάτων υπέγραψαν τον περασμένο Δεκέμβριο στη Μόσχα η Τεχεράνη και η Ρωσία, σε μια κίνηση που αποτυπώνει τη βούληση του Ιράν να ανασυγκροτήσει την αεράμυνά του μετά τα σοβαρά πλήγματα που υπέστη στον περσινό πόλεμο με το Ισραήλ, σύμφωνα με τους Financial Times.

Σύμφωνα με διαρρεύσαντα ρωσικά έγγραφα, η συμφωνία προβλέπει την παράδοση 500 εκτοξευτών Verba και 2.500 πυραύλων 9M336 σε βάθος τριετίας, από το 2027 έως το 2029.

Το Verba αποτελεί ένα από τα πλέον σύγχρονα ρωσικά φορητά αντιαεροπορικά συστήματα, ικανό να πλήττει πυραύλους cruise, χαμηλά ιπτάμενα αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, χάρη στον υπέρυθρο αισθητήρα καθοδήγησης που διαθέτει. Η ευελιξία του, καθώς μπορεί να αναπτυχθεί από μικρές κινητές ομάδες χωρίς εξάρτηση από σταθερά ραντάρ, το καθιστά ιδανικό για διάσπαρτη άμυνα σε συνθήκες αυξημένης απειλής.

Η ιρανική πλευρά φέρεται να υπέβαλε επίσημο αίτημα για την απόκτηση των συστημάτων λίγες ημέρες μετά το τέλος της 12ήμερης σύγκρουσης, κατά την οποία οι ΗΠΑ συμμετείχαν για σύντομο διάστημα σε ισραηλινές επιδρομές εναντίον τριών βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. Στη διάρκεια εκείνης της εκστρατείας, η ισραηλινή αεροπορία πέτυχε να εξασφαλίσει αεροπορική υπεροχή σε μεγάλα τμήματα της χώρας, καθώς το ολοκληρωμένο δίκτυο αεράμυνας της Τεχεράνης υπέστη εκτεταμένες φθορές.

Η χρονική συγκυρία της αποκάλυψης της συμφωνίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει συγκεντρώσει σημαντικές αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, απειλώντας με νέα πλήγματα εάν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Παράλληλα, η Μόσχα επιχειρεί να αποκαταστήσει πλήρως τις σχέσεις της με το Ιράν, μετά την εμφανή απουσία άμεσης στρατιωτικής στήριξης κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ισραήλ.

Η συμφωνία συνήφθη μεταξύ της κρατικής ρωσικής εταιρείας εξαγωγών οπλικών συστημάτων Rosoboronexport και του αντιπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Άμυνας στη Μόσχα. Καθοριστικό ρόλο φέρεται να διαδραμάτισε ο Ρουχολά Κατέμπι, αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Άμυνας που έχει ήδη τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, ο Κατέμπι λειτουργούσε ως βασικό σημείο επαφής μεταξύ της ρωσικής κυβέρνησης και της Τεχεράνης στον τομέα της άμυνας.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι οι πύραυλοι 9M336 τιμολογούνται στα 170.000 ευρώ ανά μονάδα και οι εκτοξευτές στα 40.000 ευρώ, ενώ η συμφωνία περιλαμβάνει και 500 νυχτερινά σκοπευτικά «Mowgli-2». 

Ρωσικά μεταγωγικά αεροσκάφη Il-76 πραγματοποίησαν τις τελευταίες εβδομάδες επανειλημμένες πτήσεις από το Μινεράλνιε Βόντι στον βόρειο Καύκασο προς την ιρανική πόλη Καράτζ, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες ότι μέρος του στρατιωτικού υλικού έχει ήδη παραδοθεί. Ο Ιρανός πρεσβευτής στη Μόσχα επιβεβαίωσε ότι πρόσφατες πτήσεις περιλάμβαναν στρατιωτικό φορτίο, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, αν και τα συστήματα Verba δεν αρκούν για να μεταβάλουν δραστικά τη συνολική ισορροπία ισχύος σε μια ενδεχόμενη νέα αναμέτρηση με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ, ενδέχεται να αυξήσουν το ρίσκο για επιχειρήσεις με ελικόπτερα ή χαμηλές πτήσεις. Η συμφωνία, πάντως, επιβεβαιώνει τη διαρκή στρατιωτική σύμπλευση Μόσχας και Τεχεράνης, σε μια περίοδο εντεινόμενης δυτικής επιτήρησης και γεωπολιτικής ρευστότητας.