Η Κίνα σφυρηλατεί αντιαμερικανική συμμαχία με αφορμή το Ιράν

Η Κίνα καταδίκασε έντονα τις επιθέσεις στο Ιράν και τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Το Πεκίνο τις χαρακτήρισε «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας με σοβαρό τρόπο». Οι αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών έχουν καταπατηθεί, δήλωσε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών. Για την Κίνα, το Ιράν είναι, μαζί με τη Ρωσία, ο σημαντικότερος προμηθευτής φυσικού αερίου και πετρελαίου. Εκτιμάται ότι το 90% της ιρανικής παραγωγής πετρελαίου εξάγεται στην Κίνα. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής έχει μέχρι στιγμής διεκπεραιωθεί μέσω τρίτων χωρών, καθώς το Ιράν υπόκειται σε αυστηρές κυρώσεις.

Παράνομοι σκιώδεις στόλοι βοήθησαν στις μεταφορές

Από τον Απρίλιο του 2025, οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου έχουν διευθετηθεί σε γιουάν, το νόμισμα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Αυτό οφείλεται στον αποκλεισμό του Ιράν από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, που ελέγχεται από τη Δύση.

Μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, το Ιράν σταμάτησε προσωρινά τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, της υδάτινης οδού πλάτους 50 χιλιομέτρων μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Ινδικού Ωκεανού. Αυτό έχει οδηγήσει σε στασιμότητα μια από τις σημαντικότερες μεταφορικές οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου μεταφέρεται μέσω αυτής της οδού. Από τα 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που διέρχονται από τα Στενά καθημερινά, τα μισά πηγαίνουν στην ενεργοβόρα Κίνα. Το Πεκίνο βλέπει την ενεργειακή του ασφάλεια να απειλείται, σε περίπτωση που τα Στενά κλείσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω ενός περιφερειακού πολέμου.

Σύμμαχοι με ομοϊδεάτες εναντίον των ΗΠΑ

Το Ιράν και η Κίνα συνδέονται επίσης στενά πολιτικά. Από το 2023 το Ιράν είναι μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), της συμμαχίας ασφαλείας με επικεφαλής την Κίνα και τη Ρωσία, και από το 2024 μέλος των BRICS+, της ένωσης των μεγαλύτερων αναδυόμενων οικονομιών του κόσμου.

Η «κατάφωρη δολοφονία» ενός κυρίαρχου αρχηγού κράτους και η υποκίνηση σε αλλαγή καθεστώτος είναι απαράδεκτες, δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ την Κυριακή.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονταν εν μέσω διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του κινεζικού πρακτορείου ειδήσεων Xinhua, ο Λαβρόφ υποστήριξε τη θέση του Κινέζου ομολόγου του. Εν τω μεταξύ, επικρίσεις έχουν προέλθει και από τη Βόρεια Κορέα, η οποία είναι σύμμαχος της Κίνας και της Ρωσίας. Η Πιονγκγιάνγκ το χαρακτήρισε «παράνομη πράξη επιθετικότητας» και καταδίκασε «με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την αναίσχυντη πράξη κακίας των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την υλοποίηση των εγωιστικών και ηγεμονικών φιλοδοξιών τους».

Στρατιωτικό χτύπημα: Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα;

Η ερμηνεία της Κίνας και των συμμάχων της διαφέρει από αυτήν της γερμανικής κυβέρνησης. «Οι ΗΠΑ επιδίωκαν μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων με το Ιράν για εβδομάδες. Ωστόσο, σε συνομιλίες στο Ομάν και την Ελβετία, η ιρανική πλευρά δεν συμφώνησε σε μια ολοκληρωμένη, αξιόπιστη και επαληθεύσιμη συμφωνία για τον τερματισμό του στρατιωτικού πυρηνικού της προγράμματος», δήλωσε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Το Ιράν δεν έχει δεσμευτεί ούτε να μειώσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων ούτε να σταματήσει τις αποσταθεροποιητικές του δραστηριότητες στην περιοχή και πέραν αυτής. Η γερμανική κυβέρνηση σκοπεύει να εξετάσει εάν αυτή η κατάσταση νομιμοποιεί νομικά τις ένοπλες επιθέσεις, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.

Για τον νομικό και ειδικό στο διεθνές δίκαιο Κρίστοφ Ζάφερλινγκ του γερμανικού Πανεπιστημίου Έρλανγκεν-Νυρεμβέργης, το διεθνές δίκαιο είναι αρκετά σαφές. «Υπάρχει συνολική απαγόρευση της χρήσης βίας. Η εδαφική ανεξαρτησία και η πολιτική ακεραιότητα ενός κυρίαρχου κράτους πρέπει να γίνονται σεβαστές χωρίς εξαίρεση. Και δεν το βλέπουμε αυτό εδώ», δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρόγραμμα Tagesschau. «Αυτές οι αεροπορικές επιδρομές επιτίθενται στο Ιράν ως κυρίαρχο κράτος και, ως εκ τούτου, πρώτιστα αποτελούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου».

Νόμος της ζούγκλας

Σ' αυτό το πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής, το Πεκίνο μιλά για «νόμο της ζούγκλας» στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον οποίο η διπλωματία επιτρέπεται σαν να βρίσκεται στην άγρια φύση, αν χρειαστεί, αυθαίρετα με βόμβες και πυραύλους. Το γεγονός ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στην κατοικία του κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης τον Ιανουάριο και τον οδήγησαν σε δίκη στη Νέα Υόρκη είναι πολύ ανησυχητικό για το Πεκίνο. «Το 2026 δεν ξεκίνησε καλά», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ σε συνάντηση με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Οι διεθνείς συγκρούσεις είναι βαθιά αλληλένδετες. Ο κόσμος βρίσκεται σε περίοδο μεγάλης αναταραχής. Επομένως, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η Κίνα θέλει να ενισχύσει τα Ηνωμένα Έθνη. Η Ουάσιγκτον οφείλει στον ΟΗΕ περίπου 4 δισ. δολάρια σε συνδρομές. Ταυτόχρονα, η Κίνα επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη.

Οι τρέχουσες επιθέσεις δίνουν στην Κίνα μια τέλεια ευκαιρία να αναζωπυρώσει αντιαμερικανικά συναισθήματα και έτσι να αμφισβητήσει την αξίωσή τους για παγκόσμια ηγεσία. Ο ΟΗΕ στοχεύει στο να αποτρέπει τη χρήση ένοπλης βίας με βάση κανόνες, και όχι αυθαίρετες αποφάσεις.

Το επιχείρημα του Τραμπ είναι εκρηκτικό: Εάν η Κίνα το χρησιμοποιούσε αναλόγως, το Πεκίνο θα μπορούσε να διασχίσει το Στενό της Ταϊβάν ανά πάσα στιγμή με το πρόσχημα της αυτοάμυνας. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν ως αποστάτρια επαρχία και δεν θα ανεχθεί την ανεξαρτησία της.

Πάτημα στον Πούτιν

Τα επιχειρήματα που χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν εξίσου εύκολα να χρησιμοποιηθούν από τη Ρωσία για να δικαιολογήσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας, λέει ο Ζάφερλινγκ. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν ξεκίνησε την ειδική στρατιωτική επιχείρηση κατά της Ουκρανίας πριν από τέσσερα χρόνια «για να προστατεύσει τον ρωσικό πληθυσμό». Αναφέρθηκαν επίσης ανθρωπιστικοί λόγοι.

«Βλέπετε, εντέλει όλα λειτουργούν με πολύ παρόμοιο τρόπο», καταλήγει ο μελετητής. Η Κίνα θέλει τώρα να παρουσιαστεί ως ισχυρό, αλλά υπεύθυνο κράτος, που δεν καταφεύγει αυθαίρετα στη βία, παρόλο που η επανένωση με την Ταϊβάν είναι ένα από τα βασικά της συμφέροντα.

ΠΗΓΗ: DEUTSCHE WELLE