Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με εκτεταμένες περικοπές στον πολεμικό προϋπολογισμό της, εάν το κοινοβούλιο δεν εγκρίνει τα μέτρα που απαιτούνται για την πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια βοήθειας από την Δύση ενόψει του χειμώνα, προειδοποιεί ο νέος πρωθυπουργός της χώρας.
Η πολύμηνη αντιπαράθεση στη Βουλή έχει ήδη καθυστερήσει περίπου $4 δισ. ευρωπαϊκής βοήθειας, η οποία επρόκειτο να εκταμιευθεί το τρίτο τρίμηνο, δήλωσε στο Bloomberg ο Σέρχι Κορέτσκι. Σε ξεχωριστές δηλώσεις του στο Telegram χθες Δευτέρα, χαρακτήρισε την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της Ουκρανίας «κοντά σε κρίσιμο σημείο».
Ο κίνδυνος μιας χρηματοδοτικής «ασφυξίας» αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον Κορέτσκι, πρώην στέλεχος του ενεργειακού κλάδου, τον οποίο επέλεξε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι πριν από δύο μήνες, προκειμένου να προετοιμάσει τη χώρα για έναν χειμώνα που αναμένεται να είναι ο δυσκολότερος από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής.
Η αντίσταση των βουλευτών στις μεταρρυθμίσεις που ζητούν η ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι δύο μεγαλύτεροι χρηματοδότες της Ουκρανίας, έρχεται καθώς το Κίεβο έχει παραδεχθεί ότι αντιμετωπίζει επιπλέον δημοσιονομικό κενό $27 δισ. για την άμυνα φέτος, λόγω της αύξησης του κόστους του πολέμου.
«Βλέπω αυτή την κατάσταση ως έλλειψη επίγνωσης της κλίμακας του προβλήματος», δήλωσε ο 48χρονος Κορέτσκι στο Κίεβο, στην πρώτη του συνέντευξη σε διεθνή μέσα ενημέρωσης από την ανάληψη των καθηκόντων του. «Αυτός ο προϋπολογισμός δεν είναι ελαστικός. Θέλω λοιπόν να σας το πω εκ των προτέρων: όχι. Πρέπει να ψηφίσετε. Πρέπει να προχωρήσετε».
Την ίδια στιγμή, ο Κορέτσκι κάλεσε τους διεθνείς εταίρους να περιορίσουν την αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση, αναλαμβάνοντας μεσαίες και μακροπρόθεσμες οικονομικές δεσμεύσεις για την Ουκρανία.
Ο Ζελένσκι έχει επίσης ζητήσει από την ΕΕ να επιταχύνει ορισμένες πληρωμές από το δάνειο των €90 δισ. που έχει προβλεφθεί για την επόμενη χρονιά, καθώς οι δημοσιονομικές δυσκολίες εντείνονται.
Ακριβότερος ο πόλεμος
Ο Κορέτσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία αναγκάζεται πλέον συχνά να χρησιμοποιεί ακριβούς πυραύλους για την κατάρριψη των ολοένα πιο προηγμένων ρωσικών drones Shahed. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το κόστος του πολέμου, που βρίσκεται πλέον στον πέμπτο χρόνο του, συνεχίζει να αυξάνεται.
«Αν ένας αναχαιτιστής κοστίζει δεκάδες χιλιάδες, τώρα κοστίζει εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως ακόμη και ένα εκατομμύριο», ανέφερε.
Οι ξένοι χρηματοδότες του Κιέβου ζητούν μέτρα για τη μείωση της παραοικονομίας, την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων και την ευθυγράμμιση της ουκρανικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Η πλέον αμφιλεγόμενη απαίτηση αφορά την επιβολή ΦΠΑ σε φθηνά δέματα από το εξωτερικό, τα οποία σήμερα εξαιρούνται από τέτοιες επιβαρύνσεις. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το μέτρο θα έχει περιορισμένη συμβολή στην αύξηση των φορολογικών εσόδων, ενώ θα επιβαρύνει τους Ουκρανούς, πολλοί από τους οποίους βασίζονται σε αυτά τα δέματα.
Ο Κορέτσκι υπερασπίστηκε την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο καθεστώς δίνει αθέμιτο πλεονέκτημα στους ξένους παραγωγούς. Η κυβέρνηση επανέφερε το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή, ζητώντας την άμεση ψήφισή του.
«Ποια είναι η εναλλακτική; Να περικόψουμε τις δαπάνες στο απολύτως ελάχιστο», είπε.
«Να αντέξουμε» τον χειμώνα
Ο Κορέτσκι είναι πολιτικά άπειρος και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας στον ιδιωτικό πετρελαϊκό κλάδο. Αντικατέστησε τη Γιούλια Σβιριντένκο στην πρωθυπουργία τον Ιούλιο, έχοντας προηγουμένως ηγηθεί της κρατικής ενεργειακής εταιρείας JSC Ukrnafta και της NJSC Naftogaz Ukrainy.
Η Ουκρανία προετοιμάζεται πλέον για έναν χειμώνα που, σύμφωνα με τον Κορέτσκι, μπορεί να είναι ο χειρότερος από την ανεξαρτησία της χώρας το 1991, καθώς η αεράμυνα δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να αντιμετωπίσει τα εξελιγμένα ρωσικά drones, τα οποία έχουν προσθέσει ένα νέο επίπεδο τρόμου στην καθημερινότητα.
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη αναχαιτιστών πυραύλων για την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων και ζητά καθημερινά περισσότερη βοήθεια από τους συμμάχους της.
Μόνο την περασμένη εβδομάδα, η Ρωσία εξαπέλυσε σχεδόν 1.200 drones, τα περισσότερα εκ των οποίων ήταν αεριωθούμενα και δύσκολα στην αναχαίτιση, σύμφωνα με τον Ζελένσκι την Κυριακή.
Μεταξύ των τελευταίων στόχων ήταν μηχανή επιβατικής αμαξοστοιχίας και πρατήριο καυσίμων, λίγα μόλις μίλια από τα πολωνικά σύνορα, στην περιφέρεια Βολίν, όπου γεννήθηκε ο Κορέτσκι.
Οι επιθέσεις υπογράμμισαν τη μετατόπιση της ρωσικής τακτικής, η οποία επικεντρώνεται ολοένα περισσότερο σε πολιτικούς και εμπορικούς στόχους.
«Αυτό είναι καθαρός τρόμος. Η Ρωσία δεν μπορεί να πετύχει κάποια σημαντική επιτυχία στο πεδίο της μάχης και, ως εκ τούτου, έχει καταφύγει —και συνεχίζει να καταφεύγει— σε ακραίες μορφές τρομοκρατίας, χτυπώντας επιχειρήσεις και πολιτικές υποδομές, χτυπώντας ανθρώπους», δήλωσε.
Παρότι ο Κορέτσκι τόνισε ότι η Ουκρανία είναι καλύτερα προετοιμασμένη για τον επερχόμενο χειμώνα, χάρη στην ενίσχυση των φυσικών υποδομών προστασίας και στις κυβερνητικές προσπάθειες, κάλεσε τα νοικοκυριά να συμβάλουν, μεταξύ άλλων αξιοποιώντας περισσότερο τα κρατικά προγράμματα στήριξης που προσφέρουν σχετικά φθηνά δάνεια.
Για πολλούς Ουκρανούς, οι μνήμες από τον περασμένο χειμώνα παραμένουν νωπές, καθώς οι ασυνήθιστα χαμηλές θερμοκρασίες επιδείνωσαν τις επιπτώσεις των συνεχών ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων, οι οποίες άφησαν εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και νερό για ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.
Η κυβέρνηση Κορέτσκι σχεδιάζει να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των «σημείων αήττητου», δηλαδή των κινητών κέντρων παροχής βοήθειας, καθώς και των συνεργείων επισκευής σε ολόκληρη τη χώρα.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης την άφιξη ξένων ειδικών αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, οι οποίοι θα βοηθήσουν στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών.
«Κάθε ένας από τους εταίρους μας θα μπορούσε να στείλει εδώ εξειδικευμένα μηχανήματα, εξοπλισμό και προσωπικό, ώστε να βοηθήσει στην αποκατάσταση και την επανεκκίνηση των κατεστραμμένων εγκαταστάσεων το ταχύτερο δυνατόν ή να ανταποκριθεί σε αυτές τις επιθέσεις», δήλωσε ο Κορέτσκι.
Ο φετινός χειμώνας αναμένεται να αποτελέσει τεστ αντοχής τόσο για τον νέο πρωθυπουργό όσο και για την κυβέρνησή του.
Όταν ρωτήθηκε ποιος είναι ο βασικός στόχος της κυβέρνησης, η απάντησή του ήταν μία: «Να αντέξουμε».