Το Ιράν προήγαγε έναν σκληροπυρηνικό πρώην διοικητή στη θέση του κορυφαίου αξιωματούχου ασφαλείας, αναδιαμορφώνοντας το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων για θέματα εθνικής άμυνας, αφού είχε δηλώσει ότι βρίσκεται «πολύ κοντά» σε συμφωνία με το Ομάν για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο Μοχσέν Ρεζάε διορίστηκε νέος επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, μετέδωσε αργά την Κυριακή το κρατικό πρακτορείο Islamic Republic News Agency. Αντικαθιστά τον Μοχάμεντ Μπαγέρ Ζολγκαντρ, επίσης σκληροπυρηνικό, ο οποίος ανέλαβε νέα θέση ως πολιτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη.
Δεν είναι σαφές τι σημαίνει ο ανασχηματισμός για τη διπλωματία, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διατυπώνει κατά διαστήματα απειλές κλιμάκωσης, πιέζοντας για μια επίλυση με το Ιράν που θα επέτρεπε την ελεύθερη διέλευση της ναυσιπλοΐας από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Ρεζάε, πρώην διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αποτελεί εδώ και χρόνια κεντρική προσωπικότητα του μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν και στο παρελθόν είχε υποστηρίξει την προώθηση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, θυμίζει το Bloomberg.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι μια συμφωνία με το Ομάν για τη δημιουργία θαλάσσιου διαδρόμου μέσω των Στενών βρίσκεται «πολύ κοντά», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενό της. Απέκλεισε προς το παρόν τις απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ, επικαλούμενος, όπως είπε, επανειλημμένες παραβιάσεις μιας βραχύβιας προσωρινής συμφωνίας ειρήνης που υπεγράφη τον Ιούνιο, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω διαμεσολαβητών.
«Όσο συνεχίζεται η αμερικανική παραβίαση του Μνημονίου Κατανόησης και οι ΗΠΑ δεν επανορθώνουν για τις παραβιάσεις τους, δεν υπάρχει καμία δυνατότητα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων», φέρεται να δήλωσε ο Αραγτσί, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Το πετρέλαιο ενισχύθηκε καθώς το Ιράν απέρριψε τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent αυξήθηκε κατά 0,9%, στα 84,30 δολάρια ανά βαρέλι, διευρύνοντας το ράλι άνω του 5% των τριών προηγούμενων συνεδριάσεων.
Ο Τραμπ έχει στείλει σήμα για υπομονή, δηλώνοντας στο Axios ότι η Ουάσιγκτον «το χειρίζεται χαμηλόφωνα».
«Διαπραγματευόμαστε μαζί τους μόνο σε περιορισμένο βαθμό», είπε. «Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα.» Ο πληθωρισμός στο Ιράν σε ετήσια βάση έφτασε πρόσφατα το 77%, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα. Οι δηλώσεις του Τραμπ ακολούθησαν εβδομάδες απειλών για μαζικές αεροπορικές επιδρομές, τις οποίες τελικά ματαίωσε προκειμένου να δοθεί μια ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις.
Η Τεχεράνη επανέφερε το Σάββατο έναν κατάλογο απαιτήσεων προς την Ουάσιγκτον ως προϋποθέσεις για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που υποδεικνύει ότι οποιαδήποτε άμεση ανακούφιση για τον ενεργειακό εφοδιασμό ενδέχεται να είναι περιορισμένη.
Ζητά από τις ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν, να καταργήσουν τις κυρώσεις, να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία και να καταβάλουν αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές.
Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων μεταφέρεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν καταστεί βασικός παράγοντας στον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Ο Τραμπ ζητά εδώ και μήνες την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι υποστήριξαν την Κυριακή ότι έπληξαν το διυλιστήριο της Saudi Aramco στη Τζιζάν. Οι σαουδαραβικές αρχές ανέφεραν πυρκαγιά, η οποία κατασβέστηκε γρήγορα, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί. Το περιστατικό θα αποτελούσε τουλάχιστον τη δεύτερη πυρκαγιά μέσα σε έναν μήνα στο συγκρότημα δυναμικότητας 400.000 βαρελιών ημερησίως, μετά την εμφάνιση, σε δορυφορικές εικόνες, πυρκαγιάς σε δεξαμενή στα τέλη Ιουλίου, έπειτα από άλλη επίθεση την ευθύνη για την οποία είχαν αναλάβει οι Χούθι.
Η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις για τα Στενά του Ορμούζ, κάτι που το Ιράν αμφισβητεί. «Προς το παρόν, δεν διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ — η ανταλλαγή μηνυμάτων πραγματοποιείται μέσω διαμεσολαβητών», δήλωσε ο Αραγτσί την Κυριακή.
Το Ομάν, το οποίο συνορεύει με τα Στενά απέναντι από το Ιράν, δήλωσε ότι οι συνομιλίες του με την Τεχεράνη προχωρούν σε «θετικό και εποικοδομητικό κλίμα». Σε ανάρτηση στο X, οι αρχές ζήτησαν να σταματήσουν οι ενέργειες στα Στενά, ώστε να δοθεί περιθώριο στις διπλωματικές προσπάθειες.
Η κυκλοφορία μέσω του κρίσιμου αυτού σημείου διέλευσης έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλειστεί από την έναρξη του πολέμου, όμως ορισμένα πλοία εξακολουθούν να μεταφέρουν φορτία στο πλαίσιο ενός προγράμματος μεταφοράς τύπου shuttle, με τη συνδρομή του αμερικανικού στρατού.
Οποιαδήποτε συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα χρειαστεί την έγκριση του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από την έναρξη του πολέμου. Ο Χαμενεΐ δήλωσε την Κυριακή ότι συναντήθηκε με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος έχει δεχθεί επικρίσεις από τους σκληροπυρηνικούς επειδή υποστήριξε την κατάπαυση του πυρός με τις ΗΠΑ, προκειμένου να συζητήσουν τον πόλεμο και την οικονομία.