Οι Ελβετοί ψηφοφόροι απέρριψαν την πρόταση για αυστηρότερη συνταγματική κατοχύρωση της ουδετερότητας της χώρας, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα της κυβέρνησης να ερμηνεύει την πολιτική ουδετερότητας με μεγαλύτερη ευελιξία και να διατηρεί τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα της ελβετικής κυβέρνησης την Κυριακή, ενώ η καταμέτρηση βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, περίπου 31% των ψηφοφόρων τάχθηκαν υπέρ της πρωτοβουλίας, ενώ 69% την απέρριψαν. Το αποτέλεσμα κινήθηκε στη γραμμή των τελικών δημοσκοπήσεων.
Τι προέβλεπε η πρόταση
Η πρωτοβουλία προέβλεπε την κατοχύρωση στο Σύνταγμα της ελβετικής ουδετερότητας ως «αιώνιας και ένοπλης», ενώ θα απαγόρευε στη χώρα να ενταχθεί σε στρατιωτικές συμμαχίες.
Παράλληλα, θα εμπόδιζε την Ελβετία να επιβάλλει κυρώσεις που δεν έχουν εγκριθεί από τον ΟΗΕ.
Η πρόταση αποτέλεσε αντίδραση στην απόφαση της Ελβετίας να ευθυγραμμιστεί με τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας υποστήριζαν ότι η συγκεκριμένη πολιτική παραβιάζει την παραδοσιακή ελβετική ουδετερότητα. Την ίδια θέση είχε εκφράσει και η Μόσχα, καλώντας τους Ελβετούς να υπερψηφίσουν την πρόταση.
Η ελβετική κυβέρνηση, το κοινοβούλιο και όλα τα μεγάλα κόμματα, με εξαίρεση το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP), είχαν ταχθεί κατά της πρωτοβουλίας.
Ο δισεκατομμυριούχος και πρώην αρχηγός του SVP, Κρίστοφ Μπλόχερ, δαπάνησε περίπου 2 εκατ. ελβετικά φράγκα (2,4 εκατ. δολάρια) για την προεκλογική εκστρατεία υπέρ της.
Δεν αμφισβητείται η ουδετερότητα
Το αποτέλεσμα δεν αποτελεί ψήφο κατά της ίδιας της αρχής της ουδετερότητας, η οποία εξακολουθεί να έχει ευρεία υποστήριξη στην Ελβετία.
Αντίθετα, διατηρεί τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εφαρμόζει την αρχή με πιο πρακτικό και ευέλικτο τρόπο, χωρίς να δεσμεύεται από αυστηρότερους συνταγματικούς κανόνες.
Πρόκειται για τη δεύτερη πρωτοβουλία που υποστηρίχθηκε από το SVP και απορρίπτεται από τους ψηφοφόρους μέσα στο 2026. Τον Ιούνιο, οι Ελβετοί είχαν απορρίψει πρόταση για τον περιορισμό του πληθυσμού της χώρας στα 10 εκατομμύρια.
Στο πλαίσιο του συστήματος άμεσης δημοκρατίας της Ελβετίας, οι πολίτες μπορούν να καλούνται στις κάλπες έως και τέσσερις φορές τον χρόνο.
Σε ξεχωριστό δημοψήφισμα την Κυριακή, οι ψηφοφόροι απέρριψαν επίσης πρόταση για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής τροφίμων. Η πρωτοβουλία, η οποία θα περιόριζε έμμεσα την εγχώρια παραγωγή κρέατος, συγκέντρωσε μόλις 24% των ψήφων.