Μαζικές πωλήσεις χρυσού αξίας 20 δισ. δολαρίων από την Τουρκία

Η επιθετική στρατηγική της Τουρκίας στην αγορά χρυσού αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα πίεσης για τις διεθνείς τιμές του πολύτιμου μετάλλου, σε μια συγκυρία αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ενεργειακών κραδασμών. Σύμφωνα με ανάλυση της Metals Focus, που επικαλούνται οι Financial Times, η Κεντρική Τράπεζα της  Τουρκίας προχώρησε σε πωλήσεις 52 τόνων χρυσού στο διάστημα 27 Φεβρουαρίου – 27 Μαρτίου, ενώ παράλληλα ενεργοποίησε swaps περίπου 79 τόνων.

Η συνδυαστική αξία των κινήσεων αυτών προσεγγίζει τα 20 δισ. δολάρια, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας σε δολάρια και τη στήριξη της λίρας. Τα swaps, μέσω της εκμίσθωσης αποθεμάτων, αυξάνουν την προσφορά στην αγορά και εντείνουν την πτωτική πίεση στις τιμές.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με την πολυετή τάση αγορών χρυσού από κεντρικές τράπεζες, που είχε στηρίξει το ράλι του μετάλλου έως τα ιστορικά υψηλά του Ιανουαρίου. Ωστόσο, η μεταστροφή στις αυξημένες πωλήσεις, συνέβαλε σε πτώση των τιμών κατά 11,5% τον τελευταίο μήνα, δηλαδή στη μεγαλύτερη μείωση των τελευταίων 18 ετών.

Στροφή στρατηγικής και πίεση στις τιμές

Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι κινήσεις των κεντρικών τραπεζών αποτελούν πλέον τον κυρίαρχο παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών. Η Τουρκία, με υψηλή έκθεση σε χρυσό — έως και 60%-70% των αποθεμάτων της — αναγκάστηκε να αξιοποιήσει μέρος αυτών για ενίσχυση της ρευστότητας.

Η επιτάχυνση των πωλήσεων προς τα τέλη Μαρτίου, με 31 τόνους σε μία εβδομάδα, δείχνει την ένταση των πιέσεων στη λίρα. Τα καθαρά διεθνή αποθέματα της χώρας έχουν σχεδόν υποδιπλασιαστεί, στα 46 δισ. δολάρια, από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Ακολουθούν Ρωσία και Πολωνία

Η Τουρκία δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Χώρες όπως η Ρωσία και η Πολωνία εξετάζουν ή έχουν ήδη προχωρήσει σε πωλήσεις, ενώ άλλες οικονομίες που πλήττονται από την ενεργειακή κρίση ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Αγοράζει η Κίνα

Παράλληλα, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη: η Κίνα αύξησε τις αγορές της, εκμεταλλευόμενη τις χαμηλότερες τιμές, γεγονός που υποδηλώνει διχασμό στη στρατηγική των κεντρικών τραπεζών.

Η διόρθωση στις τιμές του χρυσού, που υποχώρησαν στα περίπου 4.650 δολάρια ανά ουγγιά, συνοδεύεται και από εκροές από ETFs (διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια), καθώς επενδυτές κατοχυρώνουν κέρδη.

Τρίζει και το «ασφαλές καταφύγιο»

Τα στοιχεία του World Gold Council καταγράφουν μείωση 20% στις καθαρές αγορές χρυσού από κεντρικές τράπεζες το 2024, στις 860 τόνους, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή μεταστροφή.

Η αγορά εισέρχεται σε φάση αυξημένης μεταβλητότητας, όπου ο χρυσός, παρά τον παραδοσιακό ρόλο του ως «ασφαλές καταφύγιο», επηρεάζεται πλέον άμεσα από τις ανάγκες ρευστότητας και τις νομισματικές προτεραιότητες των κρατών.