Η ισχυρή επίδοση της αμερικανικής οικονομίας αποδεικνύεται μέχρι στιγμής ανθεκτική στην απότομη άνοδο του κόστους δανεισμού, προκαλώντας νέο κύμα πωλήσεων στην αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ και αναθεώρηση των προσδοκιών για την πορεία των επιτοκίων της Federal Reserve.
Οπως επισημαίνουν οι Financial Times, η αγορά των αμερικανικών Treasuries, ύψους περίπου 32 τρισ. δολαρίων, κατέγραψε αυτή την εβδομάδα τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από την έναρξη του εμπορικού πολέμου της κυβέρνησης Τραμπ και κινείται προς τον χειρότερο μήνα της από τα τέλη του 2024. Οι επενδυτές καλούνται να τιμολογήσουν ταυτόχρονα την ισχυρότερη του αναμενομένου οικονομική δραστηριότητα, τις πληθωριστικές πιέσεις, το υψηλό δημόσιο χρέος και την άνοδο των τιμών ενέργειας.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, βασικό σημείο αναφοράς για το κόστος χρήματος παγκοσμίως, ξεπέρασε αυτή την εβδομάδα το 5,2%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007. Παράλληλα, η απόδοση του 30ετούς Treasury κινήθηκε πάνω από το 5,5%, για πρώτη φορά από το 2004.
Για τους μεγάλους επενδυτές ομολόγων, η άνοδος των αποδόσεων αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την προσπάθεια της αγοράς να προσαρμοστεί σε μια αμερικανική οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ιδιαίτερα ισχυρούς ρυθμούς. Όπως ανέφερε ο Mike Riddell της Fidelity International, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι τα επιτόκια δεν έχουν φτάσει ακόμη σε επίπεδα που να προκαλούν ουσιαστική επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Νέα δεδομένα για τη Fed
Η ανθεκτικότητα της οικονομίας, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές ενέργειας που συνδέονται με τον πόλεμο Ιράν-Ισραήλ, έχει ήδη αλλάξει τις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική. Η Federal Reserve προχώρησε αυτόν τον μήνα σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, την πρώτη από το 2023, ενώ η επιθετικότερη ρητορική αξιωματούχων της κεντρικής τράπεζας ενισχύει τις εκτιμήσεις για περαιτέρω αυξήσεις.
Τα τελευταία στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα ενισχύουν αυτή την εικόνα. Ο δείκτης PMI της S&P Global για τον Σεπτέμβριο έδειξε ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα επιταχύνθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων πέντε ετών, αιφνιδιάζοντας τις αγορές.
Την ίδια στιγμή, ο δείκτης GDPNow της Atlanta Fed προέβλεπε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5,1% για το τρίτο τρίμηνο. Η εικόνα αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη δυναμική του χρηματιστηρίου και στις μεγάλες επενδύσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι αγορές προεξοφλούν πλέον περίπου 0,9 ποσοστιαίες μονάδες πρόσθετων αυξήσεων επιτοκίων έως την ίδια περίοδο του επόμενου έτους, έναντι περίπου 0,6 μονάδων που προεξοφλούσαν στις αρχές Σεπτεμβρίου, πριν από τη συνεδρίαση της Fed.
Η εξέλιξη έχει ήδη περάσει και στην αγορά συναλλάγματος, με το δολάριο να ενισχύεται περίπου 1,5% αυτόν τον μήνα έναντι βασικών νομισμάτων, καθώς οι επενδυτές αναθεωρούν υψηλότερα την αναμενόμενη διαδρομή των αμερικανικών επιτοκίων.
Το «διπλό» μέτωπο του πληθωρισμού
Στην αγορά ομολόγων, η πίεση δεν περιορίζεται στις μακροπρόθεσμες αποδόσεις. Οι βραχυπρόθεσμες αποδόσεις έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ενισχύεται η εκτίμηση ότι η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών ενέργειας δημιουργεί έναν δεύτερο παράγοντα πληθωρισμού. Από τη μία πλευρά, η ισχυρή ζήτηση τροφοδοτεί τον λεγόμενο πληθωρισμό ζήτησης. Από την άλλη, το ακριβότερο πετρέλαιο ενισχύει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, προσθέτοντας πληθωριστικές πιέσεις από την πλευρά της προσφοράς.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς το καθαρό αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια. Όσο υψηλότερες είναι οι αποδόσεις των Treasuries, τόσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, ενώ παράλληλα ανεβαίνει το κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Ήδη η επιβάρυνση γίνεται αισθητή στη στεγαστική αγορά, με το επιτόκιο των 30ετών στεγαστικών δανείων να φτάνει αυτή την εβδομάδα το 7%, για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν δύο χρόνια.
Το βασικό ερώτημα των αγορών είναι πλέον σε ποιο επίπεδο οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων θα αρχίσουν να περιορίζουν ουσιαστικά την οικονομική δραστηριότητα ή να επηρεάζουν την έως τώρα ψύχραιμη στάση των επενδυτών στις μετοχές.
Για την ώρα, πάντως, η αμερικανική οικονομία δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή. Όπως επισημαίνει ο Robert Tipp της PGIM Credit, η οικονομία εμφανίζεται σχετικά λιγότερο ευαίσθητη στις αυξήσεις επιτοκίων σε σχέση με προηγούμενους κύκλους, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις διαθέτουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία και αποθέματα ρευστότητας.