Νέα κλιμάκωση στον Κόλπο με καταγγελίες για παραβίαση της εκεχειρίας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε αεροπορικά πλήγματα κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων, σε μια κίνηση που ανεβάζει εκ νέου την ένταση στον Περσικό Κόλπο και θέτει υπό σοβαρή αμφισβήτηση τη συμφωνία εκεχειρίας που είχε επιτευχθεί μόλις πριν από λίγες ημέρες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Σύμφωνα με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), οι επιδρομές είχαν στόχο εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και παράκτια συστήματα ραντάρ του Ιράν.

Η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε την επιχείρηση «ισχυρή απάντηση» στην επίθεση που δέχθηκε την προηγούμενη ημέρα το υπό σημαία Σιγκαπούρης πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Ever Lovely στα Στενά του Ορμούζ.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι το εμπορικό πλοίο επλήγη από ιρανικό drone αυτοκτονίας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει ότι η ενέργεια αυτή συνιστά κατάφωρη παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. «Δεν έπρεπε να το κάνουν», ανέφερε χαρακτηριστικά από τον Λευκό Οίκο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η απάντηση ήταν προδιαγεγραμμένη.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος τόνισε ότι το Ιράν είχε δεσμευθεί να τηρήσει την εκεχειρία και πως, εάν υπήρχαν διαφωνίες για την εφαρμογή της συμφωνίας, θα έπρεπε να επιλυθούν μέσω διαλόγου και όχι με στρατιωτικές ενέργειες. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι κάθε μορφή βίας θα απαντάται με ανάλογη βία.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απορρίπτει τις αμερικανικές αιτιάσεις. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι οι ιρανικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις απέκρουσαν επιτυχώς την αμερικανική επίθεση, ενώ υποστήριξαν ότι πραγματοποίησαν πλήγματα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών θέσεων στην περιοχή ως αντίποινα. Μέχρι στιγμής, η CENTCOM δεν έχει επιβεβαιώσει τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς.

Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση απειλεί να ανατρέψει την εύθραυστη αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί με τη συμφωνία εκεχειρίας διάρκειας 60 ημερών. Η συμφωνία προέβλεπε την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τη συνέχιση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη σταδιακή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.

Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες για τον τρόπο λειτουργίας του διαδρόμου ναυσιπλοΐας. Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι το Ομάν έχει ενημερώσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πως δεν αποκλείεται να εφαρμοστεί σχετικός μηχανισμός στο μέλλον.

Οι εξελίξεις προκαλούν νέα ανησυχία στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα. Αν και η κίνηση των πλοίων συνεχίστηκε και μετά το περιστατικό, αρκετοί πλοιοκτήτες και ναυτιλιακές εταιρείες επανεξετάζουν τα σχέδια διέλευσης από την περιοχή, καθώς η ασφάλεια των πληρωμάτων και των φορτίων παραμένει βασική προτεραιότητα. Η Ουάσιγκτον διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να παρέχει στρατιωτική προστασία και συντονισμό για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς τη δική της έγκριση.