Η νέα στρατηγική του Ιράν στον πόλεμο με ΗΠΑ-Ισραήλ

Το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να μην πολεμήσει ξανά τον προηγούμενο πόλεμο. Μετά τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου έτους με το Ισραήλ — κατά τον οποίο μεγάλα κύματα επιθέσεων από το Ιράν αναχαιτίστηκαν σε μεγάλο βαθμό και εκτοξευτές καταστράφηκαν — η Τεχεράνη έχει αναπροσαρμόσει το πυραυλικό της δόγμα. Αντί για επιθέσεις εντυπωσιακού χαρακτήρα, έχει στραφεί σε μια πιο σταθερή εκστρατεία, σχεδιασμένη να εξαντλήσει σταδιακά τα συστήματα αεράμυνας.

Παράλληλα, χρησιμοποιεί πυραύλους μικρού βεληνεκούς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για εντατικές επιθέσεις κατά συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, στοχεύοντας τόσο πολιτικές υποδομές, όσο και αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Και στα δύο μέτωπα, επιδιώκει να καταναλώσει πρώτα τα λιγότερο πολύτιμα πυρομαχικά, εξαντλώντας ταυτόχρονα τους πυραύλους αναχαίτησης των αντιπάλων και διαταράσσοντας τη ζωή σε ολόκληρη την περιοχή.

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να πλήττουν το Ιράν το Σάββατο, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει απαντήσει εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και drones «σε πάνω από 25 κύματα» κατά στόχων στο Ισραήλ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η χώρα τους δέχεται μικρότερης κλίμακας επιθέσεις σε σύγκριση με την προηγούμενη σύγκρουση, αλλά με πιο σταθερό ρυθμό. Αυτό φαίνεται να αποτελεί σκόπιμη στρατηγική «φθοράς» από την Τεχεράνη, η οποία στο Ισραήλ αποκαλείται «ψιχάλα» σε αντιδιαστολή με τις επιθέσεις του περασμένου έτους, σύμφωνα με πρώην Ισραηλινό αξιωματούχο ασφαλείας.

«Ποιος είπε ότι οι Ιρανοί θα παίξουν με τους δικούς μας κανόνες;» πρόσθεσε ο ίδιος. «Δεν γνωρίζουμε πού θα το οδηγήσουν οι Ιρανοί… αλλά αυτός [ο πόλεμος] πιθανότατα δεν θα μετρηθεί σε ώρες ή ημέρες».

Η συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών επιθέσεων αναχαιτίστηκε από τα προηγμένα συστήματα αεράμυνας του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου. Ωστόσο, ορισμένα drones καμικάζι και πύραυλοι είτε δεν κρίθηκαν αρκετά επικίνδυνοι ώστε να χρησιμοποιηθεί πολύτιμος αναχαιτιστικός πύραυλος είτε — σε αυξανόμενο αριθμό περιπτώσεων — κατάφεραν απλώς να διαφύγουν της άμυνας, σχολιάζουν οι Financial Times.

Την Κυριακή, ο αριθμός των θυμάτων από τις ιρανικές επιθέσεις αυξανόταν, αν και παρέμενε πολύ χαμηλότερος από τον αντίστοιχο εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όπου σκοτώθηκαν ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, κορυφαίοι στρατιωτικοί διοικητές και ο υπουργός Άμυνας, με τον συνολικό αριθμό νεκρών να υπερβαίνει τους 200, σύμφωνα με τις αρχές.

Δύο άμεσες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις στο Τελ Αβίβ και στη Μπεΐτ Σεμές το βράδυ του Σαββάτου και την Κυριακή, αντίστοιχα, προκάλεσαν συνολικά 10 θανάτους, σύμφωνα με τις ισραηλινές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι τρία άτομα σκοτώθηκαν και 58 τραυματίστηκαν ελαφρά από επιθέσεις που περιλάμβαναν περισσότερους από 150 βαλλιστικούς πυραύλους, πάνω από 500 drones και δύο πυραύλους cruise. Ζημιές και θύματα αναφέρθηκαν επίσης στη Μανάμα, στη Ντόχα και στην Πόλη του Κουβέιτ.

Στόχοι στην περιοχή περιλάμβαναν ξενοδοχείο και λιμένα. Η εικόνα αυτή αποτελεί έντονη αντίθεση με τον 12ήμερο πόλεμο, όταν η Τεχεράνη εξαπέλυσε σαφώς προαναγγελθείσες επιθέσεις κατά μίας μόνο αμερικανικής βάσης στον Κόλπο.

Πολιτικοί υπολογισμοί ενδέχεται να ωθούν το Ιράν σε «σκληρή, ταχεία και πρώιμη» κλιμάκωση κατά κρατών του Κόλπου, σύμφωνα με τον Behnam Ben Taleblu του Foundation for the Defense of Democracies. «Εάν δημιουργήσουν επαρκή κρίση, πιστεύουν ότι μπορούν να ωθήσουν τους αμερικανικούς εταίρους στην περιοχή να συμβάλουν στον τερματισμό οποιασδήποτε ισραηλινής ή αμερικανικής επιχείρησης κατά του Ιράν».

Ταυτόχρονα, όπως και πέρυσι, το Ιράν φαίνεται να χρησιμοποιεί πρώτα τους λιγότερο προηγμένους πυραύλους του, επιδιώκοντας να εξαντλήσει τα αποθέματα αναχαιτιστών των ΗΠΑ και του Ισραήλ και ενδεχομένως να διατηρήσει τα πιο εξελιγμένα όπλα για μεταγενέστερο στάδιο της σύγκρουσης.

Βίντεο από τη Ντόχα φέρεται να δείχνει πύραυλο υγρού καυσίμου — πιθανώς Emad ή Shahab-3 — να προσκρούει σε δρόμο μετά από αναχαίτιση και να εκρήγνυται σε μεγάλη πύρινη σφαίρα.

«Γνωρίζουν ότι οι πύραυλοι αναχαίτησης των Thaad, Arrow και David’s Sling είναι εξαιρετικά ακριβοί και απαιτούν χρόνια για να συγκεντρωθούν», δήλωσε ο Robert Campbell, πρώην αξιωματικός του βρετανικού στρατού. «Φαίνεται να χρησιμοποιούν παλαιότερους πυραύλους υγρού καυσίμου για να εξαντλήσουν αυτά τα αποθέματα και να διαφυλάξουν τους νεότερους πυραύλους στερεού καυσίμου για μεταγενέστερα πλήγματα».

Ωστόσο, όπως σημείωσε, «αυτό προϋποθέτει ότι οι εκτοξευτές τους θα επιβιώσουν».

Άλλο βίντεο έδειχνε πιθανότατα drone Shahed-136 να πλήττει ναυτική εγκατάσταση των ΗΠΑ στη Μανάμα, όπου εδρεύει ο 5ος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. «Με εκπλήσσει και με ανησυχεί ότι το αρχηγείο του αμερικανικού Ναυτικού στο Μπαχρέιν επλήγη από ένα Shahed, που ουσιαστικά είναι ένα αεροπλανάκι-παιχνίδι», είπε ο Campbell.

Η Lynette Nusbacher, πρώην σύμβουλος του βρετανικού υπουργικού συμβουλίου σε θέματα πληροφοριών, δήλωσε ότι το Ιράν θα ήθελε να «καταγράψει πλήγμα» σε ισραηλινό ή αμερικανικό στρατιωτικό στόχο.

«Το μάθημα που φαίνεται να έμαθαν οι Ιρανοί είναι ότι δεν μπορούν να αποφύγουν τα πλήγματα», πρόσθεσε. «Προέβλεψαν την απώλεια διοίκησης και ελέγχου και εξουσιοδότησαν διοικητές συνταγμάτων ή και κατώτερους να χτυπούν προκαθορισμένους στόχους. Όσοι εκτοξεύουν, απλώς περνούν συντεταγμένες».

Ωστόσο, το Ιράν αντιμετωπίζει και πίεση να χρησιμοποιήσει τους πυραύλους του προτού καταστραφούν οι εκτοξευτές του στο έδαφος. «Γνωρίζουν ότι πρέπει να τους χρησιμοποιήσουν ή να τους χάσουν».

Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Nadav Shoshani δήλωσε ότι τα ισραηλινά πλήγματα στοχεύουν «περισσότερο τους εκτοξευτές παρά τους πυραύλους». Σύμφωνα με ισραηλινό αξιωματούχο, 200 εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων έχουν εξουδετερωθεί, αριθμός που αντιστοιχεί στο 50% του αποθέματος της χώρας — χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση.

Η Centcom ανακοίνωσε ότι απέκρουσε επιτυχώς εκατοντάδες ιρανικές επιθέσεις, αν και επιβεβαίωσε τρεις νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες. Το Ισραήλ δήλωσε ότι δεν υπάρχουν πλήγματα σε βάσεις του IDF, σημειώνουν οι Financial Times.

Το Ιράν έχει περάσει μήνες αναπληρώνοντας και αναβαθμίζοντας το οπλοστάσιό του. Κατά τον πόλεμο του 2025 εκτόξευσε πάνω από 500 πυραύλους, με ποσοστό αναχαίτισης σχεδόν 90%. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους στην αρχή της τρέχουσας σύγκρουσης.

Τα πλέον προηγμένα συστήματα χρησιμοποιούν οπτική καθοδήγηση. Στο ιρανικό οπλοστάσιο, μόνο λίγοι πύραυλοι — όπως οι Haj Qasem και Qassem Bassir — διαθέτουν τέτοια τεχνολογία. Άλλοι, όπως ο Khorramshahr, δίνουν έμφαση στο φορτίο μάχης αντί στην ακρίβεια.

«Νομίζω ότι υπολογίζουν σε έναν παρατεταμένο πόλεμο», δήλωσε ο Danny Citrinowicz από το Institute for National Security Studies στο Τελ Αβίβ.

Οι συνεχείς επιθέσεις έχουν και ψυχολογικό αντίκτυπο στο Ισραήλ. «Φαίνεται σχεδιασμένο να δημιουργήσει μια διαρκή αίσθηση ότι πρέπει να βρίσκεσαι κοντά σε καταφύγιο», είπε.

Παρά ταύτα, το Ιράν θα μπορούσε να επιλέξει να «απορροφήσει το πλήγμα» και να διατηρήσει μέρος της αντεπίθεσης για αργότερα — για παράδειγμα όταν οι ΗΠΑ αποσύρουν μέρος των στρατιωτικών τους δυνάμεων. «Και αυτό θα μπορούσε να μας κοστίσει», είπε ο Karim Sadjadpour του Carnegie Institute for International Peace. «Δεν είναι εύκολο να διατηρούμε αυτήν την τεράστια στρατιωτική παρουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα».